"Tôi đến để làm việc cho Madrid, chứ không phải làm việc ở Madrid".

Ngay khi trở lại Real Madrid, Mourinho đã lựa chọn một cách diễn đạt rất đáng chú ý. Ông muốn nói rõ rằng vai trò của mình không bị giới hạn trong những gì diễn ra bên đường biên, nơi HLV quyết định ai đá chính, thay người hay điều chỉnh chiến thuật. Với Mourinho, đó chỉ là phần cơ bản nhất của công việc.

Theo cách ông nhìn nhận, một HLV phải có ảnh hưởng lớn hơn tới việc xây dựng bộ phận bóng đá của CLB. Và ở Real Madrid hiện tại, chủ tịch Perez dường như cũng nhìn Mourinho theo cách ấy.

Không HLV nào trong nhiệm kỳ 23 năm của Perez có quyền lực lớn như Mourinho lúc này, ít nhất xét trên phạm vi trách nhiệm được trao. Hình mẫu mà Real Madrid hướng tới dường như gần với cách Sir Alex Ferguson từng tồn tại ở MU hay Arsene Wenger ở Arsenal: một người không đơn thuần dẫn dắt đội bóng, mà có tiếng nói trong việc xây dựng văn hóa, con người lẫn hướng đi lâu dài của cả CLB.

Đáng chú ý, Mourinho là HLV duy nhất dưới thời Perez không bị ông sa thải. Nhiệm kỳ đầu kết thúc sau 3 năm vào năm 2013 theo thỏa thuận giữa đôi bên, song mối quan hệ giữa họ chưa bao giờ thực sự chấm dứt. Và lần trở lại này cho thấy Perez không chỉ muốn Mourinho đứng ngoài đường biên.

"Người đặc biệt" được trao tiếng nói trong nhiều lĩnh vực. Mourinho có vai trò phát ngôn chính của đội một, là cầu nối giữa học viện và đội một, tham gia quản lý những nhân sự làm việc cùng đội một tại Valdebebas và đặc biệt có ảnh hưởng tới chiến lược chuyển nhượng.

Chính thị trường chuyển nhượng cho thấy Real Madrid đã thay đổi như thế nào kể từ khi Mourinho trở lại. Trước đây, CLB gần như không muốn đầu tư lớn vào những cầu thủ đã bước sang tuổi 30. Nhưng mùa này, những cái tên như Denzel Dumfries, Ibrahima Konate, Marc Cucurella hay Bernardo Silva đều nằm trong nhóm cầu thủ nhiều kinh nghiệm được đưa về hoặc theo đuổi.

Đấy không phải một thay đổi ngẫu nhiên. Mourinho nhìn thấy một khoảng trống trong đội hình Real Madrid: CLB có quá nhiều cầu thủ sở hữu tương lai sáng, song chưa chắc mang lại đủ sức cạnh tranh ở hiện tại. Mastantuono, Endrick, Guler, Carreras hay Huijsen đều được xem là những cầu thủ giàu tiềm năng. Dù vậy, một đội bóng muốn giành danh hiệu ngay lập tức vẫn cần những người có thể bước vào sân và tạo ra ảnh hưởng ngay từ phút đầu tiên.

Mourinho muốn bổ sung phần còn thiếu ấy bằng kinh nghiệm, sức mạnh và sự cạnh tranh. Đó cũng là lý do vai trò của ông tại Valdebebas không chỉ dừng lại ở đội một. Theo báo giới Tây Ban Nha, Mourinho thường ở lại rất muộn tại trung tâm huấn luyện, dành thời gian cho đội ngũ phụ trách các tuyến trẻ và trực tiếp tiếp xúc với những cầu thủ trẻ mà ông biết khá rõ.

Thực ra, mối quan hệ giữa Mourinho và học viện Real Madrid không phải điều mới. Trong nhiệm kỳ đầu kéo dài hơn 3 mùa, ông từng trao cơ hội cho gần 30 cầu thủ trẻ, dù chỉ 17 người trong số đó thực sự ra sân ở các trận đấu chính thức. Juan Carlos, Diego Llorente, Adán, Sarabia, Alex Fernandez, Joselu, Cheryshev hay Mascarell từng được ông đưa lên đội một, nhưng Nacho và Morata là hai cái tên hiếm hoi tạo dựng được vị trí lâu dài tại Bernabeu.

Lần trở lại này, Mourinho dường như muốn làm nhiều hơn một việc đơn giản là cho cầu thủ trẻ ra mắt. Ông đặc biệt đánh giá cao công việc của Manuel Fernandez, người phụ trách bộ phận bóng đá trẻ, đồng thời theo sát những trường hợp đang có khả năng bước lên đội một như Thiago Pitarch hay trước đó là Gonzalo.

Triết lý của Mourinho cũng khá rõ: một cầu thủ trẻ không thể được đưa lên đội một chỉ để xuất hiện vài phút rồi lại biến mất. Nếu đã trao cơ hội, CLB phải tiếp tục bảo vệ và phát triển cầu thủ ấy. "Những bước đi phải nhất quán" - đó là cách Mourinho muốn Real Madrid kết nối học viện với đội một, thay vì xem việc trao cơ hội cho cầu thủ trẻ như một hành động mang tính biểu tượng.

Điều đáng chú ý là phạm vi ảnh hưởng của Mourinho còn mở rộng tới chính văn hóa làm việc tại Valdebebas. Ông muốn các cầu thủ đội một đến trung tâm huấn luyện sớm hơn, cải thiện thói quen về dinh dưỡng và điều trị chấn thương, đồng thời đưa ra các hình thức xử phạt với những trường hợp đi muộn.

Nghe qua, đó là những điều rất nhỏ. Nhưng Mourinho hiểu rằng văn hóa CLB không được tạo ra bằng những khẩu hiệu lớn. Nó được hình thành từ cách mọi người làm việc mỗi ngày, từ những tiêu chuẩn được áp dụng cho tất cả và từ cảm giác rằng mọi thành viên trong đội hình đều phải chịu cùng một thước đo về sự chuyên nghiệp.

Ở khía cạnh ấy, Mourinho đang cố tạo ra một Real Madrid có tính thống nhất hơn. HLV 63 tuổi muốn xây dựng sự đoàn kết, môi trường làm việc tích cực và tinh thần tập thể, bởi theo quan điểm của ông, đó là nền tảng để một đội bóng đủ sức chinh phục các mục tiêu lớn.

Perez dường như nhìn thấy ở Mourinho một lời giải cho điều ấy. Sau khi giành 6 Champions League kể từ thời điểm Mourinho rời CLB năm 2013, Real Madrid vẫn duy trì vị thế của một thế lực lớn. Mourinho từng nói rằng sau mỗi thành công, Perez đều gọi điện cho ông. 

Giờ đây, người đàn ông từng trải qua những cuộc chiến lớn nhất bên đường biên ấy đã trở lại với một vai trò rộng hơn rất nhiều. Đó là tham vọng biến Mourinho thành một kiểu nhân vật mà Real Madrid chưa từng thực sự có dưới thời Perez: một người vừa cầm đội bóng trên sân, vừa góp phần định hình cách cả bộ phận bóng đá vận hành. 

Và đấy cũng là lý do lần trở lại này khác rất nhiều so với nhiệm kỳ đầu. Mourinho không chỉ trở lại để giành chiến thắng. Ông trở lại để thử xây dựng một Real Madrid theo cách của mình.