Chỉ vài tuần trước khi FIFA World Cup 2026 khởi tranh, chi phí di chuyển tại một số thành phố đăng cai ở Mỹ đang trở thành tâm điểm chỉ trích, khi giá vé phương tiện công cộng tăng vọt chưa từng có, khiến nhiều người hâm mộ lo ngại bị “đẩy ra ngoài cuộc chơi”.

Tại bang New Jersey, hệ thống NJ Transit áp dụng mức giá 150 USD cho vé khứ hồi từ ga Penn ở New York đến sân vận động MetLife, nơi tổ chức 8 trận đấu, bao gồm trận chung kết. Mức giá này cao gấp hơn 10 lần so với giá thông thường 12,9 USD cho các sự kiện thể thao hoặc hòa nhạc. Tại Boston, giá vé tàu đến sân vận động cũng tăng từ 20 lên 80 USD trong thời gian diễn ra giải.

Ông Ronan Evain, Giám đốc điều hành tổ chức Hiệp hội Cổ động viên bóng đá châu Âu (FSE), nhận định mức giá này là chưa từng có tiền lệ. Theo ông, nhiều nhóm cổ động viên đang tìm kiếm phương án di chuyển thay thế do chi phí quá cao.

Làn sóng phản ứng này nối dài những chỉ trích trước đó về việc chi phí tham dự World Cup tại Mỹ đang vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người hâm mộ quốc tế. Các thị trưởng thành phố Los Angeles và New York cũng từng lên tiếng về cơ chế định giá linh hoạt của FIFA, cho rằng mô hình này khiến giá vé và dịch vụ tăng mạnh.

Ngoài chi phí tàu, người hâm mộ di chuyển bằng ô tô tới sân vận động MetLife sẽ phải trả ít nhất 225 USD tiền gửi xe tại khu phức hợp American Dream gần đó. Ban tổ chức địa phương cũng cung cấp dịch vụ xe trung chuyển với giá 80 USD mỗi lượt.

Tuy nhiên, không phải tất cả các thành phố đăng cai đều tăng giá. Tại Philadelphia, Seattle và Los Angeles, giá vé giao thông công cộng vẫn giữ nguyên hoặc thậm chí miễn phí một chiều cho người hâm mộ. Sự khác biệt này phần lớn đến từ vị trí sân vận động. Ở các thành phố này, sân nằm trong trung tâm đô thị và kết nối trực tiếp với mạng lưới tàu điện hiện hữu.

Phía New Jersey và Boston cho biết việc tăng giá nhằm bù đắp chi phí vận hành bổ sung, bao gồm nhân công và an ninh, khi phải triển khai các chuyến tàu đặc biệt phục vụ hàng chục nghìn hành khách. Ông Kris Kolluri, Giám đốc điều hành NJ Transit, cho biết hệ thống đang đối mặt với thâm hụt cơ cấu khoảng 200 triệu USD và việc tăng giá là nhằm thu hồi chi phí vận hành.

Dù vậy, lập luận này bị đặt dấu hỏi khi Cơ quan Vận tải Đông Nam Pennsylvania (SEPTA) tại Philadelphia cũng có mức thâm hụt tương tự, khoảng 192 triệu USD, nhưng vẫn miễn phí vé chiều về cho người hâm mộ nhờ thỏa thuận T trợ với Airbnb.

Thống đốc bang New Jersey, bà Mikie Sherrill, cho rằng trách nhiệm thuộc về FIFA khi không hỗ trợ chi phí vận chuyển. Bà cho biết bang phải gánh khoảng 48 triệu USD để đảm bảo an toàn di chuyển cho người hâm mộ, trong khi FIFA dự kiến thu về tới 11 tỷ USD từ giải đấu.

FIFA bày tỏ bất ngờ trước phát biểu này và nhấn mạnh thỏa thuận với Mỹ đã được điều chỉnh từ năm 2023, cho phép các thành phố đăng cai cung cấp dịch vụ vận tải theo nguyên tắc thu đủ chi phí vận hành, thay vì trợ giá, nhằm giảm áp lực T chính cho địa phương.

Trong khi đó, các chuyên gia kinh tế cho rằng lợi ích dài hạn từ việc đăng cai World Cup có thể không đáng kể. Bà Barbara Denham tại công ty Oxford Economics nhận định các thành phố sẽ ghi nhận tăng trưởng GDP trong ngắn hạn, nhưng tác động trung hạn sẽ hạn chế, do lượng khách du lịch chủ yếu thay thế cho dòng khách hiện hữu. Dữ liệu từ tổ chức Lighthouse Intelligence cũng cho thấy các khách sạn tại Atlanta, Miami và Dallas đã phải giảm giá phòng khoảng một phần ba so với mức đỉnh đầu năm do nhu cầu thấp hơn kỳ vọng.

Theo ông Evain, sự chênh lệch lớn giữa doanh thu của FIFA và chi phí mà các thành phố đăng cai phải gánh là vấn đề cốt lõi. Ông cho rằng mô hình tổ chức World Cup cần thay đổi, nếu không sẽ chỉ phù hợp với những quốc gia có nguồn lực T chính mạnh trong tương lai.