HLV Ruben Amorim vẫn sử dụng sơ đồ 3-4-3 từ mùa trước, nhưng hàng loạt điều chỉnh chiến thuật đã giúp Quỷ đỏ thi đấu nhanh hơn, trực diện hơn trong những tuần gần đây.

"Tôi cũng không tin về việc đội bóng phải có một phong cách cố định - lúc nào cũng phải triển khai bóng từ tuyến dưới", HLV người Bồ Đào Nha nói trước trận hòa 2-2 với Nottingham Forest, khi được hỏi liệu đó có phải là ý tưởng đã được ông định sẵn hay không.

Nhìn vào các con số cho thấy: MU giành kết quả tốt hơn tại Premier League dưới thời Amorim khi họ cầm bóng ít hơn. Xu hướng này không chỉ giới hạn ở mùa giải năm nay, mà còn kéo dài từ trước lúc Amorim đặt chân tới Old Trafford vào tháng 11/2024. Trong nhiều mùa gần đây, MU thường đạt thành tích Premier League tốt hơn trong những trận không kiểm soát phần lớn bóng.

Liệu đây chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên về thống kê? Hay là minh chứng cho cách Amorim đang định hình lối chơi của Quỷ đỏ? Quan trọng hơn, liệu hướng tiếp cận này có thể dẫn đến những vấn đề tiềm ẩn mà HLV 40 tuổi sẽ phải giải quyết trong tương lai?

Amorim đang cố gắng đạt được điều gì?

Amorim đã mô tả phong cách thi đấu hiện tại của MU trong buổi họp báo trước trận gặp Forest tuần trước như sau: "Chúng tôi muốn triển khai để kéo đối thủ lên cao, tạo ra khoảng trống và ghi bàn. Nếu khoảng trống xuất hiện, đó là trò chơi của những con số. Nếu phía trước có thế 3 chọi 3 mà tôi có Ben (Sesko), (Matheus) Cunha chẳng hạn, và Bryan (Mbeumo), thì tôi sẽ chuyền bóng chỉ trong hai đường.

Tôi muốn ghi bàn chỉ sau hai đường chuyền. Nhưng đôi khi, bạn phải triển khai. Điều tôi cố dạy các cầu thủ là: ở từng tình huống, ta cần chơi kiểu gì. Đó là công việc của tôi. Tôi không muốn dạy họ chuyền qua chuyền lại quá nhiều chạm".

Amorim dường như ưa thích một cách tiếp cận mà ở đó MU cố gắng ghi bàn nhanh nhất, hiệu quả nhất, rồi từ đó kiểm soát nhịp độ trận đấu.

"Nếu chỉ cần một đường chuyền, hãy đưa bóng lên ngay bởi người hâm mộ muốn thấy một trận đấu khác biệt", ông nói. "Chúng ta đang ở Anh. Tôi muốn cho các bạn thấy một chút của bóng đá Anh trước đây. Là như vậy đó. Tôi không có một khuôn mẫu cố định trong việc triển khai. Tôi chỉ nhìn vào khoảng trống, số lượng cầu thủ, đặc điểm của cầu thủ mình, rồi dùng điều đó để thắng trận".

Liên hệ thế nào với thống kê cầm bóng của MU?

Với Amorim, đội dẫn trước chính là đội kiểm soát trận đấu. Và cách tốt nhất để MU ghi bàn là chơi theo hướng phù hợp với điểm mạnh của những cầu thủ giỏi nhất. Bộ ba tấn công mới của MU đều cực kỳ nguy hiểm trong các tình huống chuyển trạng thái, và họ được hỗ trợ bởi Bruno Fernandes - một tiền vệ sáng tạo rất thích tung ra các đường chọc khe.

Cụm từ "trò chơi của những con số" mà Amorim nói đến chính là việc đội của ông luôn tìm cách tạo lợi thế quân số trong từng khu vực tấn công. Nếu có thể tạo ra thế 3 đấu 2 hoặc 2 đấu 1 với những cầu thủ tốt nhất của mình, thì chỉ đạo là: đưa bóng lên nhanh và trực diện.

Bàn mở tỷ số của MU trước Liverpool tháng trước là ví dụ điển hình. Một pha "bóng bổng qua lại" giữa hai đội kết thúc khi Fernandes giành được bóng hai. Đội trưởng của MU ngay lập tức nhận thấy khoảng trống phía sau hậu vệ trái Milos Kerkez, rồi nhanh chóng chọc khe cho Amad ở vị trí chạy cánh phải. Amad chuyền cho Mbeumo, và MU đã dẫn trước chỉ sau hai phút, với một chuỗi tấn công từ đầu sân đến cuối sân gọn gàng, hiệu quả, gần như không thừa một nhịp.

Trạng thái trận đấu là yếu tố quan trọng khi xem xét mối liên hệ giữa tỉ lệ cầm bóng và khả năng thắng hoặc hòa của MU.

Với Amorim, chẳng có lý do gì để cố gắng cầm bóng nhiều sau khi đã dẫn 1-0 tại Anfield. Thay vào đó, họ chủ động phòng ngự chặt, trong khi đội bóng của Arne Slot dâng cao để tìm bàn gỡ. Càng dâng cao, Liverpool càng để lộ nhiều khoảng trống phía sau hàng thủ, và đó là miếng ưa thích của hàng công trực diện bên phía MU.

Chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) ghi được và để lọt lưới của MU mùa 2025/26 khi cầm bóng ít có hơi tệ hơn đôi chút, song Amorim dường như không quá bận tâm. Với ông, điều quan trọng là đội kiểm soát được nơi đối phương dứt điểm (tức là từ xa hoặc từ cánh), và bản thân MU có thể tạo ra đủ cơ hội chất lượng.

Phong cách trực diện của Amorim không hề thay đổi dù gặp đội yếu hơn. Nếu so sánh tỉ lệ chuyền dài mùa này với cùng các trận đấu ở mùa 2024/25, hầu hết các trận của MU đều có mức tăng đáng kể.

Cách tiếp cận đó cũng không khác biệt khi MU đá sân nhà hay sân khách. Sau trận hòa 2-2 với Forest, Amorim nói rằng ông cảm thấy đội chơi "nhiệt huyết hơn" khi đá ở Old Trafford, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc họ cố cầm bóng nhiều hơn.

Fan MU từng thấy điều này trước đây chưa?

Ở một mức độ nào đó là có. Jose Mourinho, Ole Gunnar Solskjaer và Erik ten Hag đều từng gặt hái thành công ở MU nhờ lối chơi chuyển trạng thái. Ten Hag thậm chí từng tuyên bố trước mùa 2023/24 rằng ông muốn biến MU trở thành "đội phản công hay nhất thế giới".

Amorim có thể đã đi đến hướng này vì những lý do tương tự như các người tiền nhiệm:

• Lối chơi này phù hợp với phần lớn cầu thủ giỏi nhất của ông.
• Nó đã được chứng minh là hiệu quả trước các đội mạnh như Man City hay Liverpool.
• Nó gợi nhớ về những giai đoạn hoàng kim của CLB, đồng thời mang lại sự phấn khích cho người hâm mộ.

Và chẳng phải những người tiền nhiệm đó đều gặp khó khi đối đầu các hàng thủ lùi sâu sao?

Đáng tiếc là đúng vậy.

Cả ba đều cố gắng bổ sung những cầu thủ đắt giá để tăng khả năng xuyên phá khi gặp các đội phòng ngự thấp. Dù các đội của họ chơi phản công rất tốt, chạy chỗ vào khoảng trống cực nhanh, song lại gặp khó khi đối phương co cụm và không để lộ khoảng trống sau lưng.

Như đã từng đề cập, đây là vấn đề mà Amorim ý thức được từ lâu, ngay cả trước lúc ông dẫn dắt trận đầu tiên ở Premier League. Sẽ đến lúc đội bóng của ông phải học cách kiểm soát bóng chủ động và đánh bại những đối thủ chơi phòng ngự tiêu cực. Thực tế, mùa này Amorim đã nhiều lần nhấn mạnh không phải lúc nào cũng nên chơi quá nhanh.

"Sau khi ghi bàn, chúng tôi quên mất cách duy trì lối chơi", ông nói hồi tháng 8 sau trận hòa 1-1 với Fulham. "Chúng tôi chỉ nghĩ đến việc bảo toàn tỉ số. Chúng tôi quá khao khát chiến thắng đến mức quên giữ bóng, quên đẩy đối thủ lùi sâu. Chúng tôi đã nhường lại một phần thế trận cho Fulham".

Với Amorim, "nhanh" không được phép trở thành "vội vàng", và tốc độ phải luôn đi cùng chủ đích rõ ràng.

Việc duy trì cấu trúc phòng ngự hợp lý sẽ là chìa khóa để phong cách này vận hành suốt mùa. MU chơi tốt khi dùng bóng dài, nhưng cũng dễ tổn thương khi phải chống lại những đường bóng dài - một vấn đề đã tồn tại từ trước thời Amorim.

Tiếp theo sẽ là gì?

MU sẽ cải thiện Kế hoạch A - tức lối chơi trực diện, trước khi dần phát triển Kế hoạch B: học cách cầm bóng áp đặt trận đấu.

Đội bóng của Amorim có khả năng sẽ duy trì phong độ ổn định trong phần còn lại của mùa. Họ đang tiến bộ, và các tân binh mùa hè đã dần thích nghi với cuộc sống ở Old Trafford. MU hiện có chuỗi bất bại dài thứ hai giải đấu (4 trận), và lịch thi đấu sắp tới cũng khá thuận lợi để họ tiếp tục tích lũy điểm.

Sự trở lại của Lisandro Martinez với thể trạng sung mãn sẽ giúp MU kiểm soát bóng tốt hơn. Trung vệ người Argentina không chỉ mạnh mẽ trong phòng ngự mà còn là một chân chuyền tiến bộ tuyệt vời từ tuyến dưới - giúp đội đa dạng hóa cách kiểm soát trận đấu.

"Luôn tìm kiếm khoảng trống sẵn có và tận dụng ưu thế quân số khi có thể" - đó là công thức từng mang lại thành công phần nào cho các HLV trước Amorim. Nếu mùa này được xem là phần đầu của quá trình tái thiết, thì việc sử dụng những phương pháp quen thuộc, hiệu quả và phù hợp với con người hiện có là điều hợp lý.

Những thử thách lớn vẫn đang chờ phía trước, đặc biệt là khi Mbeumo, Amad và Noussair Mazraoui sẽ phải dự CAN cùng Cameroon, Bờ Biển Ngà và Morocco vào tháng tới. Dù vậy, MU đang ngày càng thể hiện đúng "giá trị tổng thể" của họ.

Có nhiều cách để chiến thắng trong bóng đá. Và Amorim có lý do chính đáng để tránh việc chuyền chỉ để chuyền.