Nhiều người từng nghĩ rằng Figo là người cộc cằn, thậm chí khó chịu và không thích trả lời phỏng vấn. Nhưng thực tế lại hoàn toàn khác. Cựu tiền vệ người Bồ Đào Nha tỏ ra cởi mở khi chia sẻ với France Football về kho kỷ niệm trong sự nghiệp của mình, kể cả câu hỏi nhạy cảm nhất: vụ “chuyển nhượng thế kỷ” mùa hè năm 2000, từ Barca sang Real Madrid.

Thời điểm đó, Figo là ngôi sao lớn của Barcelona. Anh thường xuyên khiến hàng phòng ngự đối phương khốn khổ với những pha bứt tốc và rê bóng bên cánh phải. Điều khoản giải phóng hợp đồng của anh, điều khá phổ biến tại Tây Ban Nha, được đặt ở mức 10 tỷ pesetas (tương đương hơn 60 triệu euro hiện nay), một con số kỷ lục vào thời điểm ấy và tưởng như không thể bị phá vỡ.

Tuy nhiên, Florentino Perez, khi đó là ứng viên cho chiếc ghế chủ tịch Real Madrid, đã đưa ra lời hứa gây sốc: nếu đắc cử, ông sẽ đưa Figo về Bernabeu.

Bật lửa, cam và thủ lợn

Paulo Futre, người đại diện của Figo, ban đầu xem đây là cơ hội để gây sức ép nhằm đàm phán lại mức lương của thân chủ với Barcelona. Nhưng Josep Lluis Nunez, chủ tịch Barca khi đó, cùng Joan Gaspart - cánh tay phải và cũng là người kế nhiệm tiềm năng của ông - đã phản đối.

Tình hình nhanh chóng rẽ sang hướng khác. Figo ký hợp đồng sơ bộ với Real Madrid, và thỏa thuận này sẽ tự động có hiệu lực nếu Perez thắng cử.

Truyền thông và người hâm mộ xứ Catalunya sau đó trút cơn phẫn nộ dữ dội lên điều mà họ coi là hành động phản bội tột cùng.

Ngày 21/10/2000, khi Figo trở lại Camp Nou trong màu áo Real Madrid (Barcelona thắng 2-0), gần 100.000 khán giả đã la ó dữ dội ngay từ lúc anh khởi động. Trên khán đài xuất hiện hàng loạt biểu ngữ gọi anh là “pesetero” (kẻ hám tiền), “kẻ phản bội”, “Judas” hay “đồ cặn bã”.

Tiền xu, bật lửa, cam và cả một chiếc... thủ lợn bị ném xuống sân. Figo bịt tai và nheo mắt trước những tiếng ồn chói tai lên tới 112 decibel, tương đương âm thanh của một chiếc máy bay khi cất cánh!

Hai năm sau, trong trận El Clasico ngày 23/11/2002 (hòa 0-0), khi Figo chuẩn bị thực hiện quả phạt góc, một chiếc đầu lợn đã bị ném thẳng về phía anh. Nhắc lại những kỷ niệm đó, Figo gần như có thể mỉm cười, nhưng rõ ràng anh đã rất đau lòng vì những gì đã xảy ra.

“Trong những ngày trước trận đấu năm 2000, báo chí đã kích động sự thù địch. Họ thậm chí còn tấn công gia đình tôi. Tôi cố gắng tập trung vào trận đấu, nhưng vẫn không thể không lo lắng cho những người thân yêu. Đó không phải là hình ảnh đẹp của bóng đá, nhưng nó giúp tôi trưởng thành hơn”, Figo nhớ lại.

Quả bóng vàng và những huyền thoại

Ngày 19/12/2000, vài ngày trước Giáng sinh, Figo giành Quả bóng vàng của France Football, hơn Zinedine Zidane 18 điểm. Zidane khi đó vừa cùng ĐT Pháp vô địch EURO 2000, sau khi đánh bại Bồ Đào Nha ở bán kết, rồi Italia ở chung kết.

Dù nhiều dự đoán cho rằng Zizou là ứng viên sáng giá nhất, nhưng tiền vệ người Pháp đã bị ảnh hưởng bởi một sự cố trong thời gian bỏ phiếu: hành động húc đầu vào cầu thủ Hamburg trong một trận đấu tại Champions League tháng 11. Tinh thần fair play rõ ràng đã tác động tới suy nghĩ của các giám khảo.

Ngày 14/1/2001, tổng biên tập France Football khi ấy, Gerard Ernault, đã trao danh hiệu cho Figo trên sân Santiago Bernabeu trước trận Real Madrid gặp Oviedo. Xung quanh anh là những huyền thoại Real như Alfredo Di Stéfano (giành Quả bóng vàng các năm 1957, 1959) và Raymond Kopa (1958) cũng như người đồng hương Eusebio (1965).

“Đó là khoảnh khắc vô cùng đặc biệt. Tôi cảm thấy đó là sự ghi nhận cho tất cả những gì mình đã làm kể từ khi bắt đầu chơi bóng: công sức, sự cống hiến và niềm đam mê. Được nhận giải thưởng này là niềm tự hào lớn. 25 năm sau, mọi người vẫn nhắc đến nó với tôi”, Figo nói, giọng đầy xúc động.

Tuổi thơ và những bước khởi đầu

Tình yêu bóng đá của Figo bắt đầu ở khu phố lao động Cova da Piedade, thuộc thành phố Almada, đối diện Lisbon bên cửa sông Tagus. “Chúng tôi chơi bóng rất nhiều trên đường phố. Khi đó không có trung tâm huấn luyện. Chúng tôi dựng khung thành bằng bất cứ thứ gì có thể và chơi một chọi một. Đôi khi tôi cũng chơi futsal trong một nhà thi đấu nhỏ gần đó. Chính những trận đấu như vậy đã rèn luyện kỹ năng của tôi”, Figo nhớ lại.

Năm 11 tuổi, cậu bé Luis gia nhập CLB địa phương Os Pastilhas, vừa chơi futsal trong tuần vừa đá bóng 11 người vào cuối tuần. “Chúng tôi có rất nhiều niềm vui, dù không phải lúc nào cũng thắng. Một năm sau, CLB đóng cửa vì thiếu kinh phí và tôi đến thử việc tại Sporting”, anh kể lại.

Là người hâm mộ Paulo Futre, Zico và đặc biệt là Diego Maradona, Figo chọn vị trí tiền vệ cánh phải. Ở các đội trẻ của Sporting, anh phát triển kỹ năng rê bóng và sự nhanh nhẹn, khiến các hậu vệ rất khó theo kèm. Những pha đi bóng ngắn dọc đường biên cùng các đường chuyền chính xác dần trở thành thương hiệu của anh.

Những năm tháng Barcelona

Sau 5 mùa giải tại Sporting và chỉ giành được Cúp Bồ Đào Nha năm 1995, Figo trở thành mục tiêu của nhiều CLB lớn ở châu Âu. Đó cũng là thời điểm anh lần đầu vướng vào một vụ chuyển nhượng rắc rối.

“Hợp đồng của tôi với Sporting sắp hết hạn. Ban lãnh đạo hứa gia hạn nhưng không thực hiện. Juventus đưa ra lời đề nghị và chúng tôi ký hợp đồng sơ bộ. Sau đó Parma đề nghị một hợp đồng thực sự, và tôi ký với họ. Nhưng Juventus cũng xác nhận hợp đồng sơ bộ trước đó, nên cuối cùng tôi bị ràng buộc với cả 2 CLB”, Figo kể.

FIFA sau đó trừng phạt Figo bằng lệnh cấm thi đấu tại Serie A trong 2 năm. Barcelona chờ đợi cơ hội và cuối cùng đã giành chiến thắng. “Đó đơn giản là định mệnh. Tôi yêu Dream Team của Barca, dù chu kỳ đó đang khép lại. CLB đang tái thiết và dự án đó thu hút tôi”, Figo nói.

Tại Barca, Figo giành Cúp C2 năm 1997 cùng Ronaldo (người ngoài hành tinh), 2 chức vô địch La Liga và 2 Cúp Nhà vua Tây Ban Nha. “Tôi có 5 năm tuyệt vời ở Barcelona. Con gái đầu của tôi sinh ra tại đó. Tôi trưởng thành, có danh tiếng và giành nhiều danh hiệu. Một phần Quả bóng vàng của tôi gắn liền với thời gian ở Barca”, Figo khẳng định.

Galacticos của Real Madrid

Phần còn lại của câu chuyện gắn liền với màu áo trắng Real Madrid. Figo gia nhập Bernabeu mùa hè 2000 và trở thành ngôi sao đầu tiên của dự án Galacticos.

Sau đó, Real Madrid lần lượt chiêu mộ Zidane, Ronaldo (Rô béo), David Beckham và Michael Owen. Figo cùng Real giành Champions League năm 2002 và 2 chức vô địch La Liga.

“Được chơi trong đội bóng đó là trải nghiệm độc đáo. Việc tập hợp những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới trong cùng một đội thật phi thường. Chúng tôi đã giành được nhiều danh hiệu và luôn hiểu rõ vai trò của mình, và chúng tôi rất hòa thuận. Thực tế, đến giờ chúng tôi vẫn là bạn bè”, Figo chia sẻ.

Những năm cuối ở Inter

Năm 2005, khi sắp bước sang tuổi 33, Figo gia nhập Inter Milan. “Tôi không còn được ra sân nhiều ở Madrid. Tôi vẫn cảm thấy mình có thể chơi ở đẳng cấp cao nhất và Inter đã chào đón tôi với sự tôn trọng lớn. Tôi đã trải qua 4 năm tuyệt vời ở đó, vào thời điểm CLB bắt đầu giành chiến thắng trở lại sau 17 năm không giành được Scudetto nào”, Figo lập luận, dù vẫn có 43 lần ra sân trong mùa giải cuối cùng ở Tây Ban Nha.

Trong 4 năm tại Giuseppe Meazza, Figo cùng Inter giành 4 chức vô địch Serie A liên tiếp. Trong trận chia tay sân San Siro (thắng Atalanta 4-3), đội trưởng Javier Zanetti trao lại băng thủ quân cho anh.

Được thay ra ngay trước giờ nghỉ giữa hiệp, người đàn ông với 229 pha kiến tạo cho CLB của mình đã nhận được sự cổ vũ nồng nhiệt từ khán giả, trong khi các đồng đội và đối thủ lần lượt đến chào đón anh. Jose Mourinho thậm chí còn ôm anh ở giữa sân, khiến trận đấu mang đậm không khí của một trận đấu tri ân. "Thật sự rất xúc động", anh nói thêm.

Khi được hỏi những hậu vệ nào gây khó khăn nhất cho mình, Figo cũng rất thẳng thắn chia sẻ. "Tôi may mắn được đối đầu với những người giỏi nhất. Nếu phải kể tên, tôi sẽ nói đến Roberto Carlos, Paolo Maldini và đặc biệt là Bixente Lizarazu ... Tôi đã đối đầu với anh ấy khá nhiều lần, cả khi anh ấy còn ở Bilbao (mùa 1996/97) hay với ĐT Pháp. Anh ấy là một hậu vệ cánh vừa mạnh mẽ trong những pha tranh chấp vừa rất nhanh nhẹn, nhưng chúng tôi luôn đối đầu với nhau với sự tôn trọng và ngưỡng mộ lớn nhất", Figo nhấn mạnh

Còn về những đồng đội mà anh đặc biệt yêu mến thì sao? "Có Krassimir Balakov ở Sporting, Pep Guardiola ở Barcelona, ​​Raul và Fernando Hierro ở Real Madrid, Javier Zanetti và Juan Sebastian Veron ở Inter. Tôi luôn hòa thuận với mọi người. Những tình bạn đó là những chiến lợi phẩm lớn nhất của tôi", Figo chia sẻ.

Di sản với bóng đá Bồ Đào Nha

Figo là thành viên của “thế hệ vàng” bóng đá Bồ Đào Nha cùng Rui Costa và Joao Pinto. Dù vậy, anh chưa từng giành danh hiệu lớn với đội tuyển quốc gia.

"Pháp thường xuyên cản bước chúng tôi (cười). Nhưng tôi nghĩ chúng tôi đã đặt nền móng cho những chiến thắng trong tương lai. Công việc của chúng tôi chắc chắn đã giúp các thế hệ sau giành chức vô địch EURO (năm 2016) và Nations League (năm 2019 và 2025)", anh mỉm cười, nhắc đến những thất bại ở bán kết Euro 2000 và World Cup 2006 (0-1).

Trận chung kết thua Hy Lạp (0-1) tại EURO 2004 được tổ chức trên sân nhà, chắc chắn là trận đấu ảnh hưởng đến Figo nhiều nhất. Đó là thất bại đau đớn nhất. "Tôi hài lòng với hành trình chúng tôi đã trải qua, nhưng buồn vì kết quả. Chúng tôi đã gắn kết cả đất nước trong mùa hè đó. Nhưng kết quả khiến tôi luôn tiếc nuối. Năm 2006, chúng tôi thua ở bán kết với tỷ số sít sao, trên chấm phạt đền. Đó là bóng đá", người đàn ông từng khoác áo Selecao châu Âu 127 lần, từ năm 1991-2006, than thở.

Trước Figo, Eusebio được coi là cầu thủ vĩ đại nhất trong lịch sử bóng đá Bồ Đào Nha. Sau anh, Cristiano Ronaldo đã tiếp nối truyền thống đó, giành được 5 Quả bóng vàng. Cùng nhau, họ tạo thành "Bộ ba thần thánh" của bóng đá Bồ Đào Nha.

"Bồ Đào Nha là quê hương tôi. Được đại diện cho đất nước luôn là một vinh dự và niềm tự hào. Nếu tôi được so sánh với Cristiano và Eusebio, đó là vì tôi đã làm những gì cần thiết trong sự nghiệp của mình. Tôi không đòi hỏi gì cả. Lịch sử đã ghi lại, không thể xóa bỏ được", cầu thủ ghi bàn nhiều thứ tư trong lịch sử ĐTQG (32 bàn) tuyên bố khi được hỏi về vị thế của mình trong lịch sử bóng đá nước nhà.

Cuộc sống sau khi giải nghệ

Sau khi treo giày, Figo trở thành cố vấn cho Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin và tham gia nhiều hoạt động phát triển bóng đá.Anh cũng điều hành các dự án kinh doanh, quỹ từ thiện và dành thời gian cho gia đình cùng niềm đam mê golf.

Năm 2015, Figo từng cân nhắc tranh cử chức Chủ tịch FIFA nhưng rút lui vào phút cuối. “Tôi luôn sẵn sàng đóng góp để cải thiện bóng đá”, anh nói.

Dù thời gian trôi qua, Luis Figo vẫn là một trong những nhân vật đặc biệt nhất của bóng đá hiện đại: một cầu thủ xuất sắc, chủ nhân Quả bóng vàng, và cũng là người châm ngòi cho một trong những cuộc thù địch lớn nhất lịch sử giữa Barcelona và Real Madrid.