Năm 2008, Jordan Henderson có trận ra mắt Premier League trong màu áo Sunderland và đối thủ khi đó chính là Chelsea. Đội hình The Blues ngày ấy còn sở hữu những cái tên như Joe Cole, Deco hay Frank Lampard và được dẫn dắt bởi Luiz Felipe Scolari. Chỉ hai tuần sau, Danny Welbeck cũng ghi bàn ngay trong trận đấu đầu tiên cho Manchester United.

Đó là một giai đoạn rất xa so với hiện tại. Barack Obama vừa đắc cử Tổng thống Mỹ, Pep Guardiola mới bắt đầu sự nghiệp huấn luyện, còn nhiều cầu thủ trẻ của Chelsea bây giờ như Dastayen Satpaev hay Reggie Walsh thậm chí còn vừa mới chào đời.

Chính vì thế, việc Chelsea chuyển hướng sang chiêu mộ những cầu thủ kỳ cựu được xem là bước ngoặt lớn nhất trong chính sách xây dựng đội hình suốt nhiều năm qua. Hai mùa giải gần đây, đội bóng gần như không sử dụng cầu thủ trên 30 tuổi và cũng không bỏ tiền mua những cái tên ở độ tuổi này. Tuy nhiên, dưới sự chỉ đạo của Xabi Alonso, mọi thứ đã thay đổi.

Nhiều người cho rằng đây là phản ứng sau khi Chelsea bộc lộ sự thiếu bản lĩnh và khả năng lãnh đạo trong phòng thay đồ ở giai đoạn cuối mùa giải trước. Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa hơn nằm ở chính kinh nghiệm mà Alonso tích lũy được khi còn làm việc tại Bayer Leverkusen.

Khi tiếp quản Leverkusen, Alonso dẫn dắt một trong những đội hình trẻ nhất Bundesliga. Mùa giải trước đó, họ chỉ đứng thứ sáu và vẫn mang hình ảnh của một CLB luôn sản sinh T năng nhưng hiếm khi giành danh hiệu.

Nhà cầm quân người Tây Ban Nha muốn thay đổi điều đó. Ông không chỉ xây dựng một tập thể giàu tiềm năng mà còn tạo ra đội bóng sẵn sàng chiến thắng ngay lập tức.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Leverkusen mang về Granit Xhaka và Jonas Hofmann, hai cầu thủ đều ngoài 30 tuổi. Alex Grimaldo cũng cập bến đội bóng trước khi bước sang tuổi 28. Đây đều là những bản hợp đồng rất khác so với triết lý tuyển mộ trước đây của CLB.

Giám đốc thể thao Simon Rolfes từng khẳng định Leverkusen cần những "hình mẫu" để dẫn dắt tập thể. Đó là sự thay đổi hoàn toàn so với mùa hè trước, khi họ chủ yếu chiêu mộ các T năng trẻ như Adam Hlozek hay mượn Callum Hudson-Odoi từ Chelsea.

Sau chức vô địch Bundesliga và Cúp Quốc gia Đức lịch sử năm 2024, Rolfes tiết lộ đội bóng đã rút ra bài học lớn từ những mùa giải thất bại trước đó.

Ông nhấn mạnh rằng ngoài kỹ thuật, chiến thuật và thể chất, yếu tố quan trọng nhất vẫn là cá tính của cầu thủ: "Nếu chúng tôi cảm thấy tính cách của cầu thủ không phù hợp, chúng tôi sẽ không ký hợp đồng với họ".

Leverkusen vốn nổi tiếng là một trong những CLB ứng dụng dữ liệu nhiều nhất trong công tác tuyển trạch. Tuy nhiên, Rolfes thừa nhận rằng chỉ nhìn vào các chỉ số là chưa đủ.

Theo ông, đội bóng cần phân tích sâu hơn về phẩm chất tinh thần, khả năng thích nghi cũng như bản lĩnh của từng cầu thủ: "Một cầu thủ có thể chơi rất hay, nhưng cậu ấy mạnh mẽ đến mức nào về mặt tinh thần?".

Đó mới là câu hỏi quan trọng

Một ví dụ điển hình là Robert Andrich. Tiền vệ người Đức không phải thần đồng trưởng thành từ học viện danh tiếng. Anh phải chờ đến gần 25 tuổi mới có màn ra mắt Bundesliga trong màu áo Union Berlin.

Từng bước nỗ lực, Andrich vươn lên trở thành trụ cột của Leverkusen rồi sau đó khoác áo đội tuyển Đức ở tuổi 29. Theo Rolfes, chính hành trình ấy khiến Andrich trở thành tấm gương lý tưởng cho các cầu thủ trẻ.

Ông cho rằng nhiều T năng trẻ thường quá quen với việc luôn vượt trội so với bạn bè cùng trang lứa nên đôi khi thiếu đi khát khao và ý chí vươn lên. Trong khi đó, những cầu thủ như Andrich phải chiến đấu qua từng cấp độ, nhờ vậy họ sở hữu tinh thần thi đấu và sự bền bỉ đáng giá. Đó cũng là điều Alonso muốn xây dựng tại Chelsea.

Dĩ nhiên, Jordan Henderson và Danny Welbeck hiện còn lớn tuổi hơn cả Xhaka hay Hofmann khi họ gia nhập Leverkusen. Tuy nhiên, Chelsea không kỳ vọng bộ đôi này sẽ trở thành ngôi sao gánh đội trong nhiều năm.

Giá trị lớn nhất của họ nằm ở kinh nghiệm, khả năng dẫn dắt phòng thay đồ và tạo ảnh hưởng tích cực lên những cầu thủ trẻ như Estevao, Satpaev, Walsh hay các T năng khác tại Cobham.

Rolfes từng khẳng định rằng một đội bóng mạnh không thể chỉ có một kiểu cầu thủ. "Bạn không thể sở hữu 25 con người giống hệt nhau. Một đội bóng cần nhiều cá tính khác nhau, từ những người trầm lặng đến những người giàu năng lượng, từ các T năng trẻ cho tới những thủ lĩnh thực thụ."

Có vẻ như sau nhiều năm chỉ tập trung vào tiềm năng và giá trị chuyển nhượng, Chelsea cuối cùng cũng nhận ra điều đó. Nếu kế hoạch của Xabi Alonso thành công, Welbeck và Henderson sẽ không chỉ là hai bản hợp đồng gây bất ngờ, mà còn là những mảnh ghép quan trọng giúp Chelsea xây dựng lại văn hóa chiến thắng, giống như cách Leverkusen đã tạo nên kỳ tích dưới sự dẫn dắt của chiến lược gia người Tây Ban Nha.

• Chelsea nổi lên là bến đỗ số một của Rashford sau khi bị Barca từ chối