Khi Guardiola chuẩn bị bước vào trận đấu thứ 1.000 trong sự nghiệp cầm quân, người ta thường nói về di sản, triết lý và những danh hiệu của ông. Nhưng ít ai nhận ra rằng, con đường trở thành HLV vĩ đại còn được hình thành từ những cuộc va đập với các đối thủ buộc Guardiola thay đổi chính mình.

* Nhận định bóng đá Man City vs Liverpool, 23h30 ngày 9/11

Những “người thầy ngoài ý muốn” của Guardiola có thể kể tới gồm Jose Mourinho, Carlo Ancelotti và Jurgen Klopp.

Mourinho “dạy” Guardiola cách chịu đựng. Tại bán kết Champions League 2009/10, Inter của “Người đặc biệt” đã loại Barca hùng mạnh bằng thứ bóng đá phòng ngự phản công kiên cường. Thất bại ấy diễn ra ngay sau mùa giải ăn ba 2008/09 khiến Guardiola lần đầu nhận ra rằng triết lý kiểm soát không phải là thứ bóng đá tối thượng. 

Trước Mourinho và những trận El Clasico sau này, Guardiola vỡ ra bài học về tính thực dụng, tâm lý chiến và khả năng thích nghi khi mọi thứ không đi theo kế hoạch. Từ đó, Pep bắt đầu nhìn bóng đá không chỉ là một vở ballet của sự hoàn hảo, mà còn là cuộc chiến của ý chí.

Với Carlo Ancelotti lại là một bài học khác. Giữa Guardiola và nhà cầm quân kỳ cựu người Italia là sự tương phản hoàn toàn: một bên là nhà tư tưởng cầu toàn, một bên là kiểu HLV truyền thống tin vào sự đơn giản và yếu tố con người. Khi Bayern của Guardiola thua đậm Real Madrid của Ancelotti với tổng tỷ số 0-5 tại bán kết Champions League 2013/14, Pep hiểu rằng đôi khi sự bình tĩnh và niềm tin vào cầu thủ có giá trị hơn những biến thể chiến thuật phức tạp. Ancelotti không cần những ý tưởng cấp tiến, không nghĩ quá nhiều về chiến thuật nhưng lại đánh bại Pep bằng sự cân bằng lý tưởng giữa phong độ, tâm lý và động lực. 

Marcelo Bielsa từng nhận xét: “Guardiola thắng bằng ý tưởng còn Ancelotti thắng bằng sự bình tĩnh”. Vế thứ hai chính là bài học đơn giản nhưng quý giá cho Pep. Trước Ancelotti, ông học được rằng chiến thuật đỉnh cao cần kết hợp với sự linh hoạt, và quan trọng là niềm tin vào cá nhân cầu thủ.

Jurgen Klopp là đối thủ mà Guardiola thua nhiều nhất trong sự nghiệp (12 thất bại). Triết lý bóng đá mới mẻ và hiện đại của HLV người Đức buộc Guardiola phải “phá vỡ” chính mình.

Khi Pep sang Bayern vào năm 2013, ông bị bất ngờ trước lối chơi dồn dập của Dortmund. Phong cách pressing dữ dội, tấn công trực diện của Jurgen Klopp chống lại mọi khái niệm về kiểm soát bóng. Trong 3 năm dẫn dắt Bayern, Guardiola thua đến 4/8 lần đối đầu với Klopp. Đấy là thời điểm Pep dần hiểu ra việc phải tái cấu trúc toàn bộ triết lý kiểm soát bóng của mình.

Những thay đổi ở Bayern là tiền đề cho hệ thống biến hóa của Man City sau này. Nhưng ở Premier League, Guardiola tiếp tục phải đối phó với sự phát triển không ngừng của Liverpool. Có thể nói, chính Klopp là người thúc đẩy Pep thoát ra khỏi những quan điểm cố hữu để cập nhật xu thế pressing và cường độ cao.

Guardiola đã thua Mourinho để hiểu giá trị của kỷ luật, thua Ancelotti để học cách bình tĩnh, thua Klopp để học cách thay đổi. Mỗi thất bại đều trở thành một nấc thang đưa vị thuyền trưởng Man City đến gần hơn với sự vĩ đại.