Một khoảng trống kéo dài

Nếu chỉ nhìn vào ĐT Pháp, nhiều người sẽ cho rằng Zidane đơn giản muốn làm mới bộ máy. Nhưng khi đặt quyết định ấy vào bức tranh rộng hơn của bóng đá châu Âu, ý nghĩa của nó lớn hơn rất nhiều.

Dưới thời Didier Deschamps, ban huấn luyện Les Bleus gồm 21 thành viên và không có bất kỳ phụ nữ nào. Điều đáng nói hơn là trong lịch sử đội tuyển Pháp, chưa từng có một phụ nữ đảm nhiệm các vị trí chuyên môn như trợ lý HLV, HLV thủ môn hay HLV thể lực. Đó không phải câu chuyện riêng của bóng đá Pháp.

• ĐT Pháp của Zinedine Zidane sẽ chơi tấn công và ghi bàn

Theo thống kê của L'Équipe, trong 10 đội tuyển đứng đầu bảng xếp hạng FIFA, chỉ duy nhất tuyển Anh có một phụ nữ làm công tác chuyên môn là chuyên viên phân tích Katie Sorenson. Điều đó cho thấy bóng đá nam đỉnh cao vẫn gần như là một không gian khép kín đối với phụ nữ.

Con số biết nói

Những thống kê tại cấp CLB còn cho thấy bức tranh rõ nét hơn. Theo nghiên cứu được L'Équipe dẫn lại, phụ nữ chỉ chiếm 2,12% thành viên ban huấn luyện tại 5 giải VĐQG hàng đầu châu Âu.

Bundesliga dẫn đầu cũng chỉ có 13 phụ nữ trên tổng số 353 thành viên. Ligue 1 xếp thứ hai với 9/262. Premier League và La Liga cùng chỉ có 3 phụ nữ trong toàn bộ bộ máy chuyên môn của các CLB. Serie A thậm chí không có nổi một cái tên.

Điều đáng chú ý không nằm ở tỷ lệ thấp, mà ở vị trí họ đảm nhiệm.

Tại Ligue 1, nếu mở rộng sang bộ phận kỹ thuật và hậu cần, có 22 phụ nữ làm việc cùng 318 nam giới. Tuy nhiên, chỉ 2 người làm phân tích dữ liệu tại PSG (Juliette Demoly, Sanou Faye). Phần còn lại chủ yếu là bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng, vật lý trị liệu hay quản lý.

Nói cách khác, phụ nữ đã bước vào bóng đá nam, nhưng chủ yếu ở những lĩnh vực hỗ trợ chứ chưa thực sự hiện diện trong khu vực ra quyết định về chuyên môn.

Rào cản không nằm ở năng lực

Bóng đá không thiếu những người phụ nữ đủ khả năng. Marie-Louise Eta từng trở thành nữ HLV đầu tiên dẫn dắt một đội bóng tại giải VĐQG thuộc nhóm Big Five (Union Berlin). Corinne Diacre từng huấn luyện Clermont ở Ligue 2 (hạng Nhì Pháp). Hannah Dingley và Sabrina Wittmann cũng đã mở ra những cánh cửa mới tại Anh và Đức.

Nhưng tất cả vẫn chỉ là những trường hợp hiếm hoi. Nhà xã hội học thể thao Baatrice Barbusse gọi đây là "trần bê tông", chứ không còn là "trần kính". Khái niệm ấy phản ánh đúng thực tế: rào cản lớn nhất không phải là bằng cấp hay chuyên môn, mà là một hệ thống được xây dựng và vận hành trong nhiều thập kỷ bởi nam giới.

Bởi vậy, điều Zidane cần làm không chỉ là tuyển thêm vài phụ nữ vào ban huấn luyện. Quan trọng hơn, ông phải tạo ra một môi trường nơi họ thực sự được lắng nghe, được trao quyền và được đánh giá bằng năng lực thay vì giới tính.

Khởi đầu của một cuộc chuyển mình

Không ai kỳ vọng Zidane sẽ thay đổi bộ mặt bóng đá Pháp chỉ sau một mùa giải. Nhưng nếu lời hứa của ông trở thành hiện thực, Les Bleus có thể trở thành biểu tượng cho một tư duy mới: bóng đá hiện đại cần đa dạng hơn về góc nhìn, chứ không chỉ mạnh hơn về chuyên môn.

Bởi cuối cùng, câu hỏi không phải là phụ nữ có thể làm việc trong bóng đá nam hay không. Những người tiên phong đã trả lời điều đó từ nhiều năm trước. Điều bóng đá châu Âu còn thiếu là cơ hội.

Và nếu Zizou thực sự mở được cánh cửa ấy, giá trị lớn nhất ông để lại cho Les Bleus có lẽ sẽ không chỉ nằm ở những chiếc cúp, mà còn ở việc giúp bóng đá nam bước thêm một bước trên hành trình phá bỏ những rào cản đã tồn tại quá lâu.