Trong 17 trận dưới thời Carrick mùa trước, Man United chỉ thủng 18 bàn. Vậy mà chỉ 6 trận đầu tiên của mùa giải mới, con số ấy đã là 10. Ba bàn thua trước Brighton tại Old Trafford, thất bại khiến United mùa thứ hai liên tiếp bị loại khỏi Cúp Liên đoàn ngay sau vòng đấu đầu tiên, cho thấy hàng thủ của Carrick đang gặp vấn đề từ cách tổ chức chứ không đơn thuần là câu chuyện của một vài cá nhân.

Khi pressing trở thành con dao hai lưỡi

Carrick muốn MU chơi chủ động hơn. Đội bóng cố gắng pressing từ sớm, tìm cách đoạt bóng ngay trên phần sân đối phương và tạo ra cơ hội từ các tình huống chuyển trạng thái. Bàn thắng của Mason Mount vào lưới Brighton là ví dụ cho thấy ý tưởng ấy có thể mang lại hiệu quả.

Nhưng cái giá phải trả đang quá lớn.

Trung bình, hậu vệ thấp nhất của United đứng cách khung thành đội nhà tới 33,4m khi đội bóng không có bóng, cao nhất Premier League. Khoảng cách ấy phản ánh rõ cách United đang cố ép đối thủ lên cao, nhưng cũng đồng nghĩa với việc phía sau hàng thủ luôn tồn tại một vùng không gian rất lớn để đối phương khai thác.

Bàn thắng thứ ba của Brighton là một tình huống điển hình. Joshua Zirkzee gây sức ép nhưng không thể ngăn đối thủ triển khai bóng từ hàng thủ. Noussair Mazraoui bước lên khu vực giữa sân để cố phá đường chuyền, nhưng không thành công. Khi đó, MU đã không còn đủ người phía sau để kiểm soát tình huống và hàng thủ dâng cao buộc phải quay về trong thế bị động.

Một hệ thống pressing chỉ thực sự an toàn khi khoảng cách giữa các tuyến được kiểm soát. United hiện chưa làm được điều đó đủ tốt.

Hai biên đang trở thành điểm yếu

Vấn đề không dừng ở khoảng trống phía sau trung vệ. Cách các hậu vệ biên tham gia pressing và tấn công cũng khiến cấu trúc phòng ngự của United dễ bị kéo giãn.

Diogo Dalot, Luke Shaw và những phương án thay thế như Dorgu, Mazraoui thường xuyên dâng lên phần sân đối phương để gây sức ép hoặc hỗ trợ tấn công. Khi United mất bóng mà không lập tức giành lại được quyền kiểm soát, khoảng trống phía sau họ, ở hai hành lang, trở nên bao la.

Brighton đã nhìn thấy điều đó và ngay từ đầu trận đã lộ rõ ý đồ tập trung khai thác. Ở Old Trafford, HLV Fabian Hurzeler bất ngờ sử dụng sơ đồ ba trung vệ cùng các wing-back. Đó là một lựa chọn khác thường với Brighton, nhưng lại phù hợp để kéo giãn hàng thủ United và tấn công vào hai cánh. Hull và AC Milan của HLV cũ Amorim cũng từng đánh bại United bằng hệ thống wing-back này.

Điều này cho thấy đối thủ không chỉ phản ứng với từng tình huống trên sân. Họ đang bắt đầu điều chỉnh cách tiếp cận để đánh vào những điểm yếu cố hữu trong cấu trúc của United.

United cũng đang tự mắc kẹt khi có bóng

Một đội bóng dâng cao để pressing cần có khả năng giữ bóng và thoát pressing đủ tốt để không liên tục phải chống đỡ những đợt tấn công mới. MU lại đang gặp vấn đề ở chính khâu này.

Brighton đoạt bóng tới 13 lần ở một phần ba sân phòng ngự của United, con số cao nhất mà một đội khách ghi nhận tại Old Trafford trong 8 mùa giải gần đây. Everton, dù không phải đội nổi tiếng với cường độ pressing mạnh dưới thời David Moyes, cũng có 10 lần giành lại bóng ở khu vực này. Đó là mức cao nhất của Everton trong ba mùa giải gần đây.

Những con số ấy cho thấy United không chỉ dễ bị xuyên thủng. Họ còn ngày càng khó đưa bóng ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Khi đối phương có thể liên tục đoạt bóng gần khung thành, hàng thủ sẽ phải đối mặt với nhiều tình huống nguy hiểm hơn, trong khi các cầu thủ tuyến trên không có đủ thời gian để tái lập cấu trúc. Một sai sót nhỏ vì thế rất dễ biến thành cơ hội rõ ràng cho đối thủ.

Có phải United đang nhớ Casemiro?

Sự ra đi của Casemiro không phải nguyên nhân duy nhất, nhưng rõ ràng là một phần của câu chuyện.

Casemiro từng cung cấp cho các trung vệ một lối thoát khi họ nhận bóng trong khu vực gần khung thành và bị đối phương gây sức ép từ phía sau. Khả năng tranh chấp, che chắn và giữ bóng của tiền vệ người Brazil giúp hàng thủ có thêm thời gian để thoát khỏi áp lực thay vì phải lập tức đưa bóng lên phía trước.

Khả năng đưa bóng qua các tuyến của Casemiro cũng rất quan trọng. Mùa trước, anh thực hiện số đường chuyền xuyên tuyến nhiều thứ sáu Premier League. Trong đội hình MU, chỉ Bruno Fernandes làm được nhiều hơn.

Sự khác biệt nằm ở chỗ Casemiro không chỉ là một tiền vệ phòng ngự. Anh còn là một điểm kết nối giúp United chuyển từ trạng thái phòng ngự sang kiểm soát bóng. Khi mất đi một cầu thủ có khả năng nhận bóng dưới áp lực và đưa đội bóng thoát ra khỏi khu vực nguy hiểm, những trung vệ phía sau dễ bị cô lập hơn.

Đó cũng là lý do không nên nhìn những đường chuyền ngang và ngắn của Ayden Heaven trước Brighton như một vấn đề hoàn toàn cá nhân. Maguire có thể dùng những đường chuyền chéo dài để phá pressing, Martinez có khả năng đưa bóng xuyên qua khe giữa các tuyến. Heaven chưa phát triển những công cụ ấy ở cùng mức độ, khiến United có thêm một điểm yếu khi bị đối thủ áp sát.

Vấn đề không nằm ở riêng Yoro hay Heaven

Leny Yoro và Ayden Heaven đã phải nhận nhiều chỉ trích sau trận Brighton. Jamie Redknapp cũng cho rằng cả hai thể hiện sự thiếu kinh nghiệm và thiếu quyết liệt trong những tình huống phòng ngự.

Nhưng nếu chỉ quy trách nhiệm cho hai trung vệ trẻ thì sẽ bỏ qua phần lớn câu chuyện.

Heaven từng chơi tốt trong những chiến thắng trước Chelsea và Liverpool vào cuối mùa trước. Vấn đề hiện tại xuất hiện trên diện rộng hơn. Ngay cả khi Harry Maguire và Lisandro Martinez trở lại đá cặp ở trung tâm hàng thủ, Man United vẫn có thể bị ép lùi sâu và mất bóng ở phần sân nhà.

Thứ đang thay đổi không chỉ là những con người đứng trước Senne Lammens hay bất kỳ thủ môn nào khác của United. Cách cả đội bảo vệ khoảng trống phía sau, cách hậu vệ biên dâng lên, cách tiền vệ hỗ trợ trung vệ và cách United thoát khỏi pressing đều đang khiến hàng thủ phải chịu sức ép lớn hơn.

Đối thủ đã bắt đầu đọc được Man United

Những sai lầm cá nhân chắc chắn cần được hạn chế. Nhưng nếu United chỉ trông chờ các cầu thủ tập trung hơn, vấn đề sẽ khó được giải quyết tận gốc.

Các đối thủ đã bắt đầu nhận ra rằng pressing Man United không còn là nhiệm vụ một chiều. Nếu vượt qua được lớp áp lực đầu tiên, họ có thể tìm thấy khoảng trống lớn phía sau. Nếu kéo được hậu vệ biên United ra khỏi vị trí, những khoảng trống ở hai cánh xuất hiện. Nếu gây sức ép đủ mạnh khi United triển khai bóng, cơ hội đoạt lại bóng ngay trước khung thành sẽ đến.

United vì thế đang bị mắc kẹt trong chính ý tưởng muốn chơi chủ động của mình. Họ muốn pressing cao nhưng chưa đủ ổn định để kiểm soát khoảng trống phía sau. Họ muốn xây dựng bóng từ hàng thủ nhưng đang gặp khó khăn trước áp lực. Họ muốn các hậu vệ biên dâng cao nhưng chưa tìm được cách bảo vệ hai hành lang khi mất bóng.

Carrick và ban huấn luyện sẽ phải giải quyết những vấn đề ấy ở cấp độ hệ thống. Bởi nếu cấu trúc vẫn khiến hàng thủ liên tục bị đặt vào những tình huống bất lợi, thêm một trung vệ, một tiền vệ hay một màn trình diễn cá nhân tốt hơn cũng chưa chắc đủ để thay đổi bức tranh.