Với 7 điểm sau 12 lượt trận lượt đi, nguy cơ rớt xuống giải Hạng Nhất của SHB.Đà Nẵng đang hiển hiện. Nếu kịch bản ấy xảy ra, mùa 2026/27 nhiều khả năng sẽ không còn đại diện nào của Nam Trung Bộ góp mặt ở sân chơi cao nhất. Điều này nghe qua tưởng chỉ là một con số thống kê, nhưng thực chất là sự đứt gãy truyền thống. 

Bởi lẽ, nhìn lại lịch sử, hiếm có giai đoạn nào vùng duyên hải này vắng bóng ở hạng đấu cao nhất. Từng có thời kỳ huy hoàng khi SHB Đà Nẵng vô địch các năm 1992, 2009, 2012; Quảng Nam cũng đăng quang năm 2017. Đó là những cột mốc chứng minh nội lực và niềm kiêu hãnh của một vùng đất vốn không quá giàu tiềm lực kinh tế nhưng giàu đam mê.

Thế nhưng vài năm trở lại đây, các đội bóng Nam Trung Bộ cứ thay nhau rơi vào vòng xoáy: thăng hạng - xuống hạng - tái thiết - rồi lại khủng hoảng. Như ngọn đèn trước gió. Sự bất ổn ấy không đơn thuần do chuyên môn, mà là hệ quả của cách làm bóng đá thiếu nền tảng bền vững.

Một cựu tuyển thủ Khánh Hòa từng chia sẻ câu chuyện rất đáng suy nghĩ. Khi đội bóng tỉnh nhà 2 năm rớt liền hai hạng, thay vì vung tiền mua sắm, lãnh đạo mạnh dạn đôn lứa trẻ “cây nhà lá vườn” lên đá. Ban đầu khó khăn chồng chất, nhưng dần dần các cầu thủ trưởng thành cùng nhau. Khán giả nhận ra trên sân là con em mình, là những gương mặt quen thuộc của xóm làng. Họ đến sân không chỉ để xem bóng đá, mà để cổ vũ niềm tự hào địa phương. Khán đài gần như kín chỗ. Cầu thủ đá với tinh thần khác hẳn: máu lửa, trách nhiệm, và trên hết là ý thức giữ gìn màu cờ sắc áo.

Bóng đá, suy cho cùng, cũng giống như kinh doanh. Khán giả là khách hàng. Nhưng khác ở chỗ, đó là “khách hàng cảm xúc”. Khi họ thấy mình trong đội bóng, họ trung thành một cách tự nhiên. Khi bản sắc được định hình, T trợ và nguồn lực sẽ tìm đến sau. Còn nếu đội hình toàn những bản hợp đồng vay mượn ngắn hạn, thay đổi xoành xoạch mỗi mùa, khán giả khó mà gắn bó. Mất khán giả, đồng nghĩa mất đi nguồn thu bền vững nhất.

Câu chuyện của Khánh Hòa là ví dụ rõ ràng. Từ chỗ rớt hạng liên tiếp đầu những năm 2000, họ kiên trì làm bóng đá trẻ. Các đội U thường xuyên vào sâu ở giải quốc gia, tạo ra lớp kế cận chất lượng. Thành quả là hai năm lên 2 hạng, trở lại sân chơi chuyên nghiệp với một đội hình trẻ, khỏe, đầy khát vọng. Chức vô địch U21 năm 2007 không chỉ là danh hiệu, mà còn là lời khẳng định hướng đi đúng. Sân Nha Trang mỗi tuần như ngày hội. Đỉnh cao là mùa 2018, khi đội bóng giành vị trí thứ ba đầy ấn tượng.

Nhưng rồi, khi nền móng trẻ không còn được chăm chút, khi T chính phụ thuộc quá nhiều vào nhà T trợ ngắn hạn, mọi thứ nhanh chóng chao đảo. Các lứa trẻ mờ nhạt dần ở các giải quốc gia. Đội buộc phải mua hoặc mượn cầu thủ từ nơi khác, chi phí tăng vọt, trong khi khán giả thưa dần. Thu không đủ bù chi, khủng hoảng là điều khó tránh. Rớt hạng, thậm chí bỏ giải, trở thành hệ quả tất yếu.

Nếu SHB Đà Nẵng xuống hạng, đó có thể là cú sốc… được biết trước. Nhưng biết đâu cũng là khoảng lặng cần thiết. Xuống hạng không phải là dấu chấm hết, nếu coi đó là cơ hội tái thiết. Ba năm kiên nhẫn với lứa trẻ, chấp nhận thành tích khiêm tốn để gây dựng bản sắc, có thể đau đớn trước mắt nhưng là đầu tư cho tương lai. Vấn đề là dám hy sinh ngắn hạn để giữ lấy căn cốt dài hạn.

Bóng đá cũng như đời người, có thăng có trầm. Điều quan trọng không phải là chưa từng ngã, mà là sau cú ngã ấy chọn cách đứng dậy thế nào. 

Nam Trung Bộ từng là vùng đất sản sinh những nhà vô địch. Sẽ thật tiếc nếu bản đồ bóng đá Việt Nam mất trắng thêm một khu vực nữa sau Tây Nam Bộ. Nhưng nếu những người làm bóng đá biết nhìn lại, biết quay về với gốc rễ đào tạo và khán giả, “vùng trắng” hôm nay có thể chỉ là quãng nghỉ trước khi một thế hệ mới được thắp sáng.