Từ năm 2017 đến nay, Mohamed Salah không chỉ nằm trong số những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, mà còn có lẽ là cầu thủ xuất sắc nhất và ổn định nhất. Trong mùa 2024/25, ở tuổi 32, anh lại chứng tỏ mình là một nhân tố không thể thiếu, khi dẫn dắt Liverpool đến chức vô địch quốc gia lần thứ 20 lịch sử, đồng thời ghi nhiều bàn thắng nhất châu Âu.

9 năm sau khi đến Anfield với tư cách là một tiền đạo cánh bùng nổ, Salah đã trở thành trụ cột chiến thuật trên hàng công của Liverpool, một cầu thủ vẫn ghi bàn, vẫn kiến tạo và vẫn tỏa sáng đúng lúc cần thiết. Tuy nhiên, Salah chưa bao giờ được coi là ứng cử viên hàng đầu cho Quả Bóng Vàng.

Anh đứng hạng 6 năm 2018, hạng 5 ở năm 2019 và 2022. Chắc chắn là những thứ hạng đáng nể, nhưng lại khiêm tốn một cách đáng ngạc nhiên khi so sánh với những thành tựu của anh. Anh chưa bao giờ tiến gần đến Quả Bóng Vàng, và cũng chưa bao giờ được nhắc đến như những huyền thoại khác.

Sự khác biệt giữa thành tích và sự công nhận đặt ra một câu hỏi khó trả lời hơn: chính xác thì tại sao Salah không đoạt Quả Bóng Vàng? Mặc dù nhiều người có thể chỉ ra tầm quan trọng của việc vô địch Champions League trong danh sách đề cử Quả Bóng Vàng hàng năm, nhưng có lẽ còn một vấn đề sâu xa hơn đằng sau việc anh liên tục bị loại.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Gary Neville, Salah đã trả lời cuộc thảo luận về Quả Bóng Vàng một cách bình tĩnh nhưng rõ ràng. Anh thừa nhận rằng giải thưởng này đã từng "khiến anh phát điên", nhưng kể từ đó, anh đã chấp nhận sự thật rằng có những thứ nằm ngoài tầm kiểm soát của mình.

Đó là một nhận xét tinh tế, nhẹ nhàng và không cay đắng, nhưng nó nói lên nhiều điều hơn vẻ bề ngoài. Mohamed Salah đã thể hiện những con số thống kê xuất sắc trong gần một thập kỷ, giành được những danh hiệu lớn nhất của bóng đá, định nghĩa lại vị trí và là trụ cột của một đội bóng xuất sắc ở kỷ nguyên hiện đại.

Anh luôn trung thành, chuyên nghiệp và ổn định. Những gì còn "nằm ngoài tầm kiểm soát" của anh không phải là thành tích. Nó là một điều gì đó sâu sắc hơn, một điều gì đó mang tính cấu trúc hơn. Salah được ngưỡng mộ nhưng hiếm khi được thần thoại hóa. 

Anh được theo dõi, nhưng không phải lúc nào cũng được thấu hiểu. Anh được ca ngợi vì sức mạnh, tốc độ và bàn thắng, nhưng hiếm khi được ca ngợi vì trí tuệ. Và bản thân điều đó đã đánh dấu một sự khác biệt so với cách mà những cầu thủ vĩ đại khác được nhớ đến. 

Khi Harry Kane lùi sâu để điều phối lối chơi, anh được ca ngợi là người có tầm nhìn xa. Khi Wayne Rooney điều chỉnh lối chơi của mình sang một vai trò sáng tạo sâu sắc hơn, điều đó được định hình bởi sự trưởng thành và trí thông minh chiến thuật. Khi Kaka, Luka Modric hay Luis Figo điều khiển nhịp độ từ hàng tiền vệ, họ được coi là những nghệ sĩ.

Mohamed Salah cũng đã trải qua một quá trình phát triển và thăng tiến tương tự. Từ một tiền đạo cắm ghi nhiều bàn thắng trở thành nhạc trưởng sáng tạo của Liverpool. Anh đã điều chỉnh và hoàn thiện lối chơi của mình qua từng năm. Số pha kiến tạo của anh đã tăng vọt, lối chơi vị trí trở nên tinh tế hơn, và khả năng lãnh đạo đã trở thành nền tảng vững chắc.

Trong mùa 2024/25, Mohamed Salah đã kết thúc với danh hiệu Cầu thủ kiến tạo xuất sắc nhất mùa giải của Premier League, với 18 pha kiến tạo, bằng chứng cho thấy sự sáng tạo của anh giờ đây sánh ngang với khả năng ghi bàn. Tuy nhiên, có những thứ xung quanh anh vẫn bị "đóng băng" theo thời gian. 

Đây là cái giá phải trả cho việc bị nhìn nhận qua lăng kính phương Đông. Những câu chuyện một chiều dễ nói hơn những thực tế phức tạp. Một phần thách thức của Salah nằm ở hình ảnh bản thân, không chỉ là một người Ả Rập hay một người châu Phi, mà còn là một tín đồ Hồi giáo sùng đạo.

Anh cầu nguyện sau khi ghi bàn, nhịn ăn trong tháng Ramadan, nói công khai về Allah và đã trở thành một biểu tượng công khai cho đức tin của mình. Chỉ có 3 tín đồ Hồi giáo từng giành được Quả Bóng Vàng: George Weah năm 1995, Zinedine Zidane năm 1998, và Karim Benzema năm 2022.

Trong một thế giới mà hình ảnh và nhận thức có ảnh hưởng không nhỏ đến sự công nhận, thì sự hiển hiện đó, dù cao quý đến đâu, có thể là một phần lý do khiến anh bị dư luận giữ khoảng cách. Vấn đề không phải là những gì Mohamed Salah đã không làm được. Vấn đề là một bộ phận thế giới bóng đá vẫn từ chối nhìn nhận anh.