Theo quy định mới, từ ngày 1/1/2026, thuế TTĐB đối với điều hòa nhiệt độ công suất từ 90.000 BTU trở xuống (bao gồm dòng phổ thông 9.000 - 18.000 BTU) sẽ giảm từ 10% xuống 0%. Chính sách này đang tạo ra áp lực lớn cho các nhà sản xuất và hệ thống bán lẻ khi lượng hàng tồn kho ước tính hiện lên tới 1,5 triệu bộ. Trong bối cảnh đó, nhiều mẫu điều hoà nhiệt độ hiện giảm giá sâu tới 60%, đưa mức giá về "đáy" thấp nhất trong nhiều năm.

Áp lực xả kho trước giờ "G"

Theo khảo sát của phóng viên, để giải quyết bài toán tồn kho trước khi chính sách thuế mới có hiệu lực, cuộc đua giảm giá đang diễn ra khốc liệt tại các chuỗi bán lẻ lớn như Điện Máy Xanh, MediaMart, Nguyễn Kim...

Ghi nhận thực tế cho thấy, các dòng điều hoà nhiệt độ công suất 1 HP (9.000 BTU) - 1,5 HP (12.000 BTU) đang có mức giá phổ biến từ 4 đến 15 triệu đồng. Mức giảm giá dao động từ 35% đến 60% so với giá niêm yết.

Ở phân khúc giá rẻ là các thương hiệu như Casper, Reetech, Nagakawa... có giá chỉ từ 4 - 5 triệu đồng, phù hợp với gia đình nhỏ hoặc người thuê trọ. Nhiều mẫu giảm mạnh như Aufit 1 HP còn 3,7 triệu đồng (giảm 57%), Carrier 1,5 HP còn khoảng 5 triệu đồng (giảm 60%).

Phân khúc cao cấp như Daikin và Panasonic duy trì mức giá 9 - 13 triệu đồng cho các dòng Inverter tiết kiệm điện và vận hành êm ái.

Khảo sát tại các hệ thống siêu thị điện máy lớn, nhiều mẫu giảm giá sâu như Midea Inverter giảm 41% còn 4,99 triệu đồng; Samsung Inverter giảm tới 35-43%, dao động quanh mức 7-8 triệu đồng; Nagakawa Inverter giảm gần 40%, chỉ còn hơn 5 triệu đồng.

Trong khi đó, điều làm các nhà bán lẻ đau đầu hơn hết là lượng hàng tồn kho năm nay còn quá nhiều và sức ép nhập hàng mới từ các hãng điện tử khiến số lượng điều hoà nhiệt độ chất cao như núi, không biết khi nào mới bán hết.

Theo một số doanh nghiệp phân phối mặt hàng điều hoà nhiệt độ trên địa bàn Hà Nội, cho biết thông thường mặt hàng điều hoà nhiệt độ được các nhà bán lẻ dự trữ khoảng 1-2 tháng và sẽ bán hết vào cuối năm để chuẩn bị nhập mẫu mã mới cho năm tiếp theo, nhưng thời điểm này lượng hàng tồn kho bị tồn từ đầu năm đến nay lên đến 3 tháng dự trữ.

Người tiêu dùng có tâm lý chờ đợi?

Theo lý giải của các hệ thống bán lẻ điện máy tại Hà Nội, hiện nay sức tiêu thụ điều hoà nhiệt độ giảm rõ rệt là do thời tiết mát mẻ cuối năm ở miền Nam và bước vào mùa đông của miền Bắc. Bên cạnh đó, năm nay các nhà nhập khẩu lo ngại tỷ giá leo thang nên tranh thủ nhập về với số lượng đáng kể; kéo theo lượng hàng tồn kho tăng lên hơn nửa triệu bộ máy lạnh.

Tuy nhiên, một nguyên nhân lớn khiến giá giảm sâu, nhưng sức mua trên thị trường vẫn chưa có sự bứt phá là do tâm lý "chờ đợi" của người tiêu dùng khi nhiều người kỳ vọng việc bỏ thuế 10% vào năm sau sẽ giúp giá điều hoà nhiệt độ rẻ hơn nữa.

Chị Nguyễn Khánh Vân (Hà Nội) cho biết, dự báo mùa đông năm nay ở miền Bắc lạnh hơn so với mọi năm nên anh đang tính mua điều hoà nhiệt độ hai chiều (làm lạnh và sưởi ấm). Tuy nhiên, chị Vân chưa vội mua ngay, mà đợi sang đầu năm 2026 vì hy vọng giá thành sẽ giảm sâu do điều hoà được miễn thuế.

Tuy nhiên, giới chuyên gia và các nhà bán lẻ nhận định về lý thuyết giá sẽ giảm 10%, nhưng thực tế có thể chỉ giảm 7-8% do doanh nghiệp phải bù đắp chi phí biến động tỷ giá, logistics và vận hành.

Trong khi đó, nhìn vào mức giảm giá hiện tại, các chương trình khuyến mãi cuối năm đang giảm giá từ 30% đến 60% để xả hàng tồn. So sánh một cách toán học, mức giảm giá hiện tại đang lớn hơn rất nhiều so với mức giảm kỳ vọng từ việc cắt giảm thuế vào năm sau.

“Giá hiện tại đã "chạm đáy", với các chương trình khuyến mãi xả hàng hiện nay, giá điều hoà nhiệt độ thực tế đã rẻ hơn so với mặt bằng giá nhiều năm trước, thậm chí có thể tốt hơn mức giá mới của năm sau”, một đại diện hệ thống bán lẻ nhận định. Do đó, việc chờ đợi chưa chắc đã là bài toán kinh tế tối ưu.

Bên cạnh câu chuyện về giá, thị trường máy lạnh cuối năm cũng ghi nhận sự dịch chuyển rõ rệt trong xu hướng tiêu dùng. Dù doanh số tổng thể giảm so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng tỷ trọng các dòng máy điều hoà nhiệt độ Inverter (tiết kiệm điện) và máy điều hoà nhiệt độ hai chiều lại gia tăng.

Điều này cho thấy người tiêu dùng ngày càng thông minh và thực tế hơn. Họ ưu tiên các sản phẩm tiết kiệm năng lượng để giảm chi phí vận hành lâu dài. Đặc biệt, dòng máy hai chiều đang trở nên hút khách ở miền Bắc và các vùng có mùa đông, khi nhu cầu sưởi ấm tăng lên, biến chiếc điều hòa thành thiết bị sử dụng quanh năm chứ không chỉ riêng mùa nóng.

Các nhà bán lẻ dự báo chỉ còn 2 tuần nữa là kết thúc năm 2025, doanh số khó có sự đột biến. Dù tổng doanh số giảm so với năm ngoái, nhưng tỷ trọng các dòng Inverter và điều hòa hai chiều lại tăng do nhu cầu tiết kiệm điện và sử dụng quanh năm.

Theo các nhà bán lẻ, mặc dù người dùng có tâm lý chờ đợi, nhưng đây được xem là thời điểm vàng cho những ai có nhu cầu thực sự. Việc mua sắm lúc này không chỉ tận dụng được mức giá thấp hiếm có mà còn hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ lắp đặt đang được các nhà bán lẻ đẩy mạnh để kích cầu.