Sau gần 2/3 chặng đường mùa giải, khoảng cách giữa đội xếp thứ 6 (Liverpool) và đội đứng thứ 14 (Brighton) chỉ gói gọn trong 8 điểm - một con số cho thấy mức độ sít sao hiếm thấy. Ngay cả đội bét bảng cũng không còn là “bia đỡ đạn”. Wolves, dù đứng cuối, mới chỉ 1 lần thua với cách biệt từ 4 bàn trở lên, và đó là trận ra quân đầu mùa. Những chiến thắng hủy diệt gần như biến mất, thay vào đó là các trận thắng tối thiểu hoặc hòa đầy căng thẳng.

Thống kê càng làm nổi bật sự bất thường này. Sau 25 vòng đấu, Premier League mới chỉ chứng kiến 6 trận thắng với cách biệt từ 4 bàn trở lên, và chỉ duy nhất 1 trận có chênh lệch từ 5 bàn. So với các mùa giải gần đây, đây là con số cực thấp. Ở cùng thời điểm mùa trước, đã có 18 trận thắng đậm tương tự. Mùa 2023/24 là 19 trận. Thậm chí trong 2 mùa giải bị ảnh hưởng nặng nề bởi Covid-19 (2019/20 và 2020/21), số trận thắng cách biệt lớn vẫn chạm mốc 14.

Nhận định bóng đá Aston Villa vs Brighton, 02h30 ngày 12/2

Nếu nhìn xa hơn trong lịch sử, chỉ có 1 mùa giải duy nhất kể từ khi Premier League ra đời có ít trận thắng đậm hơn giai đoạn này: mùa 2002/03, với chỉ 2 trận sau 25 vòng. Nhưng đáng chú ý, 13 vòng cuối mùa đó lại chứng kiến tới 12 trận thắng với cách biệt tương tự, cho thấy sự bùng nổ đến muộn. Còn hiện tại, Premier League đang đi theo một hướng khác: sự chặt chẽ kéo dài xuyên suốt mùa giải.

Vậy điều gì đang tạo nên mức độ cạnh tranh khắc nghiệt chưa từng thấy này?

Yếu tố đầu tiên và dễ nhận thấy nhất là chất lượng tổng thể của giải đấu. Premier League đã chi tiêu vượt trội so với phần còn lại của châu Âu trong suốt hơn một thập kỷ qua. Tổng giá trị đội hình của giải đấu hiện đạt khoảng 12,43 tỷ euro - gấp hơn hai lần La Liga, giải đứng thứ hai (5,47 tỷ euro). Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở số tiền được bỏ ra, mà ở cách sử dụng đồng tiền đó.

Nếu như trước đây, không ít CLB vung tiền cho những bản hợp đồng mang tính “đánh bóng tên tuổi”, thì hiện tại, phần lớn các đội bóng đã chuyển sang mô hình chi tiêu hiệu quả hơn: mua cầu thủ phù hợp hệ thống, tăng chiều sâu đội hình, đầu tư bài bản vào các vị trí then chốt. Kết quả là mặt bằng trình độ được kéo sát lại. Không còn quá nhiều đội bóng yếu kém đến mức dễ dàng sụp đổ khi gặp đối thủ mạnh.

Yếu tố thứ hai, và có lẽ quan trọng hơn, nằm ở mặt chiến thuật. Premier League ngày nay là nơi mọi chi tiết nhỏ đều được tính toán. Từ khoảng cách giữa các tuyến, cách tổ chức khối phòng ngự, cho đến những tình huống tưởng chừng vụn vặt như ném biên hay phát bóng lên, tất cả đều là một phần của kế hoạch.

Hầu hết các CLB đều sở hữu HLV chuyên trách tình huống cố định, bởi họ hiểu rằng ghi bàn từ bóng sống ngày càng khó khăn. Trước những hàng phòng ngự lùi sâu, kỷ luật và được tổ chức chặt chẽ, các pha phạt góc hay đá phạt gián tiếp trở thành “chìa khóa sống còn” để phá vỡ thế bế tắc. Không ngạc nhiên khi số bàn thắng từ tình huống cố định tăng lên rõ rệt, trong khi các pha phối hợp mở (bóng sống) ngày càng hiếm hoi.

Chính sự chuẩn bị kỹ lưỡng này khiến Premier League giống như một ván cờ vua kéo dài 90 phút. Chỉ một sai lầm nhỏ trong việc giữ vị trí, một khoảnh khắc mất tập trung, cũng đủ để trả giá bằng cả trận đấu. Và khi các đội đều ý thức được điều đó, họ chọn cách chơi an toàn hơn, thực dụng hơn, thay vì mạo hiểm đẩy cao đội hình để tìm kiếm chiến thắng đậm.

Thêm vào đó, thành công của các CLB Anh tại đấu trường châu Âu mùa này càng củng cố cho nhận định về sức mạnh chiều sâu của giải đấu. 5 trong số 8 đội mạnh nhất vòng phân hạng Champions League mùa này đến từ Premier League, trong khi Aston Villa nổi lên như ứng viên hàng đầu cho chức vô địch Europa League và Crystal Palace được đánh giá cao ở Conference League. Điều này cho thấy sự cạnh tranh khốc liệt ở giải quốc nội đã tôi luyện các đội bóng Anh ở đẳng cấp cao hơn.

Tất nhiên, sự thay đổi này không phải lúc nào cũng mang lại cảm giác “đã mắt”. Nhịp độ trận đấu đôi khi bị bẻ gãy bởi những pha bóng chết kéo dài, thời gian bóng lăn thực tế giảm sút, và số bàn thắng đẹp mắt không còn dồi dào như trước. Với những khán giả yêu thích các trận đấu hủy diệt, Premier League hiện tại có thể kém hấp dẫn hơn.

Nhưng đổi lại, mỗi điểm số giờ đây đều có giá trị lớn hơn bao giờ hết. Mỗi chiến thắng đều là thành quả của sự chuẩn bị kỹ lưỡng, của đấu trí và đấu lực suốt 90 phút. Premier League không còn là nơi chứng kiến những thất bại nặng nề mang tính “định mệnh”, mà là giải đấu nơi không đội bóng nào dễ bị khuất phục.

Và chính điều đó đã làm nên bản sắc của Premier League mùa này: khốc liệt, sít sao và tàn nhẫn, đúng nghĩa là giải đấu cạnh tranh nhất của bóng đá thế giới đương đại.