Khi Mikel Arteta đến Arsenal, ông từng vạch ra một kế hoạch gồm 5 bước để đưa CLB từ một đội bóng khủng hoảng trở lại đỉnh cao. Bốn bước đầu tiên là khôi phục Arsenal về vị thế từng có dưới thời Arsène Wenger, còn bước cuối cùng là tạo dựng một triều đại. Sau khi Arsenal trở thành nhà vô địch Premier League một lần nữa, Arteta giờ đứng trước nhiệm vụ khó khăn nhất.

Arsenal chưa từng bảo vệ thành công chức vô địch giải đấu kể từ khi đội bóng giành 3 chức vô địch liên tiếp, kết thúc vào năm 1935. Ngay cả những tập thể lừng danh dưới thời Wenger, bao gồm đội hình hai lần vô địch và thế hệ “Invincibles”, cũng không thể đăng quang ngay mùa giải sau đó. Vì vậy, Arteta chắc chắn sẽ tận dụng câu chuyện lịch sử này như một động lực lớn trong suốt chặng đường 9 tháng phía trước.

Tuy nhiên, việc tạo dựng một triều đại không phải mục tiêu duy nhất của Arsenal. Dù đang là nhà vô địch và được nhiều chuyên gia đánh giá là ứng viên hàng đầu cho chức vô địch tiếp theo, đội bóng vẫn còn những vấn đề cần giải quyết sau mùa giải vừa qua.

Arsenal cần cải thiện khả năng tấn công

Arsenal đã trải qua một mùa giải đáng nhớ, nhưng hiệu quả trong tấn công nếu được cải thiện có thể đã biến mùa giải ấy thành một chiến dịch gần như hoàn hảo.

Những màn ăn mừng chức vô địch bên ngoài sân Emirates và ở nhiều nơi trên thế giới phần nào che khuất nỗi thất vọng trong trận chung kết Champions League. Arsenal đã vượt lên dẫn trước PSG nhưng sau đó không có nổi một cú sút trúng đích trong 114 phút còn lại. 

Trận chung kết cũng phơi bày điểm yếu đã tồn tại trong cả mùa giải. Arsenal sở hữu hàng phòng ngự xuất sắc và đặc biệt nguy hiểm trong những tình huống cố định, nhưng cách họ tấn công từ bóng sống đôi khi quá dễ đoán. Những con số về các chỉ số tấn công trong thế trận mở cũng cho thấy Arsenal không nằm trong nhóm ba đội dẫn đầu Premier League ở những hạng mục quan trọng.

Đây là vấn đề mà Arteta phải tìm cách giải quyết nếu Arsenal muốn bảo vệ ngai vàng. Chiến thắng 3-0 trước Man City ở Community Shield mang đến những tín hiệu tích cực. Arsenal kiểm soát thế trận, ghi cả ba bàn từ bóng sống và thậm chí không tạo ra cơ hội nào từ tình huống cố định. Đó là một màn trình diễn cho thấy họ có thể trở nên nguy hiểm hơn khi tấn công theo cách chủ động và đa dạng.

Dù vậy, kỳ chuyển nhượng mùa hè lại đặt ra những câu hỏi mới về nguồn cung bàn thắng và khả năng tạo cơ hội của hàng công.

Morgan Rogers từng được Arsenal xem là mục tiêu tấn công số một, nhưng Chelsea đã bỏ ra 117 triệu bảng để đưa cầu thủ này về Stamford Bridge. Sau đó, Arsenal theo đuổi Vinicius Junior trong một thương vụ đầy kỳ vọng, trước khi cầu thủ Brazil cam kết tương lai với Real Madrid và khiến kế hoạch của Arsenal một lần nữa phải thay đổi.

Christos Tzolis đến từ khá sớm trong kỳ chuyển nhượng và được xem là sự thay thế trực tiếp cho Leandro Trossard. Ngoài thương vụ này, Arsenal bước vào mùa giải mới với phần lớn những cầu thủ tấn công đã cùng họ kết thúc mùa giải trước.

Thị trường chuyển nhượng vẫn chưa đóng cửa, và Arsenal có thể tiếp tục bổ sung nhân sự. Thương vụ Eberechi Eze ở giai đoạn cuối mùa hè năm ngoái cũng cho thấy một cầu thủ đến muộn vẫn có thể tạo ra những khoảnh khắc quan trọng trong hành trình vô địch. 

Lời giải có thể nằm ngay trong đội hình hiện tại

Arteta hiểu rằng chuyển nhượng không phải cách duy nhất để Arsenal giải quyết vấn đề. Trong giai đoạn tiền mùa giải, ông nhấn mạnh rằng đội bóng có thể tiến bộ bằng cách đưa những cầu thủ hiện tại lên một cấp độ khác.

Điều này đặc biệt đúng với những bản hợp đồng được Arsenal đưa về mùa hè năm ngoái. Martin Zubimendi, Noni Madueke, Viktor Gyökeres và Eberechi Eze đều trải qua những mùa giải tốt, nhưng chưa ai thực sự đạt tới mức xuất sắc. Không cầu thủ nào trong số bốn người được Arteta sử dụng ở đội hình xuất phát trận chung kết Champions League tại Budapest.

Nếu nhóm cầu thủ này cải thiện phong độ, Arsenal có thể giải quyết một phần đáng kể bài toán tấn công mà không cần thêm một bom tấn chuyển nhượng nữa.

Vấn đề của Arsenal cũng không chỉ nằm ở khả năng ghi bàn. Họ cần tạo ra nhiều cơ hội hơn, và sự vắng mặt của Martin Odegaard trong phần lớn mùa giải trước đã ảnh hưởng trực tiếp tới điều đó. Đội trưởng Arsenal chỉ có 14 lần đá chính tại Premier League nhưng vẫn sở hữu tỷ lệ tạo cơ hội mỗi 90 phút cao thứ ba giải đấu.

Nếu Odegaard có thể duy trì thể trạng và thi đấu thường xuyên, sức sáng tạo của Arsenal chắc chắn sẽ được cải thiện. Tiền vệ người Na Uy cũng là cầu thủ nổi bật nhất trong chiến thắng trước Man City ở Community Shield, cho thấy anh hoàn toàn có thể trở thành một “bản hợp đồng mới” theo đúng nghĩa nếu trở lại với phiên bản tốt nhất.

Arteta tin rằng Odegaard vẫn còn nhiều điều muốn chứng minh. HLV Arsenal kỳ vọng khi người đội trưởng của mình khỏe mạnh và có những cầu thủ chất lượng chơi bên cạnh, người hâm mộ sẽ được nhìn thấy một phiên bản rất khác của anh.

Bruno Guimaraes cũng có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình đó. Tiền vệ người Brazil đến từ Newcastle với tư cách một trong những bản hợp đồng đắt giá nhất lịch sử Arsenal. Khả năng tranh chấp của Guimaraes giúp Arsenal tăng cường sức mạnh phòng ngự, nhưng giá trị lớn hơn nằm ở khả năng đưa bóng tiến về phía trước.

Mùa trước, Guimaraes nằm trong nhóm 10 cầu thủ Premier League xuất sắc nhất về khả năng phá vỡ tuyến phòng ngự đối phương bằng những đường chuyền. Morgan Rogers, mục tiêu số một mà Arsenal không thể chiêu mộ, cũng có thứ hạng cao ở khía cạnh này. Điều đó cho thấy Arsenal thực sự tìm kiếm một mẫu cầu thủ có khả năng tạo ra những khoảnh khắc phá vỡ cấu trúc phòng ngự.

Guimaraes có thể thu hồi bóng, kéo bóng lên, chuyền xuyên tuyến, di chuyển giữa các tuyến và xâm nhập vòng cấm. Anh cũng có khả năng ghi bàn và chọn vị trí tốt để kết thúc những pha tấn công. Arsenal không thường xuyên có một cầu thủ tạo ra những khoảnh khắc như vậy ở mùa trước.

Nếu Guimaraes được sử dụng thường xuyên bên cạnh Odegaard, Arsenal có thể sở hữu một hàng tiền vệ đủ khả năng giúp đội bóng tấn công hiệu quả hơn nhiều so với những gì đã thể hiện.

Arteta cũng đang cho thấy ông muốn Arsenal bước vào mùa giải với tư duy chủ động hơn. Khi được hỏi về việc đội bóng đang “phòng thủ” [bảo vệ] chức vô địch Premier League, ông lập tức sửa lại rằng Arsenal đang “tấn công” một chức vô địch mới. Cách dùng từ ấy phần nào phản ánh tham vọng về một Arsenal giàu tính tấn công hơn, trong đó Odegaard, Guimaraes và Tzolis có thể trở thành những nhân tố quan trọng.

Bài toán William Saliba

Giữa những tranh luận về kế hoạch chuyển nhượng trên hàng công, một vấn đề khác lại ít được chú ý hơn nhưng có thể ảnh hưởng trực tiếp tới Arsenal trong giai đoạn đầu mùa: sự vắng mặt của William Saliba.

Trung vệ người Pháp phải nghỉ thi đấu dài ngày vì chấn thương lưng, khiến Arsenal mất đi một trong những nhân tố quan trọng nhất của hệ thống phòng ngự. Đặc biệt, tỷ lệ thắng của Arsenal giảm từ 68% xuống 50% khi Saliba không đá chính.

Saliba thường được ví như một chiếc “Rolls-Royce” ở hàng thủ nhờ tốc độ và khả năng ngăn chặn những pha phản công, chuyển trạng thái tuyệt vời. Không cầu thủ nào khác trong đội hình Arsenal thể hiện được khả năng đó một cách ổn định ở cùng đẳng cấp.

Arsenal vẫn còn Gabriel, một trong những trung vệ xuất sắc của Premier League, nhưng Jurrien Timber đang phải chạy đua để lấy lại thể trạng tốt nhất, trong khi Ben White cũng có vấn đề về lịch sử chấn thương. Ngay cả khi Ezri Konsa sắp gia nhập đội bóng từ Aston Villa, Arsenal vẫn có thể bước vào mùa giải với một hàng thủ thiếu kinh nghiệm hơn thường lệ.

Điều đó đồng nghĩa Arsenal có thể không dễ dàng dựa vào ưu thế phòng ngự như mùa trước, ít nhất trong giai đoạn đầu mùa giải.

Dẫu vậy, Arsenal vẫn có rất nhiều lý do để tự tin. Họ bước vào mùa giải với tư cách nhà đương kim vô địch nước Anh và không thua một trận nào trong 90 phút tại Champions League mùa trước. Đội bóng vốn đã rất mạnh trước kỳ chuyển nhượng mùa hè và vẫn được bổ sung thêm những cầu thủ chất lượng, dù chưa đạt được tất cả những mục tiêu mà họ mong muốn.

• Nhận định bóng đá Arsenal vs Coventry City, 02h00 ngày 22/8

Quan trọng hơn, Arsenal là đội duy nhất trong nhóm “Big Six” không phải trải qua một cuộc tái thiết về HLV hoặc đội hình. Họ bước vào mùa giải mới từ một vị thế cao hơn, với một tập thể đã biết cách vô địch và một HLV đã có nhiều năm xây dựng nền móng.

Đó cũng là lý do Arteta và Arsenal nói nhiều về sự tiến hóa thay vì một cuộc cách mạng. Những năm qua là hành trình đưa Arsenal trở lại vị trí của một ứng viên vô địch và cuối cùng vượt qua vạch đích. Bây giờ, thử thách hoàn toàn khác: họ phải chứng minh rằng chức vô địch ấy không phải đích đến, mà là điểm khởi đầu cho một giai đoạn thống trị mới.

Muốn làm được điều đó, Arsenal cần tiếp tục giữ sự chắc chắn đã đưa họ lên đỉnh, đồng thời trở nên sáng tạo, khó đoán và hiệu quả hơn trong tấn công. Lịch sử đang chờ Arteta và các học trò viết tiếp, nhưng để tạo ra một triều đại, họ sẽ phải chứng minh rằng Arsenal của hiện tại đủ sức làm được nhiều hơn việc chỉ một lần vô địch rồi thôi.