“Nhìn vào ánh mắt của các cầu thủ”, Arteta liên tục nhắc đến điều này trong những ngày đầu chuẩn bị cho mùa giải mới. Nhà cầm quân người Tây Ban Nha không nói nhiều về chiến thuật hay chuyển nhượng, mà nhấn mạnh tới năng lượng, khát khao và tinh thần, thứ từng đưa Arsenal vượt qua ba mùa liên tiếp về nhì để chinh phục Premier League lần đầu tiên kể từ năm 2004.

Arteta hiểu một sự thật mà Sir Alex Ferguson và Pep Guardiola đều từng đúc kết: bảo vệ ngai vàng khó hơn rất nhiều so với việc giành lấy nó. Nhưng nếu yếu tố tinh thần là điều kiện cần, thì Arsenal vẫn còn một điều kiện đủ (cũng là một bài toán rất nan giải) chưa được giải quyết - hàng công.

Nhà vô địch có hàng công… nghèo nàn

71 bàn thắng. Đó là tổng số pha lập công mà Arsenal có được tại Premier League mùa trước, con số thấp nhất của một đội vô địch kể từ Leicester mùa 2015/16. Nếu chỉ nhìn vào chiếc cúp, thống kê ấy không mang nhiều ý nghĩa. Nhưng khi bóc tách sâu hơn, nó lại phơi bày điểm yếu lớn nhất của đội bóng Bắc London.

• 21h00 ngày 16/8: Arsenal vs Man City
• Lịch thi đấu Arsenal tại Ngoại hạng Anh 2026/27 mới nhất (Đầy đủ 38 vòng)

The Gunners ghi tới 25 bàn từ các tình huống cố định, nhiều nhất trong lịch sử Premier League đối với một nhà vô địch. Ngược lại, họ chỉ có 42 bàn từ bóng sống, thấp nhất trong vòng 10 năm qua.

Sự chênh lệch ấy nói lên rất nhiều điều. Arsenal không vô địch nhờ một hàng công áp đảo đối thủ (như biệt danh của họ), mà nhờ hệ thống phòng ngự xuất sắc, khả năng kiểm soát trận đấu và hiệu quả gần như tuyệt đối ở những pha bóng chết. Đó là công thức chiến thắng, nhưng (chắc chắn) chưa phải công thức thống trị.

Nên nhớ rằng Chelsea của Antonio Conte mùa 2016/17 ghi tới 61 bàn từ bóng sống, trong khi Man City của Pep Guardiola từng chạm mốc hơn 80 bàn theo cách này. Khoảng cách ấy phản ánh đẳng cấp khác biệt giữa một đội biết chiến thắng và một đội khiến mọi đối thủ sợ hãi. Có một thời gian dài, nhìn thấy hàng công Man City là các đối thủ đều phải “tâm niệm” một điều trong đầu: Làm thế nào để hạn chế tối đa những bàn thua.

Thiếu một cầu thủ tạo nên khác biệt

Vấn đề của Arsenal không nằm ở việc họ thiếu tiền đạo. Viktor Gyokeres đã ghi 14 bàn tại Premier League mùa trước, nhưng anh cũng chỉ khép lại mùa giải với 15 lần góp dấu giày vào bàn thắng. Bukayo Saka và Leandro Trossard (đã rời CLB hè này) cùng dừng ở 12, còn Eberechi Eze có 9.

Những con số ấy trở nên quá nhỏ nếu đặt cạnh Mohamed Salah với 47 lần đóng góp bàn thắng trong mùa Liverpool vô địch, hay Erling Haaland với 32 lần góp dấu giày ở mùa Man City đăng quang trước đó.

Đây mới là nỗi ám ảnh thực sự của Arteta. Rõ ràng, Pháo thủ sở hữu nhiều cầu thủ giỏi, nhưng chưa có một ngôi sao đủ sức quyết định trận đấu bằng một khoảnh khắc cá nhân. Khi hệ thống vận hành không trơn tru, Pháo thủ thiếu người phá vỡ thế bế tắc. Đó cũng là lý do Vinicius trở thành mục tiêu số một trong mùa hè vừa qua.

Bruno Guimaraes là bản nâng cấp, nhưng chưa đúng chỗ

Không thể phủ nhận Bruno Guimaraes là một thương vụ chất lượng. Với Declan Rice, Martin Odegaard, Martin Zubimendi, Mikel Merino và Eberechi Eze, Arsenal đang sở hữu tuyến giữa có lẽ mạnh nhất Premier League ở thời điểm hiện tại.

Song, thương vụ này lại không… gãi đúng chỗ ngứa! Arteta tiếp tục làm mạnh thêm khu vực vốn đã là điểm mạnh nhất, trong khi hành lang trái vẫn tồn tại dấu hỏi lớn. Trossard đã ra đi, Gabriel Martinelli chưa tìm lại phong độ bùng nổ của những mùa đầu tiên, còn tân binh Christos Tzolis đến từ Club Brugge vẫn là một canh bạc nhiều hơn một lời khẳng định.

Do vậy, thất bại trong thương vụ Vinicius khiến Arsenal mất đi mẫu cầu thủ mà họ thực sự cần: một cầu thủ chạy cánh đẳng cấp thế giới, có thể ghi 20 bàn mỗi mùa và tạo ra khác biệt trong những trận cầu lớn.

Bruno giúp Arsenal kiểm soát bóng tốt hơn, nhưng Vinicius mới là người có thể khiến đối thủ sợ hãi hơn. Tiền đạo người Brazil đã liên tục chứng minh điều đó trong những mùa giải gần đây.

Muốn mở ra triều đại, Arsenal phải thay đổi cách ghi bàn

Lịch sử Premier League rất khắc nghiệt với các nhà ĐKVĐ. Chỉ MU của Sir Alex Ferguson, Chelsea của Jose Mourinho và Man City của Pep từng bảo vệ thành công danh hiệu. Ngay cả Arsenal thời Arsene Wenger hay Liverpool của Jurgen Klopp cũng không làm được kỳ tích ấy.

Điểm chung của những đội bóng thống trị không chỉ là phòng ngự chắc chắn, mà còn là khả năng duy trì sức sát thương khủng khiếp qua nhiều mùa giải. Họ luôn có những cầu thủ ghi bàn đều đặn từ bóng sống, bất kể đối thủ phòng ngự thấp hay chơi pressing.

Arsenal hiện đã có nền móng rất vững. Bộ khung William Saliba, Rice, Odegaard, Saka, Guimaraes hay David Raya đều đang ở độ tuổi đẹp nhất sự nghiệp. Họ đủ trẻ để tiếp tục phát triển và đủ trưởng thành để hiểu áp lực của một nhà vô địch.

Và, bài học nhãn tiền từ Liverpool và Man City về bảo vệ ngôi vương cũng phần nào mang đến câu trả lời cho Arteta. Sau khi vô địch, Man xanh luôn bổ sung có chọn lọc đội hình nhằm giữ được sự cân bằng để duy trì chu kỳ thống trị.

Còn Liverpool sau khi đăng quang mùa 2024/25 lại thay máu quá mạnh, khiến mất cân bằng đội hình và hậu quả là sa sút ngay mùa kế tiếp. Và, Arsenal của Arteta nên tiến hóa chứ không làm cách mạng.

Tuy nhiên, nếu vẫn phụ thuộc quá nhiều vào bóng chết và những chiến thắng tối thiểu, độ biến ảo của Arsenal sẽ ngày càng nhỏ khi các đối thủ bắt đầu thích nghi và bắt bài họ.

Khát khao trong ánh mắt có thể giúp Arsenal giữ nguyên cường độ thi đấu. Nhưng để giữ chiếc cúp ở lại Emirates thêm một mùa nữa, Arteta cần nhiều hơn cảm xúc. Ông cần một hàng công biết kết liễu trận đấu bằng bóng sống. Bởi đó mới là sức mạnh rõ ràng nhất của một đội bóng đủ sức thống trị Premier League trong nhiều năm, như MU hay Man City trước kia.

• Fantasy Premier League lần đầu có 'League' chính thức dành cho người Việt
• Mikel Arteta sẽ là ‘siêu HLV’ tiếp theo của Premier League