Kết quả thi đấu của đội tuyển U20 Việt Nam tại Vòng loại U20 châu Á 2027 vừa qua không đáp ứng kỳ vọng của người hâm mộ cũng như những mục tiêu về chuyên môn đã được Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) đặt ra. Tuy nhiên, khi đánh giá một đội tuyển trẻ, chúng ta hãy cùng nhìn nhận đầy đủ cả kết quả lẫn bối cảnh chuẩn bị cũng như những yếu tố chuyên môn khách quan cũng như chủ quan. 

Đầu tiên là những nguyên nhân mang tính chủ quan. Thất bại này chỉ ra bài học cốt lõi: công tác đào tạo trẻ cần tính liên tục và hệ thống thay vì tập trung để hướng đến những mục tiêu ngắn hạn. Bài học từ các quốc gia có nền bóng đá phát triển bền vững trên thế giới cũng như châu Á, trong đó có Nhật Bản, Hàn Quốc... đã cho thấy giá trị của việc xây dựng nền móng bền vững từ bóng đá học đường, học viện đến đội tuyển quốc gia.

Thực tế, VFF đã nhận thức rõ điều này và tăng cường hợp tác toàn diện với Liên đoàn bóng đá Nhật Bản (JFA) với mục tiêu tạo nên sự phát triển bền vững. Thông qua thỏa thuận ký kết giữa hai liên đoàn, nhiều chuyên gia giàu kinh nghiệm Nhật Bản đã và đang trực tiếp sang hỗ trợ bóng đá Việt Nam qua các vị trí quan trọng như: Giám đốc kỹ thuật (như ông Koshida Takeshi) và cố vấn chuyên môn đang hỗ trợ VFF chuẩn hóa hệ thống đào tạo HLV, hoạch định chiến lược cho các lứa trẻ...

Với các đội tuyển trẻ, việc mời các chuyên gia Nhật Bản tham gia cố vấn và huấn luyện trực tiếp ở các cấp độ U17, U20 nhằm truyền tải tư duy chơi bóng hiện đại, nâng cao tính kỷ luật và thể lực cho cầu thủ. Dù vậy, sự khác biệt trên nhiều mặt khiến công tác đào tạo, huấn luyện bóng đá trẻ chưa thể đạt ngay được mục tiêu như kỳ vọng.

Bên cạnh đó là những khó khăn khách quan mang tính thời điểm. Đội tuyển U20 quốc gia có thời gian tập trung chuẩn bị cho Vòng loại U20 châu Á 2027 khá ngắn (đợt 1 khoảng 15 ngày, đợt 2 khoảng 7 ngày) và không có được lực lượng tốt nhất do ảnh hưởng từ quyết định nhân sự của các CLB. Điều này khiến những nhân tố then chốt như Nguyễn Bảo Ngọc, Hoàng Minh Hợi, Nguyễn Tấn Minh vắng mặt; Trần Quốc Hòa bị chấn thương, còn Nguyễn Lê Phát phải trở về CLB...

Bên cạnh đó, chất lượng bảng C Vòng loại U20 châu Á 2027 là khá cao. U20 Iran là đội bóng trẻ mạnh cấp châu lục; U20 CHDCND Triều Tiên sở hữu dàn cầu thủ dự FIFA U17 World Cup; trong khi U20 Palestine được đầu tư tập huấn quốc tế bài bản.

Rõ ràng, khó khăn khách quan không dùng để né tránh trách nhiệm chuyên môn, nhưng bỏ qua bối cảnh sẽ dẫn đến cái nhìn thiếu toàn diện với U20 Việt Nam cùng những nỗ lực thi đấu của các tuyển thủ trẻ qua vòng loại vừa qua.

Mục tiêu cuối cùng của bóng đá trẻ, chưa hẳn là thành tích nhất thời, mà là cung cấp những nhân tố chất lượng cho ĐTQG trong tương lai. VFF cùng các trung tâm đào tạo và đội ngũ chuyên gia cần rà soát lại toàn bộ quy trình: từ tuyển chọn, huấn luyện, dinh dưỡng, y học thể thao đến cơ hội ra sân thực tế của cầu thủ tại V.League.

Thất bại lần này là lời nhắc nhở cần thiết cho những hành động trong tương lai. Nếu nhìn nhận với tinh thần cầu thị, tận dụng hiệu quả nguồn lực hợp tác quốc tế, đây tiếp tục là bước đệm quan trọng để nâng tầm hệ thống đào tạo trẻ Việt Nam theo hướng bền vững.