Hai tuần sau khi cả Tây Ban Nha vỡ òa trong niềm hạnh phúc với bàn thắng của Ferran Torres, HLV Luis de la Fuente tiếp đón EL MUNDO để chia sẻ cách ông suy nghĩ, lãnh đạo và xây dựng đội tuyển Tây Ban Nha đăng quang World Cup.

Phương pháp của ông rất rõ ràng: lựa chọn con người trước khi lựa chọn cầu thủ, bảo vệ một triết lý bóng đá, đặt T năng cá nhân phục vụ tập thể và xây dựng uy tín bằng sự nhất quán trong mọi quyết định.

Vì sao Tây Ban Nha có thể vô địch World Cup?

Bởi vì chúng tôi là đội xuất sắc nhất trên mọi phương diện. Không chỉ ở khía cạnh chuyên môn mà còn trong công tác quản lý, cách chăm sóc cầu thủ và tất cả những gì xoay quanh đội tuyển. Muốn vô địch World Cup, bạn phải tiến rất gần đến sự hoàn hảo trong mọi chi tiết.

Tây Ban Nha lại một lần nữa đăng quang với lối chơi phối hợp mang đậm bản sắc, tinh tế và giàu tính sáng tạo. Theo ông, đội tuyển hiện tại có phản ánh hình ảnh của đất nước Tây Ban Nha ngày nay không?

Chúng tôi có một bản sắc rất rõ ràng và đã điều chỉnh nó để phù hợp với bóng đá hiện đại, giống như cách xã hội Tây Ban Nha đã thay đổi kể từ năm 2010. Những sự kiện lớn luôn kéo theo sự chuyển mình. Tôi tin vào việc phát triển một triết lý bóng đá thay vì chạy theo xu hướng, bởi không phải xu hướng nào cũng phù hợp với bản sắc của chúng tôi. Đội tuyển Tây Ban Nha đã trung thành với một ý tưởng xuyên suốt trong nhiều năm.

Nhiều người nhìn đội tuyển dưới góc độ xã hội học, coi đây là hình ảnh đại diện cho một đất nước đoàn kết trong sự đa dạng. Hai triệu người đã xuống đường tại Madrid ăn mừng, trong khi Catalunya hay xứ Basque cũng chìm trong bầu không khí lễ hội. Ông có đồng tình với cách nhìn đó?

Tất nhiên. Tây Ban Nha chính là minh chứng cho một mô hình cùng chung sống đầy tích cực. Các cầu thủ của đội tuyển đều là những con người gắn bó với đất nước, với xã hội, với lối sống và nền văn hóa của mình. Mỗi người có cá tính riêng, cũng như mọi công dân Tây Ban Nha khác.

Mô hình này vốn đã tồn tại từ trước, nhưng chính ông đã đưa nó trở lại đỉnh cao. Dấu ấn riêng của Luis de la Fuente là gì?

Mọi thứ bắt nguồn từ một ý tưởng đã hình thành từ rất nhiều năm trước. Khi tiếp quản đội tuyển, tôi nhận thấy bóng đá hiện đại đang hướng tới lối chơi trực diện hơn, chuyển trạng thái nhanh hơn và những đợt tấn công ngắn gọn hơn thay vì kiểm soát bóng quá lâu. Đó chính là điều chúng tôi muốn bổ sung. Ngày nay, cầu thủ phải chạy nhiều hơn. Bạn không còn cần cầm bóng quá lâu để giành chiến thắng, dù việc kiểm soát bóng vẫn rất quan trọng. Chúng tôi có sẵn một triết lý và điều quan trọng nhất là lựa chọn những cầu thủ phù hợp nhất để hiện thực hóa triết lý ấy. Đội tuyển đã phát triển dựa trên phẩm chất của các cầu thủ, nhưng nền tảng vẫn luôn là triết lý bóng đá Tây Ban Nha.

Vài tháng trước, ông từng nhắc lại câu nói nổi tiếng của Alfredo Di Stéfano: "Không cầu thủ nào giỏi hơn cả tập thể". Theo ông, đâu là sự cân bằng giữa thiên T cá nhân và sức mạnh tập thể?

Trong cách nhìn nhận của tôi về cuộc sống cũng như bóng đá, tập thể luôn giúp cá nhân trở nên tốt hơn. T năng cá nhân phải phục vụ tập thể, bởi chính tập thể sẽ khiến bạn phát huy được phiên bản tốt nhất của mình, chứ không phải điều ngược lại. Tôi tin tuyệt đối vào điều đó. Có thể sẽ có những triết lý khác, nhưng chúng tôi tin tưởng sâu sắc rằng tập thể luôn quan trọng hơn bất kỳ cá nhân nào. Những cầu thủ được triệu tập đều hiểu điều đó. Họ đủ khiêm tốn, đủ vị tha và đủ tinh thần hy sinh để đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.

Vậy T năng đóng vai trò như thế nào?

Tất cả các cầu thủ đều có T năng. Mỗi người sở hữu một loại T năng khác nhau. Một ngôi sao không chỉ được định nghĩa bởi việc ghi nhiều bàn thắng nhất hay chơi hoa mỹ nhất. Điều quan trọng là biết phát huy tối đa năng lực của mỗi cầu thủ để phục vụ tập thể, chứ không phải để họ nổi bật theo cách riêng.

Làm thế nào để thuyết phục một cầu thủ như Lamine Yamal chấp nhận hy sinh ánh hào quang cá nhân vì thành công chung?

Cậu ấy không phải từ bỏ điều gì cả. Điều duy nhất tôi nói với Lamine là hãy làm mọi thứ theo cách có lợi nhất cho đội bóng. Cậu ấy rất thông minh và sở hữu một dạng T năng khác, đó là hiểu điều gì sẽ mang lại lợi ích cho tập thể. Lamine làm điều đó rất tự nhiên, bởi đó vốn là một phần trong tố chất của cậu ấy. Điều cậu ấy cần học là chung sống với nhiều cầu thủ giỏi khác, đồng thời chấp nhận rằng hôm nay mình có thể là người nổi bật nhất, nhưng ngày mai người tỏa sáng có thể là một đồng đội khác. Không ai yêu cầu cậu ấy từ bỏ khả năng của mình. Điều chúng tôi muốn là cậu ấy biết lựa chọn đúng thời điểm và sử dụng đúng điểm mạnh trong từng khoảnh khắc của trận đấu.

Ông đã gắn bó với phần lớn đội hình này từ khi họ còn ở tuổi thiếu niên. Quá trình ấy cho ông thấy điều gì về thế hệ cầu thủ hiện tại và nó đã giúp ích ra sao trong hành trình vô địch World Cup?

Mối quan hệ giữa chúng tôi với các cầu thủ vượt xa phạm vi bóng đá. Đó còn là một mối quan hệ cá nhân, gần như mang tính phụ tử. Tôi đã chứng kiến họ trưởng thành từ khi còn rất trẻ, điều đó giúp tôi có ảnh hưởng nhất định tới quá trình phát triển của họ. Tôi không chỉ muốn giúp họ trở thành những cầu thủ giỏi hơn mà còn trở thành những con người tốt hơn, bởi theo tôi, giá trị con người và năng lực chuyên môn luôn song hành với nhau. Tôi xem mình là một người làm công tác đào tạo nhiều hơn là một huấn luyện viên. Từ trước đến nay, tôi luôn cho rằng trách nhiệm lớn nhất của mình là đào tạo con người trước, rồi mới đến đào tạo cầu thủ. Việc hôm nay các cầu thủ có thể hiểu rất rõ những gì tôi truyền đạt là kết quả của rất nhiều năm cùng nhau trò chuyện và chia sẻ. Đó không chỉ là cách chơi bóng mà còn là cách ứng xử trong cuộc sống. Họ là những người thông minh và tử tế, vì thế họ hiểu đây là kiểu quan hệ cần thiết giữa một HLV và các học trò.

Theo ông, thế nào là một người tốt?

Trong thế giới bóng đá, một người tốt là người có những giá trị đúng đắn. Bất kỳ ai từng sống trong phòng thay đồ đều hiểu những giá trị đó là gì: biết đoàn kết, biết sẻ chia, đặt lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá nhân, sẵn sàng hy sinh vì đồng đội, cùng chịu đựng khó khăn vì cả đội... Tôi đã trải qua rất nhiều phòng thay đồ khác nhau và chúng tôi luôn nhận ra ngay ai là người không phải một đồng đội tốt. Chúng tôi thường chỉ nói rằng: "Cậu ta không phải một đồng đội tốt". Có lẽ chúng tôi không dám nói thẳng rằng: "Cậu là một người không tốt". Ai cũng từng gặp kiểu người như vậy. Họ bộc lộ rất nhanh.

Ông đã phải đưa ra nhiều quyết định trái với áp lực từ dư luận. Theo ông, quyết định nào thể hiện rõ nhất phong cách lãnh đạo của mình?

Tôi có hai lợi thế. Thứ nhất, tôi không đọc báo hay mạng xã hội. Tôi hoàn toàn miễn nhiễm với những lời bình luận từ bên ngoài. Chúng không ảnh hưởng đến tôi. Nhờ vậy, tôi có thể đưa ra quyết định trong sự tự do tuyệt đối. Thứ hai, tôi có một góc nhìn khác. Nhiều người cho rằng cầu thủ đá chính mới là những người quan trọng. Nhưng chúng tôi chưa bao giờ nói về khái niệm "đá chính" hay "dự bị".

Một trận đấu rất phức tạp và chỉ kết thúc khi trọng T nổi hồi còi mãn cuộc. Đó là điều tưởng như quá hiển nhiên nhưng vẫn cần phải nhắc lại. Không phải cứ ra sân từ phút đầu thì bạn quan trọng hơn người được tung vào ở phút 80.

Thậm chí, cầu thủ xuất sắc nhất cũng có thể bị thay ra nếu đội bóng cần một điều gì đó mà anh ấy không còn mang lại.

Ông luôn đánh giá cao Zubimendi, nhưng vẫn đặt trọn niềm tin vào Rodri?

Với tất cả sự tôn trọng dành cho Zubimendi — người mà tôi cho là cầu thủ xuất sắc thứ hai thế giới — thì Rodri chính là cầu thủ hay nhất thế giới. Chúng tôi cần để cậu ấy tiếp tục quá trình phát triển và đạt trạng thái tốt nhất trước trận chung kết.

Ngay cả khi chỉ đạt khoảng 50% phong độ, Rodri vẫn giỏi hơn phần lớn các tiền vệ trên thế giới. Còn Zubimendi thì hoàn toàn hiểu vai trò của mình. Trong trận chung kết, chính cậu ấy là người thực hiện đường chuyền đầu tiên dẫn tới pha ghi bàn quyết định.

Tây Ban Nha đã thắng Bồ Đào Nha ở phút 91, hạ Bỉ ở phút 88 và đánh bại Argentina sau 106 phút thi đấu. Cubarsí cũng có pha cứu thua ngay sát thời điểm hết giờ. Ông có nghĩ rằng World Cup này đôi lúc được quyết định bởi may mắn hay số phận?

Tôi không tin vào may mắn. Tôi tin vào lao động. Hãy làm mọi thứ thật tốt, rồi kết quả tốt sẽ đến. Chuyện đó không phải là may mắn. Mỗi người cần hoàn thành đúng nhiệm vụ của mình trên sân và điều đó sẽ đưa đội bóng đến gần thành công hơn. Làm tốt công việc sẽ giúp bạn tiến gần chiến thắng hơn. Dĩ nhiên, ngay cả khi vượt trội đối thủ, bạn vẫn có thể thất bại. Nhưng đó không phải do may mắn hay xui rủi, mà bởi bạn chưa làm đủ tốt.

Theo tôi, may mắn hay xui xẻo chỉ là khi bạn không mắc bệnh, không gặp tai nạn hay không dính chấn thương. Còn mọi thứ diễn ra trên sân bóng đều là kết quả của quá trình làm việc, kiến thức, sự chuẩn bị, đào tạo và thông tin.

Nhưng ông là người có đức tin và thường cầu nguyện. Trước trận chung kết, ông đã cầu xin Chúa điều gì?

Tôi hiếm khi cầu xin điều gì. Thay vào đó, tôi luôn cảm ơn Chúa vì mình khỏe mạnh và có cơ hội được làm công việc mà mình đam mê. Tôi là một người rất may mắn trong cuộc sống, vậy thì tại sao lại phải đòi hỏi thêm?

Hơn nữa, tôi cũng thấy không công bằng nếu cầu xin Chúa giúp mình đánh bại một đối thủ có thể cũng có niềm tin giống như tôi. Điều duy nhất tôi cầu nguyện là xin thêm một ngày nữa để tiếp tục được sống với công việc mình yêu thích. Xin cho tôi có thêm sức mạnh và sự kiên cường để tiếp tục chiến đấu.

Ông chưa từng là một ngôi sao lớn khi còn thi đấu, và trước khi dẫn dắt đội tuyển quốc gia cũng chưa từng huấn luyện một CLB hàng đầu. Nhiều người từng nghi ngờ năng lực của ông. Vậy ông đã xây dựng uy tín của mình như thế nào?

Điều khiến tôi tự hào nhất là không ai có thể nói rằng tôi đạt được vị trí này nhờ sự ban phát. Mọi thứ đều do chính tôi nỗ lực. Khi nhìn lại quãng thời gian còn là cầu thủ, tôi luôn nghĩ rằng lẽ ra mình có thể làm tốt hơn rất nhiều. Chính vì thế, khi chuyển sang công tác huấn luyện, tôi cố gắng áp dụng tất cả những điều mà ngày trước mình chưa làm được. Ngày hôm nay, tôi chuẩn bị mọi thứ rất kỹ. Mọi việc đều được lên kế hoạch và kiểm soát. Chính quá trình ấy đã rèn giũa tính cách của tôi. Đến khi phải xây dựng một triết lý bóng đá, tôi đã có đủ nền tảng để khiến các cầu thủ tin tưởng. Các cầu thủ không chỉ nhìn thấy Luis de la Fuente của năm 2026.

Họ còn nhớ Luis de la Fuente của năm 2015, người đã truyền đạt đúng những điều ấy từ nhiều năm trước, chỉ khác là mọi thứ ngày càng được hoàn thiện theo thời gian.

Ông có nhận thức được chiến thắng này có ý nghĩa lớn thế nào đối với lòng tự hào của cả đất nước Tây Ban Nha không?

Tôi hạnh phúc khi nhìn thấy mọi người hạnh phúc. Và tôi đã nhìn thấy cả một đất nước ngập tràn niềm vui. Điều đó khiến tôi vô cùng tự hào. Tôi nghĩ Tây Ban Nha có thể rút ra một bài học rất lớn: Tinh thần đồng đội, sự đoàn kết, cam kết, gắn kết, nỗ lực. Biết trở thành một đồng đội tốt. Biết trở thành một người tốt. Chính những giá trị ấy sẽ đưa bạn đi xa hơn. Tôi tin phần lớn người trẻ ngày nay đều mang trong mình những giá trị đó, cũng như tình yêu dành cho đất nước.

Mọi người đều muốn được tự do thể hiện cảm xúc của mình mà không bị gán bất kỳ nhãn mác nào. World Cup lần này có thể trở thành một cú hích. Người trẻ cần một tiếng nói như vậy để cho cả thế giới thấy rằng người Tây Ban Nha là như thế.

Đội tuyển hướng tới World Cup 2030 còn thiếu điều gì so với đội hình vừa vô địch World Cup 2026?

Họ vẫn còn thời gian để tiến bộ. Và còn rất nhiều tiềm năng để phát triển. World Cup 2030 vẫn còn ở phía trước. Mọi điều chúng tôi làm trong những năm chuẩn bị sẽ giúp đội tuyển tiến gần hơn tới cơ hội bảo vệ chức vô địch. Đến năm 2030, bóng đá chắc chắn sẽ lại khác. Các cầu thủ sẽ nhanh hơn. Họ sẽ sở hữu những phẩm chất mà hôm nay có lẽ chúng ta còn chưa hình dung hết.

Những gì giúp chúng tôi vô địch World Cup 2026 sẽ không đủ để đăng quang vào năm 2030. Thậm chí, nó cũng không đủ để giúp chúng tôi thắng trận đấu tiếp theo. Chúng tôi buộc phải tiếp tục trở nên tốt hơn. Luôn luôn phải tốt hơn.

Xin cảm ơn ông về bài phỏng vấn thú vị này.