Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo 5% tấm của Việt Nam tính đến ngày 15/5 dao động từ 398 - 402 USD/tấn, cao hơn so với mức giá của Ấn Độ (382 - 386 USD/tấn) và Pakistan (389 – 393 USD/tấn). Đây được xem là mức giá cao nhất kể từ tháng 4 đến nay, cho thấy tín hiệu phục hồi rõ nét sau chuỗi ngày giảm sâu đầu năm. 

Ở phân khúc cao cấp, gạo OM5451 và OM18 đang được giao dịch với giá từ 500 - 530 USD/tấn. Đặc biệt, các dòng gạo đặc sản như: ST25 hay gạo hữu cơ tiếp tục giữ mức giá cao, dao động từ 800 đến 1.200 USD/tấn. Vì vậy, giá bình quân gạo xuất khẩu Việt Nam hiện duy trì trên 500 USD/tấn (quy đổi giá khoảng 12.000 đồng/kg). 

Ông Nguyễn Văn Thành, Giám đốc Công ty TNHH Phước Thành IV cho biết, đà phục hồi giá gạo hiện nay phần lớn xuất phát từ yếu tố cung cầu. Vụ Đông Xuân, vụ lúa lớn nhất trong năm đã bước vào giai đoạn cuối, lượng lúa còn lại trên đồng chỉ khoảng 10 - 15%. Trong khi đó, vụ Hè Thu dự kiến đến tháng 7 - 8 mới bắt đầu thu hoạch, khiến nguồn cung trong ngắn hạn tương đối hạn chế.

Song song đó, nhu cầu từ các thị trường nhập khẩu lớn như: Philippines, Trung Quốc, châu Phi và khu vực Trung Đông đang có dấu hiệu phục hồi sau giai đoạn tạm ngưng giao dịch để theo dõi biến động giá. Hiện nay, nhu cầu mua gạo không hề giảm, chỉ là người mua đang chờ mức giá hợp lý và phản ứng từ các nước xuất khẩu lớn. 

Cũng theo ông Thành, mặc dù giá gạo xuất khẩu hiện tại đang ở mức có lợi nhuận cho doanh nghiệp, nông dân nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn chưa vội vàng chốt đơn hàng. “Giá hiện tại có lợi nhưng chưa thực sự hấp dẫn. Doanh nghiệp đang kỳ vọng thị trường sẽ tiếp tục cải thiện, đặc biệt trong phân khúc gạo trung và cao cấp sẽ còn tăng giá trong thời gian tới, khi đó doanh nghiệp mới bung hàng ra thị trường”,  ông Thành nói.

Theo các doanh nghiệp xuất khẩu lúa gạo, hiện họ đã và đang chủ động tích trữ nguồn hàng từ giai đoạn giá lúa xuống thấp, nhờ đó có thế chủ động hơn trong đàm phán với đối tác và đưa ra chiến lược bán hàng linh hoạt hơn.

Người trồng lúa khấn khởi khi giá gạo xuất khẩu tăng trở lại

Ông Hồ Phước Tuấn, Giám đốc Công ty xuất khẩu nông sản Long Thạnh cho biết, hiện doanh nghiệp đang thực hiện các hợp đồng đã ký trước đó, nguyên nhân do không còn nguồn cung mới từ vụ Đông Xuân nên phải lấy gạo từ kho hoặc mua lại lúa gạo từ trong dân. Với mức giá tăng như hiện nay, doanh nghiệp mới chỉ hòa vốn. Vì vậy, sắp tới doanh nghiệp kỳ vọng giá gạo xuất khẩu sẽ tăng lên 13.500 đồng/kg mới bán, nếu không tăng thì doanh nghiệp sẽ chọn tiếp tục lưu kho, chịu chi phí bảo quản và lãi vay, chờ giá tốt hơn mới bán. 

Thị trường Philippines dẫn dắt đà xuất khẩu

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, hiện nay Philippines tiếp tục là thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam với mức nhập khẩu ổn định từ 3 - 4 triệu tấn mỗi năm. Dự báo năm 2025, nước này sẽ nhập khoảng 4,35 triệu tấn gạo từ Việt Nam. Đây là thị trường truyền thống và có độ mở lớn, chiếm tới 80 - 85% tổng lượng gạo nhập khẩu của Philippines.

Ông Phùng Văn Thành, Tham tán Thương mại (Thương vụ Việt Nam tại Philippines) cho biết, lý do gạo Việt Nam duy trì vị trí hàng đầu tại thị trường này là bởi sự phù hợp về chất lượng, giá cả cạnh tranh và năng lực cung ứng ổn định. Khoảng cách địa lý gần và quan hệ thương mại lâu dài giữa doanh nghiệp hai nước cũng là lợi thế giúp gạo Việt tạo được niềm tin nơi người tiêu dùng Philippines. Dù các đối thủ như Ấn Độ, Thái Lan đang đẩy mạnh xuất khẩu, gạo Việt vẫn giữ được vị trí nhờ sự ổn định, phù hợp với thị hiếu tiêu dùng tại đây.

Theo số liệu Tổng cục Hải quan, 4 tháng đầu năm 2025, Việt Nam xuất khẩu hơn 3,4 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 1,76 tỷ USD, tăng 8,1% về lượng nhưng giảm 13,3% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Nguyên nhân là do giá xuất khẩu bình quân giảm khoảng 20 %, xuống còn khoảng 517 USD/tấn. Tuy nhiên, từ cuối tháng 4, giá đã có dấu hiệu phục hồi trở lại.

Ngoài thị trường Philippines, các thị trường tiềm năng như Bờ biển Ngà, Ghana và đặc biệt là Bangladesh đang gia tăng nhập khẩu gạo Việt. Trong đó, giá trị xuất khẩu sang Bangladesh tăng đột biến gần 518 lần so với cùng kỳ, cho thấy sức hút từ chất lượng và chủng loại gạo ngày càng đa dạng của Việt Nam.

Đánh giá về triển vọng xuất khẩu gạo trong thời gian tới, đại diện Bộ Công Thương cho biết, dù thị trường thế giới có nhiều biến động nhưng gạo Việt Nam vẫn giữ được lợi thế cạnh tranh nhờ chất lượng ổn định và khả năng thích ứng cao của doanh nghiệp trong nước. Trong bối cảnh nguồn cung từ các nước xuất khẩu lớn như Ấn Độ và Thái Lan có thể bị ảnh hưởng bởi thời tiết và chính sách điều hành, Việt Nam cần chủ động bám sát diễn biến thị trường để đưa ra chiến lược điều hành linh hoạt, đồng thời tiếp tục mở rộng thị trường, khai thác tốt các thị trường mới nổi.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng khuyến nghị các doanh nghiệp cần tận dụng tốt cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) để nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện chất lượng gạo xuất khẩu, đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao từ các đối tác quốc tế. Việc ổn định sản xuất, đảm bảo chuỗi cung ứng, nâng cao chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm sẽ là chìa khóa để gạo Việt tiếp tục mở rộng thị phần trên thị trường toàn cầu.