Việc Arsenal góp mặt ở chung kết Champions League lần đầu tiên kể từ năm 2006 rõ ràng là một bước ngoặt. Dưới thời Arteta, đội bóng không chỉ trở lại sân khấu lớn nhất châu Âu, mà còn làm điều đó với một bộ mặt đầy thuyết phục.

Nhưng cũng chính thành công ấy lại mở ra một câu hỏi gây tranh cãi: Arteta đã thực sự ngang Wenger, hay chỉ đang tận hưởng “hiệu ứng Champions League”?

Ở góc độ thành tích thuần túy tại châu Âu, Arteta đã bắt kịp người tiền nhiệm. Ông có 2 lần vào bán kết và 1 lần vào chung kết Champions League, con số tương đương với những gì Wenger làm được trong suốt 22 năm cầm quân tại Arsenal. Với nhiều người, chỉ riêng điều đó đã đủ để đặt Arteta vào “cùng mâm” với ông thầy cũ.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở bối cảnh và chiều sâu.

Wenger không chỉ có một hành trình Champions League đáng nhớ. Ông xây dựng cả một kỷ nguyên. Arsenal dưới thời ông là một thế lực ổn định, thường xuyên góp mặt ở Champions League suốt gần hai thập kỷ. Trận chung kết năm 2006 chỉ là đỉnh cao của một hành trình dài, không phải điểm sáng đơn lẻ.

Ngược lại, Arteta đang ở giai đoạn đầu của chu kỳ thành công. Đúng là Arsenal hiện tại chơi thứ bóng đá hiện đại, kiểm soát và có tính tổ chức cao. Nhưng họ vẫn chưa chứng minh được sự ổn định ở sân chơi châu lục qua nhiều mùa giải liên tiếp.

Thêm vào đó, Champions League luôn chứa đựng yếu tố thời điểm. Một nhánh đấu thuận lợi, phong độ đúng lúc, hay khoảnh khắc tỏa sáng cá nhân, tất cả đều có thể tạo nên kỳ tích. Điều này khiến nhiều ý kiến cho rằng việc so sánh Arteta với Wenger ở thời điểm này là vội vàng.

Dù vậy, cũng không thể phủ nhận Arteta đang làm sống lại niềm tin tại Emirates. Ông biến Arsenal từ một đội bóng thất thường thành ứng viên thực sự ở cả Ngoại hạng Anh lẫn đấu trường châu Âu. Đó là nền tảng mà chính Wenger từng gây dựng, và giờ đang được tái hiện theo cách hiện đại hơn.

Vậy Arteta đã ngang với Wenger chưa?

Câu trả lời, có lẽ, vẫn là chưa. Một trận chung kết Champions League, thậm chí cả một chức vô địch có thể giúp ông tiến rất gần. Nhưng để đứng ngang một huyền thoại, cần nhiều hơn những khoảnh khắc đỉnh cao: đó là sự bền bỉ, là di sản, và là khả năng duy trì đỉnh cao qua năm tháng.

Còn hiện tại, Arteta đang ở ranh giới giữa hai điều: xây dựng di sản… và tận dụng hào quang.