Chỉ trong khoảng 4 năm, Luis de la Fuente đã đi từ một HLV trưởng đội tuyển bị nghi ngờ vì hồ sơ thành tích còn khiêm tốn trở thành nhà cầm quân được đánh giá cao nhất hiện nay. Sau một sự nghiệp dài làm việc ở các đội tuyển trẻ của Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha, ông tiếp quản đội tuyển quốc gia và đưa La Roja lên đỉnh cao tại Nations League, EURO và giờ là World Cup.

Tính cách thân thiện, ôn hòa của nhà cầm quân người Tây Ban Nha không che giấu một niềm tin sắt đá vào triết lý bóng đá cũng như phương châm lựa chọn “những cầu thủ giỏi và những con người tốt” của ông. Phương pháp ấy đã giúp Tây Ban Nha trải qua 38 trận liên tiếp bất bại và có một kỳ World Cup hoàn hảo. Vài ngày sau khi ghi tên mình vào lịch sử bóng đá, HLV trưởng đội tuyển Tây Ban Nha chia sẻ với AS về quá khứ, hiện tại và tương lai của đội tuyển quốc gia.

Bốn năm trước, khi được bổ nhiệm làm HLV trưởng đội tuyển Tây Ban Nha, ông từng nói: “Tôi có những cầu thủ giỏi nhất”. Nhưng ông có nghĩ mình sẽ chứng minh được điều đó bằng chức vô địch World Cup?​​​​​

Chắc chắn là không. Nhưng hành trình luôn được tạo nên từ từng bước một. Đội bóng này đã tiến từng bước với sự an toàn, quyết đoán, mạnh mẽ và tự tin...

Khi bước vào guồng quay của World Cup, bạn nghĩ: “Chúng ta chắc chắn sẽ chiến đấu đến cùng”. Tôi luôn nói như vậy. Nhưng chiến thắng lại là một chuyện khác.

Ở trận chung kết, chúng tôi rõ ràng vượt trội. Đối thủ thậm chí không có cú sút trúng đích. Dù vậy, chúng tôi có một mức độ bình tĩnh nhất định, nhưng sự bình tĩnh ấy luôn phải được đặt trong dấu ngoặc kép. Bởi vì đối thủ vẫn có thể đánh bại bạn.

Nếu pha phá bóng của Cubarsi trong hiệp phụ đập vào người Unai Simón rồi đi vào lưới, họ sẽ thắng mà không cần tung ra một cú sút trúng đích nào. May mắn là tình huống đó đã được giải quyết rất tốt.

Ông nghĩ gì khi nghe người ta gọi đây là “Kỳ World Cup của Luis de la Fuente”?

Điều đó khiến tôi đỏ mặt. Nhưng tôi muốn nhắc lại rằng đây là World Cup của một đội tuyển Tây Ban Nha vĩ đại.

Làm thế nào Tây Ban Nha có thể vô địch World Cup khi chỉ để thủng lưới một bàn? Ông đánh giá thế nào về con số đó?

Đối thủ chỉ tung ra 10 cú sút trong suốt giải đấu. Nhưng đó là bởi chúng tôi có một hệ thống phòng ngự được xây dựng và phát triển rất tốt.

Đội bóng phòng ngự tập thể một cách ngoạn mục. Có 11 cầu thủ cùng tham gia phòng ngự. Đây là một đội bóng rất cân bằng. Nếu nhìn vào những con số, chúng tôi cũng là một đội ghi rất nhiều bàn thắng. Chúng tôi ghi rất nhiều bàn và chỉ để thủng lưới một lần.

Đó là một xu hướng ổn định. Trong 50 trận đấu, chúng tôi đã ghi hơn 100 bàn và chỉ nhận rất ít bàn thua. Đây là một đội bóng giàu tinh thần đồng đội, sẵn sàng hy sinh và có cấu trúc phòng ngự được tổ chức rất tốt.

Ông có từng nghi ngờ điều gì trong suốt World Cup không?

Không. Kể cả ở trận đấu đầu tiên.

Tôi không biết những gì người ta nói bên ngoài và việc không biết điều đó khiến tôi cảm thấy bình yên hơn. Sau trận đầu tiên, chúng tôi biết hành trình của mình sẽ diễn ra như thế nào.

Nếu một ngày bạn thiếu cảm hứng còn đối thủ lại có được điều đó... Đội bóng đã tiến bộ từng chút một, mỗi ngày lại tốt hơn. Và bầu không khí trong đội thật đặc biệt. Trong 52 ngày, không có bất kỳ vấn đề nào. Điều đó rất khó đạt được.

Một điều thu hút nhiều sự chú ý là cách ông sử dụng các quyền thay người. Ông đưa ra quyết định dựa trên màn trình diễn của đội hay đã lên kế hoạch từ trước?​​​​

Đó là những cảm giác mà bạn có và chúng dẫn bạn đến những quyết định nhất định.

Bạn có một đội hình xuất phát để bắt đầu giải đấu, nhưng sau đó bạn quan sát cảm giác của đội, các buổi tập... Tất nhiên, mọi thứ đều được phân tích và nghiên cứu rất kỹ.

Chúng tôi có một đội ngũ trong ban huấn luyện tuyệt vời, cung cấp cho tôi những thông tin đặc biệt. Sau đó, theo quan điểm của tôi, còn có một giác quan thứ sáu, thứ có thể hữu ích trong mọi lĩnh vực. Nó giúp bạn có tiêu chí để đưa ra những quyết định nhất định vào những thời điểm cụ thể.

Bởi vì mọi thứ phụ thuộc vào diễn biến trận đấu. Bạn có thể có một kế hoạch ban đầu, nhưng trận đấu lại đưa bạn sang một hướng khác. Những kịch bản ấy có thể xuất hiện do chấn thương, án treo giò, thẻ đỏ, bàn thắng hoặc bàn thua.

Bóng đá có thể khiến một kế hoạch ban đầu thay đổi chỉ sau 10 phút. Nhưng đúng là có một điều không thay đổi: ý tưởng. Chúng tôi luôn bắt đầu trận đấu bằng cùng một ý tưởng. Sau đó, các cầu thủ với những đặc điểm khác nhau sẽ khiến ý tưởng ấy được biến đổi theo những cách khác nhau. Mỗi cầu thủ hay mỗi HLV cũng sẽ phát triển nó theo một cách riêng.

Ông có cảm thấy lo lắng khi phải sử dụng Zubimendi và Eric García trong trận chung kết, khi cả hai đều chưa thi đấu một phút nào trước đó?​​​​

Không. Và lý do là bạn biết họ đang có phong độ rất tốt. Bạn đã theo dõi họ trong các buổi tập mà đội thực hiện.

Chúng tôi biết họ hoàn toàn có thể ra sân ngay từ đầu. Tôi thực sự rất đau lòng khi thấy bất kỳ cầu thủ nào không được thi đấu. Tại EURO, cầu thủ duy nhất không chơi một phút nào là Alex Remiro. Tôi muốn tất cả đều được ra sân, bởi vì thực sự tất cả đều xứng đáng.

Nhưng tôi cũng phải nói rõ rằng tôi không có nghĩa vụ đảm bảo rằng tất cả mọi người đều phải thi đấu. Điều đầu tiên luôn là lợi ích của đội bóng.

Cũng cần nhớ rằng tại EURO, Zubimendi vào sân trong hiệp hai trận chung kết và có một màn trình diễn tuyệt vời. Trận đấu vừa rồi cũng vậy. Còn Eric García thì tôi có thể nói gì? Cậu ấy cũng là một cầu thủ tuyệt vời.

Có lẽ việc ông đã biết các cầu thủ từ khi họ mới 16 tuổi đã giúp ích rất nhiều trong việc quản lý đội tuyển?

Tất nhiên. Điều đó mang tính quyết định.

Ví dụ, Unai Simón, Mikel Merino, Rodrigo... là thế hệ mà chúng tôi bắt đầu làm việc cùng từ năm 2015. Trước đó, tôi cũng từng huấn luyện Marcos Llorente ở một giải đấu tiền EURO khác.

Có vẻ như vòng tròn của thế hệ mà chúng tôi bắt đầu làm việc cùng khi họ mới 16 hoặc 17 tuổi đã khép lại. Trận chung kết World Cup diễn ra ngày 19/7/2026, còn 11 năm trước, chúng tôi từng vô địch giải U19 châu Âu tại Hy Lạp.

Mikel Oyarzabal và Fabián, chẳng hạn, không có mặt cùng chúng tôi vào thời điểm đó.

Sau thành công tại World Cup, ông đặc biệt vui mừng vì cầu thủ nào? Trường hợp của Ferran có phải là một câu chuyện đặc biệt?

Tôi rất vui khi Ferran ghi bàn trong trận chung kết, bởi tôi là người luôn cố gắng tìm kiếm sự công bằng.

Khi chứng kiến những bất công, những lời chỉ trích vô căn cứ, thái quá và thậm chí mang ác ý, chúng ta đã thấy cuộc sống đôi khi trao cho bạn cơ hội để lấy lại những gì mình xứng đáng, để chứng minh bản thân.

Ferran có những con số cực kỳ ấn tượng trong màu áo đội tuyển. Ở CLB cũng vậy. Tỷ lệ ghi bàn mỗi trận của cậu ấy rất tuyệt vời. Cậu ấy khiến tôi phần nào nhớ đến Álvaro Morata.

Tôi vui khi trước những bất công, một cầu thủ có thể nói: “Tôi ở đây”. Và trong trường hợp này, cậu ấy đã làm được điều đó. Một cầu thủ khác có thể đã buông xuôi và để mọi thứ trôi đi.

Còn trường hợp của Unai Simón? Có vẻ như cuộc tranh luận về vị trí thủ môn đã khép lại sau giải đấu này.

Vị trí thủ môn có phần đặc biệt. Bạn không thể thay đổi và đưa người này vào thay người kia giống như ở các vị trí khác. Vị trí thủ môn rất đặc thù.

Không phải vì những người khác không xứng đáng. Tôi nhắc lại, chúng tôi có ba trong số năm thủ môn hay nhất thế giới. Tôi tin chắc như vậy.

Nhưng bạn không thể liên tục xoay tua, bởi chính các thủ môn cũng sẽ không chấp nhận điều đó. Họ biết một thủ môn cần sự tự tin, an toàn, ổn định và liên tục.

Còn khoảnh khắc ba thủ môn ôm nhau sau trận chung kết? Chúng tôi từng nói về điều đó trong một trong những buổi trò chuyện thường xuyên của đội. Chúng tôi nói về động lực, các giá trị...

Một hình ảnh trong buổi trò chuyện đó chính là ba thủ môn ôm nhau. Miguel Ángel España, HLV phụ trách các thủ môn, đặc biệt chú trọng điều này.

Hình ảnh ấy truyền tải một thông điệp mạnh mẽ. Nhưng điều đó xảy ra ở mọi vị trí. Không hề có vấn đề gì cả. Grimaldo và Cucurella là những người bạn rất thân. Pedro Porro và Marcos Llorente lúc nào cũng ở bên nhau.

Ông có cảm giác rằng việc vô địch EURO 2024 khó khăn hơn World Cup lần này không?

Đó là hai giải đấu hoàn toàn khác nhau.

Chúng tôi đã nghiên cứu rất kỹ và thấm nhuần bóng đá châu Âu. Nó gần gũi hơn với chúng tôi. World Cup đòi hỏi bạn phải thích nghi theo một cách khác, phải đối đầu với các đội bóng châu Phi, Nam Mỹ...

Chẳng hạn, chúng tôi biết các trận đấu với Uruguay hay trận chung kết gặp Argentina sẽ diễn ra như thế nào. Bóng đá Nam Mỹ là như vậy.

Mục tiêu tối thượng của chúng tôi là chơi trận đấu của chính mình. Không ai đi chệch khỏi kịch bản hay bị cuốn vào lối chơi của đối thủ, bởi chúng tôi không biết chơi thứ bóng đá đó.

Họ giỏi hơn, và nếu chơi theo cách đó, chúng tôi sẽ thua, thậm chí thua rất tệ. Nhưng trong trận đấu theo cách của chúng tôi, chúng tôi là đội giỏi nhất.

Để làm được điều đó cần kinh nghiệm, trong khi Tây Ban Nha lại là một đội bóng rất trẻ. Ông đã từng chứng kiến sự trưởng thành như vậy ở những cầu thủ 18 hoặc 19 tuổi chưa?

Một cầu thủ đạt đến đẳng cấp cao nhất hoặc siêu đẳng cấp ở độ tuổi đó chắc chắn phải là một người đặc biệt.

Những cầu thủ ra mắt La Liga ở độ tuổi ấy thường trưởng thành hơn, bởi họ đã nhận lương, có trách nhiệm... trong khi bạn bè cùng trang lứa vẫn đang học trung học hoặc bắt đầu đại học.

Những người như Lamine hay Cubarsi thực sự rất đặc biệt. Họ có sự trưởng thành và trí thông minh đáng kinh ngạc. Với tôi, họ là những thiên T.

Hiện tại, những lời khen dành cho Tây Ban Nha đến từ khắp nơi, trong đó có cả các liên đoàn bóng đá quốc tế đang ngưỡng mộ và lấy mô hình của Tây Ban Nha làm tham chiếu.

Những lời khen ấy củng cố một ý tưởng.

Bởi đây không phải là điều chỉ xuất hiện ở thời điểm hiện tại. Nó là sản phẩm của nhiều năm làm việc theo cùng một mô hình. Và chúng tôi đã trung thành với mô hình đó.

Tất nhiên, mỗi HLV trưởng đều đưa vào những nét riêng. Không chỉ ở đội tuyển quốc gia mà còn ở các đội trẻ, vốn là nền tảng quan trọng nhất.

Nhưng luôn có một ý tưởng được ăn sâu, với những nhánh mới được phát triển và điều chỉnh để củng cố mô hình. Mô hình ấy vẫn là một, kể từ khi nó được xây dựng.

Nó có trước thời của tôi. Nhưng nó đã không ngừng phát triển, bởi bóng đá cũng thay đổi. Mỗi giải đấu lớn lại tạo ra thêm một bước tiến.

Ngay tại EURO, chúng tôi đã thay đổi phần nào khi bắt đầu chơi với các cầu thủ chạy cánh. Ngày nay, chuyển trạng thái và tốc độ là những yếu tố then chốt.

Trước đây, có một điều gần như không thể tranh cãi: đội kiểm soát bóng nhiều hơn sẽ giành chiến thắng trong phần lớn các trận đấu. Ngày nay, điều đó không còn đúng nữa. Một đội chỉ kiểm soát bóng 30% vẫn có thể thắng 3-1.

Các đội tuyển nước ngoài có tìm đến để học hỏi hoặc hỏi về mô hình của Tây Ban Nha không?

Điều đó đã diễn ra từ rất lâu. Từ thời Ginés Meléndez.

Anh, Pháp, Đức... Từng có một thời gian các HLV Italia thường xuyên đến tìm hiểu. Đức cũng từng có một nền tảng rất vững chắc, tương tự chúng tôi.

Nhưng điều này không hề đơn giản. Nó rất phức tạp.

Thứ nhất, bởi đây là thành quả của nhiều năm làm việc. Thứ hai, bởi các CLB có những HLV rất giỏi và đào tạo cầu thủ rất tốt.

Nhờ được đào tạo từ khi còn rất nhỏ, cầu thủ Tây Ban Nha là những người hiểu và diễn giải trận đấu tốt nhất thế giới.

Ông thấy những điểm tương đồng nào giữa đội tuyển Tây Ban Nha năm 2010 và hiện tại? Tây Ban Nha vẫn là lá cờ đầu của “tiki-taka”?

Bóng đá đã thay đổi rất nhiều trong 16 năm qua.

Chúng tôi vẫn có cùng một mô hình, nhưng phải tính đến sự phát triển của bóng đá. Tôi không phải người quá thích những cách gọi hay cụm từ có sẵn như “tiki-taka”. Tôi hiểu vì sao người ta sử dụng chúng, nhưng bản thân tôi không thích.

Tôi nghĩ gọi là “bóng đá phối hợp” sẽ phù hợp hơn. Đôi khi “tiki-taka” mang một sắc thái hơi tiêu cực.

Nhưng nói như vậy không có nghĩa đó không phải là điều đã ăn sâu vào bóng đá Tây Ban Nha. Trước hết, nó xuất phát từ các CLB. Đội tuyển quốc gia là nơi củng cố và tạo tiếng vang cho ý tưởng ấy.

Nhưng nền tảng vẫn đến từ các CLB. Điều đó không thể khác được, bởi đội tuyển quốc gia được hình thành từ các cầu thủ thi đấu cho CLB.

Tháng 9 đã có đợt tập trung đội tuyển mới. Ông hình dung tương lai sẽ như thế nào? Có cầu thủ nào nói với ông rằng họ sẽ chia tay đội tuyển sau World Cup không?

Các cầu thủ hiện đang ở đẳng cấp rất cao. Đội bóng cũng còn rất trẻ. Họ đang trưởng thành và tiếp tục phát triển.

Những cầu thủ mới được gọi lên cũng rất trẻ. Tương lai của đội tuyển được đảm bảo.

Chưa ai nói với tôi rằng họ sẽ giải nghệ sau World Cup. Sau tất cả những gì vừa diễn ra, tôi nghĩ điều ngược lại mới đúng.

Nhưng tôi muốn nói một điều với tất cả tình cảm. Các cầu thủ biết rằng tôi không có bất kỳ cam kết nào với bất kỳ ai.

Chúng tôi có một mối quan hệ đặc biệt, vượt ra ngoài phạm vi thuần túy chuyên môn. Hơn nữa, ngoài mối quan hệ HLV và cầu thủ, chúng tôi còn là bạn bè.

Tôi biết họ từ khi còn nhỏ, biết cha mẹ, anh em của họ. Bây giờ tôi biết cả vợ và con của họ. Đó là một mối quan hệ tuyệt vời.

Nhưng chúng tôi không có bất kỳ cam kết nào. Chúng tôi sẽ không để những mối quan hệ đó chi phối quyết định.

Bởi họ biết điều thúc đẩy tôi luôn là sự công bằng và trung thực.

Cũng giống như khi tôi từng đặt niềm tin vào họ, sẽ đến lúc tôi đặt niềm tin vào những người khác. Trường hợp của Morata hay Carvajal là những ví dụ. Họ đã để lại một di sản đặc biệt. Chu kỳ của họ vẫn chưa hoàn toàn khép lại.

Nếu họ trở lại và tiếp tục thi đấu ở đẳng cấp cao, cánh cửa đội tuyển luôn rộng mở. Ở đây, chúng tôi không nhìn vào tuổi tác. Jesús Navas từng thi đấu cho chúng tôi khi đã 39 tuổi.

Như ông luôn nhắc lại, ông tìm kiếm những cầu thủ cũng là những con người tốt…

Điều đó không hề mâu thuẫn.

Chúng tôi đã ở bên nhau 52 ngày, từng ở cùng nhau 45 ngày tại Olympic và 43 ngày với đội U21...

Tôi sẽ rất ngạc nhiên nếu một người không muốn có một người đồng đội tốt bên cạnh. Tôi tin rằng hành trình sẽ an toàn hơn.

Hơn nữa, trở thành một người tốt không hề mâu thuẫn với chất lượng, cá tính hay tinh thần chiến đấu. Chúng ta thường nhầm lẫn những điều đó với nhau.

Tôi cảm thấy an toàn hơn rất nhiều khi làm việc với những người tốt.

Tôi đã làm việc với bóng đá trẻ trong thời gian dài, vì vậy chúng tôi hiểu rất rõ phần lớn các cầu thủ. Tôi gọi đó là “nguyên liệu thô”. Chúng tôi hiểu họ rất rõ và biết ai là những người sẽ không làm bạn thất vọng, những người sẽ không tỏ thái độ khó chịu nếu phải tập trung 52 ngày mà không được thi đấu một phút nào.

Chúng tôi biết họ là những người như thế nào.

Ở khía cạnh cá nhân, ông có tận hưởng được World Cup này không? Ông đã bắt đầu nghĩ về World Cup 2030 chưa?

Tôi hy vọng có thể lặp lại trải nghiệm này sau bốn năm, bởi kỳ World Cup lần này thực sự độc nhất.

Đó là niềm hạnh phúc, là những trải nghiệm tuyệt vời và rồi được tận hưởng một thành công như vậy cùng cả đất nước.

Còn nghĩ về World Cup 2030 ư? Tôi là người chỉ tập trung vào tương lai gần. Điều chúng tôi đang quan tâm là những gì diễn ra vào tháng 9. Đó mới là điều quan trọng nhất với chúng tôi.

Chúng tôi chỉ nghĩ về giải đấu tiếp theo.