Trong bóng đá hiện đại, có một ranh giới khá rõ giữa khoảng 60 phút đầu tiên, khi các đội cố gắng vận hành theo những kế hoạch chiến thuật được chuẩn bị kỹ lưỡng, và nửa giờ cuối trận, thời điểm những cầu thủ dự bị xuất hiện, cấu trúc bắt đầu bị phá vỡ và cơ hội mở ra nhiều hơn. Arsenal vừa cho thấy họ có thể sống sót qua một trận đấu bế tắc nhờ khả năng tạo khác biệt ở giai đoạn quyết định. Trên sân của Nottingham, đoàn quân của Arteta chơi không tốt trong phần lớn thời gian, nhưng một lần nữa, những "người kết liễu" từ ghế dự bị đã mang về chiến thắng.

Noni Madueke được tung vào sân ngay đầu hiệp hai thay Eberechi Eze, người gần như mất hút bên hành lang trái, vị trí vốn không phải sở trường của anh. Khi trận đấu tiến gần phút 80, Madueke làm điều mà Eze chưa thể thực hiện: cầm bóng đột phá thẳng vào hàng thủ Nottingham rồi tung cú sút. Bóng chạm người Jair Cunha đổi hướng trước khi đi qua tầm với của thủ môn Matz Sels, giúp Arsenal giành chiến thắng. Đó là cú sút trúng đích duy nhất của Arsenal trong trận, thậm chí bóng có thể đã đi chệch khung thành nếu không có pha đổi hướng ấy.

Đây đã là trận thứ 3 liên tiếp Arteta phải điều chỉnh nhân sự trong hiệp hai để giải quyết những vấn đề trong lối chơi, sau các cuộc đối đầu với Leeds cuối tuần trước và Lille giữa tuần. Ông tiếp tục thực hiện 3 sự thay đổi cùng lúc ở phút 65, đưa Jurrien Timber, Mikel Merino và Viktor Gyokeres vào sân. Một lần nữa, sức ép gia tăng ở giai đoạn cuối khiến hàng thủ đối phương dần mất khả năng chống đỡ. Kể từ đầu mùa giải trước, không đội bóng nào tại Premier League tạo ra nhiều bàn thắng và kiến tạo từ các cầu thủ vào sân thay người hơn Arsenal.

Trước khi Madueke lập công, Nottingham đã có một màn trình diễn phòng ngự đáng khen. Họ tổ chức đội hình chặt chẽ, quyết liệt trong các pha tranh chấp và gần như vô hiệu hóa những phương án tấn công quen thuộc của Arsenal. Eze, Kai Havertz và Bukayo Saka đều gặp khó khăn, trong khi HLV Oliver Glasner có lý do để hài lòng với tinh thần và sự gắn kết của các học trò. Liam Delap gây nhiều phiền toái cho hàng thủ Arsenal và suýt gỡ hòa ở những phút cuối nếu Ezri Konsa không kịp thời cản phá. Murillo cũng có cơ hội tạo nên một siêu phẩm, khi đi bóng từ biên trái vào trung lộ rồi cứa lòng đưa bóng đi sát xà ngang.

Dù vậy, Nottingham vẫn phải nhận thất bại thứ 3 liên tiếp và tiếp tục đứng trong nhóm cuối bảng, đồng thời chưa ghi được bàn thắng sân nhà đầu tiên của mùa giải. Arsenal thì giữ vị trí thứ hai, kém Man City 3 điểm và hơn Brighton 2 điểm. Trong cuộc đua đường dài, Pháo thủ có thể không cần chơi thuyết phục ở mọi trận đấu, miễn là họ vẫn tìm được cách giành chiến thắng. Và chiều sâu đội hình đang giúp Arsenal làm điều đó thường xuyên hơn.

"Chất lượng của đội hình xuất phát lẫn ghế dự bị của chúng tôi thật phi lý", Madueke chia sẻ sau trận. Anh hiểu rằng có những ngày mình sẽ đá chính, có những ngày phải chờ cơ hội từ băng ghế dự bị, song nhiệm vụ vẫn không thay đổi: tạo ra cơ hội hoặc ghi bàn. Madueke cũng nhấn mạnh mọi cầu thủ trong đội hình đều ở đẳng cấp cao nhất, còn sự cạnh tranh giúp những người không đá chính luôn sẵn sàng tạo ảnh hưởng khi được trao cơ hội.

Bản thân Arteta cũng gửi thông điệp tương tự. Một số cầu thủ vừa thi đấu cách đó 3 ngày, một số khác sẽ đá chính ở trận tiếp theo, nhưng tất cả đều phải duy trì trạng thái sẵn sàng. Ông có thể cần một cầu thủ vào sân khi trận đấu còn 60 phút, 45 phút, thậm chí chỉ 2 phút, và điều quan trọng là Arsenal hiện có đủ nhân sự để tạo khác biệt trong những khoảnh khắc như vậy.

Nói thế không có nghĩa Arsenal đã chơi tốt trước Nottingham. Hiệp một là minh chứng rõ ràng cho những hạn chế trong hệ thống tấn công của họ. Arsenal kiểm soát bóng 74%, thực hiện 331 đường chuyền với tỷ lệ chính xác 91%, nhưng không có cú sút trúng đích nào. Bóng liên tục được luân chuyển từ Gabriel ra Eze bên đường biên, rồi quay trở lại trung lộ, cứ thế lặp lại mà không tạo ra đột biến. Cựu danh thủ Roy Keane nhận xét Arsenal là đội chơi tốt hơn, nhưng câu hỏi nằm ở chỗ họ thực sự tốt hơn ở điều gì, nếu không thể tạo ra cơ hội nguy hiểm.

Declan Rice đặc biệt thiếu ảnh hưởng khi chơi ở vị trí tiền vệ trụ, nơi hạn chế phần nào phẩm chất nổi bật nhất của anh là sức mạnh và khả năng di chuyển. Trong khi ấy, Nottingham vẫn có những thời điểm gây khó khăn bằng các pha phản công và tranh chấp trực diện. Sau hiệp một không có pha cứu thua nào từ cả hai thủ môn, Nottingham thậm chí đã tung ra 5 trong tổng số 8 cú sút của trận đấu. Arsenal có bóng nhiều hơn, nhưng quyền kiểm soát ấy không tự động biến thành ưu thế thực sự.

Bước ngoặt chỉ đến khi Arteta thay người và trận đấu bắt đầu có thêm khoảng trống. Phút 71, Arsenal tạo ra pha phối hợp tốt nhất của họ khi Saka chuyền ngắn cho Martin Odegaard, người thả bóng vào khoảng trống để Timber băng xuống phía sau hàng thủ Nottingham. Timber trả ngược cho Rice, nhưng cú sút từ khoảng cách 12 mét của tiền vệ người Anh lại đi vọt xà. Sau đó, Merino gây sức ép bằng một pha xâm nhập mạnh mẽ, đẩy hàng thủ Nottingham lùi sâu, trước khi Madueke tạo nên khoảnh khắc quyết định.

Arteta gọi Madueke là một nhân vật đặc biệt, được nhiều người yêu mến trong phòng thay đồ nhờ cách kết nối và giao tiếp với đồng đội. HLV người Tây Ban Nha cũng thừa nhận ông biết Arsenal khó ghi bàn trong 20-30 phút đầu trước một Nottingham được tổ chức tốt, với hệ thống phòng ngự rất chặt và ít khoảng trống. Kế hoạch là duy trì sự kiên nhẫn, tạo ra hỗn loạn trong vòng cấm và chờ thể lực đối phương suy giảm. Khi không gian mở ra ở giai đoạn cuối, những cầu thủ vào sân thay người đã hoàn thành nhiệm vụ.

Đó có thể là khác biệt quan trọng nhất của Arsenal trong cuộc đua vô địch. Chiều sâu đội hình không thể giúp họ tránh mọi trận đấu bế tắc, cũng không thay thế được nhu cầu cải thiện chất lượng tấn công ở đội hình xuất phát. Nhưng khi Arteta sở hữu hàng loạt cầu thủ đủ đẳng cấp để tạo ra khác biệt từ ghế dự bị, Arsenal có thêm một con đường giành chiến thắng ngay cả trong những ngày chơi không tốt. Và ở một mùa giải dài với mật độ thi đấu dày đặc, thứ vũ khí ấy có thể đáng giá hơn nhiều so với vẻ ngoài "phi lý" mà Madueke mô tả.

• Kết quả bóng đá hôm nay (19/10): Juventus thua sốc