Có những thống kê nhìn qua tưởng chỉ là một con số, nhưng càng nhìn lâu càng thấy nó giống một lời cáo buộc. Sau 5 vòng ở Ngoại hạng Anh mùa này , MU mới thắng 1 trận, vẫn chưa giữ sạch lưới và đang đứng thứ 12. Đáng ngại hơn, họ đã sử dụng đúng bộ tứ Diogo Dalot, Harry Maguire, Lisandro Martinez và Luke Shaw ở 3/5 trận đầu mùa.

Chúng ta quá nhẵn mặt với bộ tứ này rồi đúng không? Đó chính xác là 4 cái tên từng đá chính trong trận thua Brentford 0-4 hồi tháng 8/2022, một trong những màn trình diễn đáng quên nhất của MU trong những năm gần đây. Bốn năm đã trôi qua, HLV đã thay đổi, đội hình đã được bổ sung ở nhiều vị trí, nhưng một phần rất lớn của hàng thủ hôm ấy vẫn đứng đó.

Chỉ cần nhìn nguồn gốc của từng người cũng đủ thấy MU đã trải qua bao nhiêu đời dự án. Shaw đến từ thời Louis van Gaal, Dalot được Jose Mourinho đưa về, Maguire xuất hiện dưới thời Ole Gunnar Solskjaer, còn Martinez là lựa chọn của Erik ten Hag từ Ajax. Họ đại diện cho 4 giai đoạn khác nhau, nhưng lại có thể cùng đứng trong một hàng thủ vào năm... 2026.

Bởi thế, câu hỏi không còn là chuyện họ có phải những cầu thủ Premier League đủ năng lực hay không. Tất nhiên là có, và lịch sử gần đây của MU cũng cho thấy điều ấy. Họ từng đứng thứ 3, từng vô địch các cúp quốc nội, Martinez thậm chí đá chính trong cả 3 trận chung kết mà MU giành chiến thắng trong 9 năm qua.

Tuy nhiên, một cầu thủ đủ tốt để giúp MU cán đích thứ 3 ở Ngoại hạng Anh chưa chắc đã là một cầu thủ đủ tốt để đưa MU trở lại cuộc đua vô địch. Đấy chính là nơi tiêu chuẩn phải được đặt ra.

Thực tế, Arsenal đã từng gặp chính bài toán ấy. Trong thất bại đầu tiên trước Brentford ở Premier League năm 2021, hàng thủ Arsenal bị Ivan Toney và Bryan Mbeumo hành hạ. Trong đội hình xuất phát hôm ấy, chỉ Ben White còn ở lại, nhưng anh từ lâu đã không còn là lựa chọn thường xuyên ở trung tâm hàng thủ như ngày đầu.

Kieran Tierney giờ trở lại Celtic. Pablo Mari không còn thuộc biên chế một CLB hàng đầu châu Âu, còn Calum Chambers đã xuống chơi cho Cardiff City. Chỉ 1 năm sau thất bại ấy, Arsenal đã có Gabriel Magalhaes đá cặp cùng William Saliba trong trận mở màn mùa giải 2022/23. Bộ đôi ấy sau đó trở thành một trong những nền móng quan trọng nhất của Arsenal.

Sự khác biệt nằm ở chỗ Arsenal chấp nhận thay đổi khi nhận ra vấn đề.

Đó là điều MU còn thiếu. Không phải Quỷ đỏ không mua trung vệ mới. Leny Yoro từng được xem là một trong những hậu vệ trẻ sáng giá nhất Ligue 1 và việc đánh bại Real Madrid để có anh là một thương vụ rất đáng kể. Ayden Heaven cũng được xem là một cầu thủ trẻ nhiều tiềm năng sau khi bước lên từ học viện.

Tuy nhiên, hai trung vệ trẻ ấy cũng chưa thể lập tức trở thành lời giải. Yoro và Heaven từng gây thất vọng khi đá cùng nhau trong trận thua Brighton ở Cúp Liên đoàn vừa qua, và điều đáng lo hơn là họ chưa có một cấu trúc đủ tốt xung quanh để học hỏi, thích nghi và trưởng thành. Chơi bên cạnh Martinez hay Maguire, trong một hàng thủ vốn đã tồn tại quá lâu, chưa chắc giúp họ giải quyết được vấn đề.

Đây là chỗ câu chuyện tái thiết của MU trở nên kỳ lạ. Quỷ đỏ đã đầu tư mạnh cho hàng công ở mùa trước, tiếp tục chi tiền cho tuyến giữa ở mùa này và nhiều khả năng sẽ quay lại với hàng thủ vào mùa hè năm sau. Nghe có vẻ hợp lý nếu nhìn từng giai đoạn riêng lẻ, song để xây một đội bóng theo kiểu sửa từng khu vực cách nhau từng năm lại rất khó tạo ra sự kết nối.

Bạn không thể xây một ngôi nhà chắc chắn nếu cứ thay từng căn phòng mà bỏ qua những phần còn lại. Điều đó cũng lý giải vì sao việc MU có những giai đoạn đạt thành tích tốt vẫn chưa đủ để che đi những giới hạn của đội hình. Họ đứng thứ 3 một lần, rồi đứng thứ 3 thêm lần nữa, song đồng thời cũng trải qua hai mùa có vị trí và số điểm thấp nhất trong kỷ nguyên Premier League của mình. MU thậm chí lần đầu tiên trong thời hiện đại không thể giành vé Champions League trong hai mùa liên tiếp.

Vậy đâu mới là giới hạn thực sự của bộ tứ Dalot, Maguire, Martinez và Shaw?

Có thể họ đủ sức giúp một đội bóng giành vé dự Champions League, thậm chí tiến sâu ở một giải đấu cúp nếu mọi thứ đi đúng hướng. Nhưng nếu tham vọng là đưa MU trở lại vị trí cạnh tranh danh hiệu, một câu hỏi rất khó tránh sẽ xuất hiện: tại sao những cầu thủ từng được đặt trước lời giải tương tự 4 năm trước vẫn đang được trao cơ hội như thể vấn đề chưa bao giờ tồn tại?

Arsenal của Arteta khó có khả năng chấp nhận cách làm ấy. Có thể Arteta cần thời gian để xây dựng đội bóng, nhưng ông cũng có sự quyết liệt cần thiết để loại bỏ những mắt xích không đủ tốt. Chính sự tàn nhẫn ấy giúp Arsenal chuyển từ một đội bóng có quá nhiều câu hỏi thành một tập thể có nền móng rõ ràng.

MU thì dường như vẫn đang cố tìm lời giải mà không muốn xóa bỏ quá nhiều phần của bài toán cũ. Đó là vấn đề lớn hơn chuyện 4 hậu vệ. Nó liên quan đến tiêu chuẩn của cả CLB.  Trong bóng đá đỉnh cao, đôi khi điều khó nhất không phải là nhận ra một cầu thủ đã hết phù hợp. Khó hơn là dám nói rằng những gì từng đủ tốt giờ đây không còn đủ tốt nữa. Một CLB muốn trở lại đỉnh cao không thể sống mãi bằng ký ức về những mùa giải mà một cầu thủ từng chơi tốt.

MU có tiền. Họ có sức hút, có lượng người hâm mộ khổng lồ và vẫn đủ sức chi cho những thương vụ lớn. Họ cũng đang đầu tư vào trung tâm huấn luyện, học viện và những cầu thủ trẻ như một phần của kế hoạch dài hạn. Nhưng tiền chỉ giúp bạn mua những quân cờ mới. Nó không quyết định việc bạn có đủ can đảm để bỏ những quân cờ cũ hay không.

Bốn năm sau trận thua Brentford 0-4, Dalot, Martinez, Maguire và Shaw vẫn có thể cùng xuất hiện trong đội hình MU. Có lẽ đó mới là thống kê khó tin nhất. Và nó nói lên nhiều thứ hơn mọi con số về chuyện MU đã tái thiết được bao nhiêu phần của đội bóng.