Sir Alex Ferguson từng nói trận MU gặp Liverpool dữ dội theo nhiều cách, nhưng vẫn không chạm đến cấp độ của những cuộc đối đầu với Leeds. Gần 30 năm dẫn dắt Quỷ đỏ, ông hiểu cảm giác ấy hơn ai hết. Với MU, Elland Road chưa bao giờ chỉ là một sân khách bình thường. Đó là nơi các CĐV chủ nhà chờ đợi họ bằng sự thù địch gần như bản năng.

• 20h00 ngày 18/10: Leeds vs MU

Không dễ xác định chính xác mối kình địch Leeds - MU bắt đầu từ đâu. Người ta thường kéo nó về cuộc chiến Hoa Hồng giữa York và Lancaster từ thế kỷ 15, rồi dùng sắc trắng của Yorkshire và sắc đỏ của Lancashire để giải thích. Tuy nhiên, lịch sử thực tế phức tạp hơn thế. Sự đối đầu của hai thành phố mới là phần dễ cảm nhận nhất: Leeds và Manchester, hai trung tâm công nghiệp lớn ở hai bên dãy Pennines, hai cộng đồng luôn có lý do để nhìn nhau bằng ánh mắt cạnh tranh.

Bóng đá đã biến cảm giác vùng miền ấy thành một câu chuyện cụ thể hơn. Sau Thế chiến II, MU được bao quanh bởi hào quang của Busby Babes, rồi trở thành biểu tượng của sự phục sinh và thành công. Leeds của Don Revie lại mang hình ảnh đối nghịch: quyết liệt, gai góc, sẵn sàng va chạm và không quan tâm người khác nghĩ gì về mình. Khi hai đội chạm mặt trong những năm 1960 và 1970, sự khác biệt ấy không nằm trên trang báo mà hiện ra trong từng pha tắc bóng.

Các trận bán kết FA Cup năm 1965 và 1970 đã đẩy đối đầu Leeds vs MU lên một nấc tháng khác. Năm 1970, hai đội phải đá ba trận trong vòng 12 ngày mới phân định được suất vào chung kết. Billy Bremner là người ghi bàn quyết định giúp Leeds đi tiếp, còn những màn chạm trán ấy củng cố ý thức rằng đây không đơn thuần là hai đội mạnh tranh một chiếc vé, mà là hai thế giới không muốn nhường nhau dù chỉ một bước.

Những năm sau đó tiếp tục bồi thêm lớp ký ức cay nghiệt. Leeds từng vùi dập MU 5-1 ở Elland Road năm 1972. Năm 1980, họ thắng 2-0 ở vòng cuối, một kết quả gián tiếp trao chức vô địch cho Liverpool và khiến MU chịu thêm một nỗi đau khó nuốt. Đỉnh cao về ý nghĩa biểu tượng đến vào mùa 1991/92, khi Leeds đoạt chức vô địch Division One cuối cùng trong lịch sử bóng đá Anh, vượt qua chính MU của Ferguson trong cuộc đua nước rút.

Trớ trêu thay, chỉ vài tháng sau, một cú điện thoại đã thay đổi chiều hướng cuộc cạnh tranh ấy. Leeds muốn hỏi về khả năng đưa Denis Irwin trở lại Elland Road. Ferguson từ chối, nhưng gợi ý MU có thể lấy Eric Cantona. Từ một tiền đạo T năng nhưng bất ổn ở Leeds, Cantona trở thành người định hình đế chế đầu tiên của Ferguson tại Old Trafford. Với nhiều người Leeds, đó là một vết cắt chưa bao giờ lành: họ không chỉ mất một cầu thủ, mà còn vô tình trao cho đối thủ nhân vật đã thay đổi lịch sử của đối thủ.

Danh sách những người từng khoác áo cả hai đội càng làm câu chuyện thêm phức tạp. Johnny Giles, Gordon Strachan, Joe Jordan, Gordon McQueen, Denis Irwin và Cantona đều là những cái tên gắn với thành công ở một hoặc cả hai phía. Trong một cặp đấu đầy tính sở hữu và tự tôn như thế này, mỗi cuộc chuyển nhượng không chỉ là giao dịch bóng đá. Nó bị nhìn như một sự phản bội, hoặc một chiến lợi phẩm.

Biểu hiện rõ nhất của mối hận nằm ở Elland Road. Paul Robinson, người trưởng thành từ học viện Leeds, từng kể rằng mỗi lần MU đến, thành phố như khoác một bộ mặt khác. Đường sá bị phong tỏa, cảnh sát xuất hiện dày đặc, các khu vực quanh sân được kiểm soát kỹ hơn bình thường. Khi còn là cậu bé nhặt bóng, không ai muốn đứng gần khu khán đài dành cho đội khách trong phần lớn mùa giải; riêng ngày MU tới, ai cũng muốn có mặt ở đó để tận mắt cảm nhận sức nóng.

Sự thù địch ấy không phụ thuộc vào thứ hạng. Leeds từng chìm ở League One và Championship trong nhiều năm, nhưng CĐV MU vẫn đưa tên họ vào những bài hát về các đội bóng bị ghét nhất. Chiều ngược lại, Leeds cũng không cần một trận đấu trực tiếp để nhắc đến MU. Một CĐV lâu năm của Leeds kể công ty sơn của ông suốt 40 năm duy trì khẩu hiệu không dùng sơn đỏ, thậm chí sẵn sàng sơn đè màu đỏ miễn phí. Nghe có vẻ cực đoan, nhưng nó diễn tả chính xác cách bóng đá đã đi vào đời sống của cộng đồng này.

Việc Leeds và MU ít gặp nhau trong nhiều thập niên càng khiến mỗi cuộc tái ngộ được dồn nén thay vì bị bào mòn. Từ khi Leeds xuống hạng năm 2004, hai đội chỉ gặp nhau lác đác ở các giải cúp, trong đó có trận Leeds thắng 1-0 tại Old Trafford ở FA Cup năm 2010 khi còn chơi tại League One. Khoảng cách hạng đấu không xóa đi sự đối địch; nó chỉ khiến ngày gặp lại thêm đáng giá.

Bởi thế, với Leeds, đánh bại MU luôn mang ý nghĩa lớn hơn ba điểm. Đó có thể là một chiến thắng cho ký ức về Bremner, Revie và chức vô địch năm 1992; là cách trả lời cho Cantona, cho những năm tháng bị bỏ lại ngoài Premier League, cho tất cả sự chênh lệch mà hai CLB từng trải qua. Còn với MU, thắng ở Elland Road chưa bao giờ chỉ là một kết quả bình thường. Đó là bài test về bản lĩnh, ở nơi mà màu đỏ chưa bao giờ được chấp nhận.