Theo hồ sơ gửi Bộ Tư pháp để thẩm định, phía Bộ T chính cho biết, Bộ đang xây dựng Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào. Dự thảo được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn để kịp thời ứng phó với diễn biến thị trường năng lượng thế giới.

Bộ T chính cho biết tình hình thế giới đang có nhiều bất ổn, đặc biệt xung đột tại Trung Đông khiến giá năng lượng, nhất là dầu mỏ và khí đốt, biến động mạnh. Nguồn cung xăng dầu toàn cầu có dấu hiệu gián đoạn, kéo theo giá dầu thô tăng cao.

Diễn biến này ảnh hưởng tới thị trường xăng dầu trong nước. Do đó, việc điều chỉnh thuế nhập khẩu được xem là một giải pháp nhằm ổn định nguồn cung, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Nếu tình trạng này kéo dài, nguồn nhập khẩu thay thế vừa khan hiếm vừa bị đội giá, thậm chí có thể không có hàng để nhập khẩu, gây bất lợi cho việc bảo đảm nguồn cung và bình ổn giá xăng dầu trong nước.

Để ứng phó, Bộ T chính đề xuất giảm thuế suất MFN từ 10% xuống 0% đối với xăng động cơ không pha chì (các mã HS 2710.12.21; 2710.12.22; 2710.12.24; 2710.12.25) và các nguyên liệu pha chế xăng như naphtha, reformate (mã HS 2710.12.80).

Thuế nhập khẩu MFN cũng được đề xuất giảm từ 7% xuống 0% đối với các mặt hàng nhiên liệu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu máy bay và kerosine. Ngoài ra, một số nguyên liệu hóa dầu như xylen, condensate, P-xylen sẽ giảm thuế từ 3% xuống 0%, còn hydrocarbon mạch vòng loại khác giảm từ 2% xuống 0%.

Theo tính toán của Cơ quan soạn thảo, nếu áp dụng mức thuế mới theo kim ngạch nhập khẩu năm 2025, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng.

Dự kiến Nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30/4/2026. Trường hợp cần kéo dài thời gian áp dụng, Bộ Công Thương sẽ có ý kiến đề xuất để Bộ T chính tổng hợp, trình Chính phủ xem xét quyết định.

Theo đánh giá của Bộ T chính, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã tác động mạnh đến hoạt động kinh doanh xăng dầu trên thế giới. Đặc biệt, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ khu vực Trung Đông không thể vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu, nhất là tại châu Á.

Hệ quả, nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực phải cắt giảm công suất, sử dụng nguồn dự trữ dầu thô và hạn chế xuất khẩu sản phẩm xăng dầu, khiến giá nhiên liệu tiếp tục bị đẩy lên cao.

Một số nhà máy lọc dầu tại Việt Nam cũng có nguy cơ gặp khó khăn do nguồn cung dầu thô nhập khẩu có thể thiếu hụt, dẫn tới rủi ro không thực hiện được các hợp đồng giao hàng hiện hữu.

Hiện, phần lớn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam đến từ các nước ASEAN và Hàn Quốc, với mức thuế suất chủ yếu 0% theo các hiệp định thương mại tự do. Tuy nhiên trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp, việc mua xăng dầu thành phẩm từ các thị trường này cũng có thể gặp khó khăn.

Theo tính toán của Bộ T chính, nếu áp dụng mức thuế mới dựa trên kim ngạch nhập khẩu năm 2025, ngân sách Nhà nước có thể giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng. Tuy nhiên, Cơ quan này cho rằng việc giảm thu ngân sách là cần thiết trong bối cảnh hiện nay nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu và ổn định thị trường trong nước trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu.