5 năm là khoảng thời gian đủ dài để nhìn lại mùa hè 2021 với một góc nhìn khác. Những ngày tháng 8 đó khởi đầu thật đẹp đẽ. MU vừa đè bẹp Leeds 5-1 trong ngày khai mạc Premier League, Paul Pogba có màn trình diễn chói sáng với 4 kiến tạo, cân bằng kỷ lục giải đấu, và Jadon Sancho cập bến với giá 73 triệu bảng. Bruno Fernandes, Marcus Rashford, Mason Greenwood, Anthony Martial và Donny van de Beek cũng ở đó, tạo nên một tập thể tấn công mà nhiều người tin rằng đủ sức đưa United trở lại cuộc đua vô địch.

Rồi Cristiano Ronaldo xuất hiện.

Việc đưa Ronaldo trở lại Old Trafford nhanh chóng trở thành tâm điểm của mùa hè, nhưng xét về dài hạn, thương vụ ấy có thể được xem như biểu tượng cho một vấn đề lớn hơn của United trong giai đoạn Ed Woodward điều hành. Họ quá dễ bị hấp dẫn bởi sức nặng của một cái tên, nói theo cách khác là ám ảnh với các “bom tấn”, mà quên mất câu hỏi quan trọng hơn là cầu thủ đó có thực sự phù hợp với hướng phát triển của tập thể hay không.

Solskjaer khi ấy muốn thay đổi United. Ông cùng Michael Carrick và Kieran McKenna cố gắng “thoát ly” đội bóng khỏi cách chơi phản công vốn đã trở thành thương hiệu để hướng tới một tập thể kiểm soát bóng nhiều hơn, chủ động hơn và đủ khả năng chơi sòng phẳng với những đối thủ mạnh nhất. Chính Solskjaer sau này thừa nhận United muốn chơi “toe-to-toe” (ngang phân) với các đối thủ hàng đầu, bởi nếu chỉ phòng ngự và chờ phản công thì không thể trở thành Manchester United đúng nghĩa.

Nhưng thời điểm đó, MU chưa sẵn sàng cho sự chuyển đổi ấy. Những thất bại nặng nề trước Liverpool và Man City nhanh chóng kéo tụt tinh thần trong phòng thay đồ, đồng thời phơi bày khoảng cách giữa tham vọng và năng lực thực tế của đội hình.

Điều đáng nói là United không thiếu T năng. Pogba từng có ngày thi đấu hoàn hảo trước Leeds. Sancho được coi là một trong những cầu thủ trẻ sáng giá nhất nước Anh. Fernandes đã chứng minh khả năng tạo khác biệt. Rashford và Greenwood đều là những sản phẩm của học viện với tiềm năng lớn. Van de Beek vừa đến từ Ajax với mức phí 35 triệu bảng sau khi gây ấn tượng mạnh ở Hà Lan.

Thế nhưng, tới thời điểm này, trong số những cầu thủ tấn công chủ chốt của Solskjaer ở thời điểm đó, chỉ Bruno Fernandes còn ở lại Old Trafford, và cũng chỉ có ngôi sao người Bồ Đào Nha là thực sự phát triển ổn định.

Pogba rời United vào cuối mùa 2021/22, trở lại Juventus nhưng sự nghiệp sau đó bị tàn phá bởi chấn thương và án cấm doping. Án cấm ban đầu bốn năm được giảm xuống 18 tháng sau kháng cáo, giúp anh gia nhập Monaco năm 2025, nhưng tiền vệ người Pháp chỉ thi đấu sáu trận trước khi bị thanh lý hợp đồng. Ở tuổi 33, Pogba đang đứng trước câu hỏi liệu còn CLB nào sẵn sàng đặt cược vào anh hay không.

Sancho thậm chí còn là một trường hợp tiêu biểu hơn cho thất bại của kế hoạch năm 2021. United bỏ ra 73 triệu bảng để đưa anh về từ Dortmund với kỳ vọng anh sẽ cung cấp khả năng liên kết và phá vỡ những hàng phòng ngự lùi sâu. Solskjaer từng nói Sancho là lựa chọn tốt nhất để giúp United tiến thêm một bước và thay đổi phong cách chơi.

Nhưng mọi thứ không diễn ra như kỳ vọng. Một vấn đề sức khỏe khiến Sancho phải nhập viện ngay sau khi ký hợp đồng, rồi những khó khăn trong quá trình thích nghi và áp lực tại Old Trafford khiến sự nghiệp của anh tại United ngày càng đi xuống. Ba năm cuối cùng, Sancho gần như bị xóa khỏi kế hoạch của đội bóng bởi những lần cho mượn tới Dortmund, Chelsea và Aston Villa. Hè này, Sancho rời United khi hợp đồng hết hạn trong sự im lặng, giờ đây là cầu thủ tự do ở tuổi 26.

Những trường hợp khác cũng cho thấy vấn đề không nằm ở một cá nhân. Greenwood có lần cuối ra sân cho United ở mùa 2021/22 trước khi bị CLB đình chỉ, rồi được bán cho Marseille năm 2024 sau thời gian khoác áo Getafe theo dạng cho mượn. Anh hiện thi đấu cho Fenerbahce. 

Martial không thể cạnh tranh vị trí với Ronaldo và Edinson Cavani, sau đó rời Old Trafford và hiện cũng không có CLB. Van de Beek, người từng có giá 35 triệu bảng, cuối cùng được United bán vào năm 2024 với chỉ khoảng 423.000 bảng và đang cố gắng hồi sinh sự nghiệp tại Girona.

Đó chính là phần đáng sợ nhất của mùa hè 2021. United không thiếu tiền, cũng chẳng thiếu cầu thủ T năng. Nhưng họ lại không có một kế hoạch đủ nhất quán để biến những T năng ấy thành một đội bóng đúng nghĩa.

Carrick vì thế cần đặc biệt cảnh giác khi bắt đầu cuộc tái thiết mới. Nhiệm vụ của ông bây giờ cũng có một điểm tương đồng đáng chú ý với Solskjaer 5 năm trước: United cần thay đổi phong cách, đồng thời thu hẹp khoảng cách với những CLB mạnh nhất Premier League. Nhưng cách thực hiện mới là vấn đề quyết định.

Carrick không thể để những thương vụ mang tính biểu tượng lấn át nhu cầu chiến thuật. Không thể mua một cầu thủ chỉ vì tên tuổi của anh ta tạo ra sự phấn khích trên thị trường. Cũng không thể dùng một bản hợp đồng lớn để che đậy những lỗ hổng trong cấu trúc đội hình.

Ronaldo không phải nguyên nhân duy nhất khiến dự án năm 2021 thất bại, và cũng không công bằng nếu quy toàn bộ vấn đề của United cho một thương vụ. Nhưng sự trở lại của anh là hình ảnh cô đọng nhất cho tư duy chuyển nhượng mà United cần tránh: ưu tiên sức hút của ngôi sao hơn sự phù hợp với đội bóng.

Nếu Carrick muốn cuộc tái thiết lần này thực sự khác biệt, ông không cần một Ronaldo mới để khiến người hâm mộ phấn khích. Ông cần những cầu thủ phù hợp với thứ bóng đá mình muốn xây dựng, và quan trọng hơn, cần một kế hoạch đủ rõ để không biến những bản hợp đồng lớn thành những cái tên tiếp theo trong danh sách những khoản đầu tư dang dở của United.