Khi Premier League ngày càng cạnh tranh và giàu có, các CLB Anh đang có xu hướng tìm kiếm tân binh ngay trong giải đấu. Mùa hè này là mùa thứ hai liên tiếp các đội bóng của sân chơi hàng đầu xứ sở sương mù chi hơn 1 tỷ bảng để mua cầu thủ từ những đối thủ trong nước.

Những thương vụ đình đám nhất gồm Enzo Fernandez từ Chelsea sang Man City với giá 125 triệu bảng, Morgan Rogers từ Aston Villa tới Chelsea với 117 triệu bảng, Elliot Anderson từ Nottingham sang Man City với 116 triệu bảng và Sandro Tonali từ Newcastle tới Tottenham với 100 triệu bảng. Ngoài ra, nhiều thương vụ khác cũng lập kỷ lục CLB như Luka Vuskovic tới Brighton với 46 triệu bảng hay Liam Delap tới Nottingham với 50 triệu bảng.

Nếu nhìn lại quá khứ, chúng ta sẽ thấy sự thay đổi này rất rõ. Mùa 2020/21, các CLB Ngoại hạng Anh chỉ chi 244 triệu bảng cho cầu thủ của những đội khác trong giải đấu. Trong giai đoạn 2018-2021, chưa tới 20% tổng chi tiêu của Premier League nằm trong các thương vụ nội bộ, trong khi con số này đã tiến gần 40% trong hai mùa gần nhất.

Lý do lớn nhất là các đội bóng muốn giảm rủi ro. Một cầu thủ đã thi đấu và chứng minh khả năng trong môi trường thể chất khắc nghiệt của Ngoại hạng Anh được xem là lựa chọn an toàn hơn, dù mức giá phải trả cao hơn đáng kể.

Tottenham là ví dụ điển hình. Sau thất bại với Tanguy Ndombele, người không thích nghi được với Premier League, Spurs sẵn sàng chi 100 triệu bảng cho Tonali và 85 triệu bảng cho Mateus Fernandes bởi cả hai đã chứng minh năng lực tại Anh. Arsenal cũng chấp nhận "phí cầu thủ Premier League" để đưa Bruno Guimaraes về Emirates với giá 75 triệu bảng và Ezri Konsa giá 55 triệu bảng.

Sức mạnh T chính của Ngoại hạng Anh cũng khiến các giải đấu lớn khác khó cạnh tranh. Những CLB Tây Ban Nha, Đức, Pháp hay Italia ngày càng khó trả những khoản phí lớn cho cầu thủ Premier League, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt. Nottingham bỏ 50 triệu bảng cho Delap, người chỉ ghi 1 bàn trong 28 trận mùa trước, là ví dụ cho mức giá mà phần lớn CLB châu Âu không thể hoặc không muốn đáp ứng.

Song nghịch lý nằm ở chỗ việc "đã được kiểm chứng" không đồng nghĩa với "chắc chắn thành công". Phân tích của Teamworks cho thấy hơn một nửa các thương vụ Premier League không đáp ứng kỳ vọng ngay lập tức. Mùa trước, chỉ 40% cầu thủ được mua với giá trên 10 triệu bảng thi đấu hơn 50% số phút tại giải VĐQG.

Tổng cộng, hơn 1,5 tỷ bảng đã được chi cho những tân binh đắt giá nhưng không thi đấu ít nhất một nửa số phút của đội bóng. Delap, Mathys Tel, James McAtee, Rayan Ait-Nouri và Anthony Elanga đều nằm trong nhóm này.

Ngoài ra, vấn đề còn nằm ở cách các CLB đưa ra quyết định. Jan Peters, đối tác quản lý của BPTC Sports, cho rằng các đội bóng ngày càng có xu hướng đánh giá cầu thủ bên ngoài cao hơn chính những người họ đang sở hữu. Các CLB nhìn thấy điểm yếu của cầu thủ nội bộ mỗi ngày, trong khi tân binh luôn dễ được kỳ vọng hơn.

Richard Byrne, giám đốc thương mại của PlayerID tại Teamworks, cũng cảnh báo dữ liệu thường chưa có tiếng nói đủ lớn trong quá trình tuyển mộ. Nhiều đội bóng sử dụng dữ liệu để củng cố quyết định đã được đưa ra thay vì thực sự để dữ liệu tham gia vào quyết định cuối cùng.

Tựu trung lại, Ngoại hạng Anh đang rơi vào một vòng xoáy đặc biệt, khi các CLB ngày càng giàu, cầu thủ nội địa ngày càng đắt và việc mua người đã chứng minh năng lực trở thành lựa chọn phổ biến. Tuy nhiên, khi hơn 3 tỷ bảng tiếp tục được đổ vào thị trường mỗi mùa, câu hỏi lớn vẫn còn đó: liệu các CLB đang thực sự giảm rủi ro, hay chỉ đang trả ngày càng nhiều tiền cho một cảm giác an toàn mà dữ liệu chưa chắc bảo đảm?