Ngày 31/8, Messi đã chính thức khép lại hành trình 21 năm với đội tuyển Argentina. Anh tuyên bố giã từ sự nghiệp thi đấu quốc tế ở tuổi 39, sau 207 lần khoác áo, hơn 120 bàn thắng, 2 Copa America và 1 chức vô địch World Cup. Dù vậy, thứ Albiceleste mất đi không nằm ở vài con số trên bảng thống kê. Họ mất cầu thủ đã trở thành trung tâm của cả một kỷ nguyên.

Sự phụ thuộc vào Messi thực ra chưa bao giờ là câu chuyện mới. Ngay từ những năm đầu, mọi kỳ vọng của Argentina đều dồn vào số 10. World Cup 2014, rồi những Copa America 2015 và 2016, Messi thường xuyên phải gánh trọng trách sáng tạo và kết thúc các đợt tấn công. Khi anh không thể mang danh hiệu về, Argentina thất vọng. Đến năm 2016, chính Messi từng tuyên bố chia tay đội tuyển sau một lần nữa thất bại ở chung kết Copa America.

Những năm sau đó, mọi thứ tốt lên rất nhiều. Argentina đăng quang Copa America 2021, World Cup 2022 và Copa America 2024. Đoàn quân của Scaloni dần cân bằng hơn, các vệ tinh quanh Messi đóng góp nhiều hơn, hàng thủ cũng trở nên chắc chắn và giàu tính tổ chức. Nhưng sự trưởng thành ấy không làm Messi bớt quan trọng. Khi trận đấu rơi vào thế bế tắc, Argentina vẫn thường tìm đến anh như một phản xạ.

World Cup 2026 vừa qua cho thấy rất rõ điều đó. Argentina vẫn tiến tới trận chung kết, song hành trình không hề dễ dàng. Họ phải đá hiệp phụ ở 2/3 trận knock-out trước khi thua Tây Ban Nha 0-1 ở chung kết. Trong trận đấu cuối cùng, Argentina gần như không tạo mối đe dọa nào và chỉ tung ra cú sút đầu tiên ở phút 117. Messi cũng có những thời điểm hoàn toàn bị hệ thống của Tây Ban Nha "nuốt chửng".

Đây mới là điều khiến thời kỳ hậu Messi trở nên đáng lo. Công bằng mà nói, Argentina không thiếu cầu thủ giỏi. Julian Alvarez, Lautaro Martinez, Enzo Fernandez, Alexis Mac Allister hay Nico Paz đều đủ năng lực chơi bóng ở đẳng cấp cao. Trước World Cup 2026, ngay cả những người phân tích đội tuyển Argentina cũng cho rằng HLV Scaloni đã xây được một tập thể có khả năng chơi tốt hơn khi Messi vắng mặt.

Tuy nhiên, "chơi tốt hơn khi không có Messi" và "thay thế được Messi" là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.

Messi không chỉ ghi bàn hay kiến tạo. Anh từng nhận bóng rất sâu, kéo cả hệ thống phòng ngự đối phương lệch khỏi vị trí, tạo ra đường chuyền cuối cùng rồi tự mình kết thúc pha bóng. Một cầu thủ có thể thay anh ở từng nhiệm vụ riêng lẻ, nhưng không ai có thể gom tất cả những công việc ấy vào cùng một người. Argentina sẽ phải học cách chia nhỏ chúng cho cả tập thể, và cách hợp lý nhất với thế hệ hậu Messi không phải tìm bản sao của anh, mà là phân bổ lại những trách nhiệm từng nằm gần như hoàn toàn trong tay đội trưởng.

Vấn đề là Argentina đã quen với một công thức chiến thắng đã kéo dài quá lâu. Gã khổng lồ Nam Mỹ có thể sở hữu một hàng tiền vệ mạnh, những tiền đạo đẳng cấp và một hệ thống phòng ngự được tổ chức tốt, nhưng khi trận đấu đòi hỏi một khoảnh khắc phi thường, Messi vẫn là người bước lên. Giờ Argentina phải tìm một người khác, và chưa ai biết người đó là ai.

Nico Paz có thể trở thành một phần của lời giải. Alvarez và Lautaro có thể phải nhận thêm trách nhiệm. Enzo, Mac Allister cùng những gương mặt mới sẽ phải sáng tạo nhiều hơn. Nhưng điều Argentina thực sự cần thay đổi không phải một cái tên trong đội hình, mà là cả cách họ chiến thắng.

Messi để lại một tập thể đủ mạnh để tiếp tục cạnh tranh. Anh không để lại một người kế nhiệm. Đó là lý do Argentina không nhất thiết sẽ rơi xuống hàng ngũ những đội tuyển tầm trung, song họ chắc chắn có nguy cơ đánh mất vị thế đặc biệt đã xây dựng trong những năm qua. Từ một đội tuyển luôn mang niềm tin sắt đá về việc Messi sẽ giải quyết phần còn lại, Argentina giờ phải chứng minh chính mình mới là hệ thống đủ sức giải quyết những trận đấu lớn.

Liệu Argentina có làm nổi không? Nghe chừng còn khó hơn lên trời. Xét cho cùng, nguy cơ khủng hoảng của Argentina không nằm ở việc thiếu T năng. Nó nằm ở việc họ đã quen với thiên T quá lâu.