Ansu Fati, người từng được xem là truyền nhân của Messi, chính là cái tên mới nhất bước vào "mặt trái" của La Masía. Việc anh chuyển đến AS Monaco theo dạng cho mượn không chỉ là một thử thách nghề nghiệp. Với nhiều người, đó là một lời chia tay không lời, một sự thừa nhận buồn bã: Barca đã ngừng tin vào tương lai của anh ở Camp Nou.

Barca đang bước vào năm thứ hai của kỷ nguyên mới với Hansi Flick, người giống như Guardiola của năm 2008, đang cố gắng tạo dựng một đế chế xoay quanh những cầu thủ trẻ "cây nhà lá vườn" như Pau Cubarsí, Lamine Yamal, Gavi, Fermín Lopez hay Marc Casadó. Nhưng đấy không phải là nhiệm vụ dễ dàng. Khác với giai đoạn Pep, nơi tỷ lệ thành công của các "canterano" là cực cao, trong 10 năm qua, La Masía đã sản sinh nhiều cái tên tiềm năng… chỉ để rồi thất bại.

Không phải vì họ không đủ giỏi. Mà bởi vì bóng đá hiện đại, đặc biệt là tại một Barca luôn khát danh hiệu, không còn đủ kiên nhẫn để chờ một đứa trẻ lớn lên. Chúng ta có thể dễ dàng kể ra đây nhiều cái tên từng vụt sáng và được ngợi khen như những thần đồng, trước khi bị cuốn vào vòng xoáy khắc nghiệt của sự đào thải và dần dần biến mất. Có người có cơ hội làm lại ở một một môi trường khác. Nhưng cũng có người phải chịu kết cục “bi thảm” hơn nhiều.

Ansu Fati chính là một điển hình. Từng được ví như “Messi mới” khi bùng nổ ở mùa 2019/20, nhưng chấn thương dai dẳng đã cướp đi thứ khiến Ansu đặc biệt: sự bùng nổ trong không gian hẹp. Brighton đã không “cứu” được Fati. Không biết điều gì đang chờ đợi anh ở Monaco.

Một trường hợp đáng tiếc khác là Nico González. Tiền vệ này từng là “phát hiện” của Xavi, nhưng không trụ được ở đội một và bị bán cho Porto với giá rẻ, chỉ 8,5 triệu euro. Chỉ một năm sau, Man City đã chi 60 triệu euro để kích hoạt điều khoản giải phóng hợp đồng của Nico. Vụ này Barca thu về tổng cộng 32,5 triệu nhưng cái giá phải trả là mất một tiền vệ mà họ từng rất cần.

Ez Abde cũng từng tạo ra kỳ vọng. Kỹ thuật, tốc độ, cá tính, anh có đủ tố chất để trở thành một “Dembele 2.0”. Nhưng sau khi nhận thấy mình không có nhiều cơ hội ra sân, anh đã chọn ra đi. Hiện tại Abde đã dần khẳng định được mình ở Betis, nhưng nếu được nói ra giấc mơ sâu kín nhất, anh chắc chắn vẫn mơ được tỏa sáng dưới những ánh đèn của sân Camp Nou.

Còn rất nhiều những ví dụ như thế. Riqui Puig từng được xem là một phiên bản thu nhỏ của Iniesta, cả về hình thể lẫn phong cách chơi. Nhưng các đời HLV của Barca, từ Ernesto Valverde đến Ronald Koeman, rồi cả Xavi, đều không ai thực sự tin vào anh. Kết cục là Riqui phải chuyển sang LA Galaxy khi mới 23 tuổi, một lựa chọn đồng nghĩa với việc khép lại sự nghiệp đỉnh cao. 

Rồi còn đó Carles Alena, người hiện đang phiêu dạt ở Alaves. Oscar Mingueza, đang phải hài lòng với cuộc sống ở Celta Vigo. Gerard Deulofeu, một “cựu thần đồng” như Fati, hiện đang thất nghiệp sau khi bị Udinese cắt hợp đồng. Munir El Haddadi đang trôi dạt ở Leganes. Còn Martin Montoya, “người kế thừa Dani Alves”, thì sang tận Hy Lạp. Rồi Cristian Tello, Cucurella, Carles Pérez, Sandro Ramírez, Ilias Akhomach, Juan Miranda, Sergi Samper... còn rất nhiều cái tên đại diện cho giấc mơ La Masia dang dở.

Barca đang sống lại hy vọng cùng thế hệ mới, nhưng câu hỏi lớn vẫn còn đó: Liệu họ có rút ra được bài học từ “mặt B” của La Masia? Hay lịch sử sẽ lặp lại, khi những đứa trẻ được tung hộ hôm nay, rồi cũng sẽ là cái tên trong danh sách tiếc nuối ngày mai?