“Messi Effect” & tác động khổng lồ về kinh tế

Mùa hè năm 2023, Lionel Messi bước xuống sân bay Miami trong sự chờ đợi của hàng ngàn người hâm mộ. Ở một đất nước nơi bóng bầu dục, bóng rổ và bóng chày vẫn thống trị, chưa bao giờ một cầu thủ bóng đá lại được chào đón như vậy. Các bảng điện tử khắp Miami sáng rực dòng chữ “Bienvenido, Leo”. Sân DRV PNK Stadium chật kín người trong buổi ra mắt, nơi đồng chủ tích David Beckham không giấu nổi nước mắt.

Đó không chỉ là một bản hợp đồng thể thao. Đó là một hiện tượng xã hội. Sự kiện Messi đến Inter Miami đã làm thay đổi cách nước Mỹ nhìn bóng đá — từ một “trò chơi ngoại lai” thành một phần của văn hóa đại chúng.

Chỉ trong 6 tháng đầu tiên, MLS ghi nhận lượng người xem tăng 35%, lượng áo đấu bán ra gấp 3 lần toàn giải năm trước. Trên mạng xã hội, từ “Messi” trở thành từ khóa được tìm kiếm nhiều hơn “NBA Finals” và “Super Bowl”. Tờ New York Times gọi đây là “Messi Effect” – hiệu ứng Messi, thứ đang định nghĩa lại toàn bộ mối quan hệ giữa bóng đá và người Mỹ.

Trước Messi, MLS đã từng có Beckham, Zlatan hay Thierry Henry. Nhưng chưa ai khiến cả đất nước rung chuyển đến thế. Lý do không chỉ vì Messi vĩ đại, mà vì anh đến vào thời điểm hoàn hảo: khi thế hệ trẻ Mỹ – những người lớn lên cùng YouTube, FIFA và TikTok – đã quen thuộc với hình ảnh anh như biểu tượng toàn cầu.

Ngay khi Messi ký hợp đồng, Apple TV – đối tác phát sóng MLS – chứng kiến số lượng thuê bao tăng hơn 300% trong tháng 7/2023. CEO Tim Cook nói thẳng: “Chúng tôi không chỉ mua bản quyền bóng đá, chúng tôi mua một phần của lịch sử”.

Doanh thu của Inter Miami tăng gấp 5 lần, lượng theo dõi CLB trên Instagram vượt qua toàn bộ đội NFL và MLB. Sân nhà DRV PNK Stadium trở thành điểm du lịch mới: người ta bay từ California, từ Canada, thậm chí từ Nhật Bản chỉ để thấy Messi một lần. Vé xem Inter Miami vỡ sạch trong vài phút, giá vé chợ đen có lúc cao hơn cả buổi hòa nhạc Taylor Swift.

Tác động ấy lan ra toàn giải: khi Inter Miami làm khách ở bất kỳ đâu, đội chủ nhà đều lập kỷ lục doanh thu. Từ Atlanta, New York đến Kansas City, mỗi trận có Messi đều là ngày hội. Nhiều CLB MLS thừa nhận: “Doanh thu của chúng tôi một mùa phụ thuộc vào việc Messi có đến hay không”.

Tác động kinh tế mà Messi mang đến cho nước Mỹ thật khó tin. Theo Forbes, chỉ trong năm đầu tiên, anh giúp MLS tăng doanh thu hơn 1 tỷ USD. Inter Miami từ một CLB có giá trị 600 triệu USD đã vọt lên hơn 1,5 tỷ USD – lọt top 10 đội thể thao giá trị nhất Bắc Mỹ.

Số lượng áo đấu Messi bán ra toàn cầu vượt 1,2 triệu chiếc, trong đó hơn 60% đến từ thị trường Mỹ. Thành phố Miami ghi nhận lượng du khách quốc tế tăng 25% chỉ trong quý Messi ra mắt. Các khách sạn quanh sân vận động liên tục kín phòng.

Thị trưởng Francis Suarez khẳng định: “Chúng tôi chưa từng có một nhân vật nào đem lại giá trị kinh tế nhanh như vậy – không phải ca sĩ, không phải diễn viên, mà là một cầu thủ bóng đá.”

Nhờ Messi, MLS thu hút thêm nhiều nhà đầu tư châu Âu và Nam Mỹ. Các CLB bắt đầu nâng cấp sân vận động, mở học viện, tăng lương cho cầu thủ trẻ. Những cái tên như Antoine Griezmann, Luka Modric hay Ángel Di María đều công khai thừa nhận muốn “trải nghiệm MLS” sau khi chứng kiến Messi chơi bóng ở đó.

Biểu tượng của thời đại “bóng đá toàn cầu hóa”.

Điều kỳ diệu nhất mà Messi làm được không chỉ là giúp người Mỹ xem bóng đá nhiều hơn, mà là khiến họ sống cùng bóng đá. Trước kia, một trận MLS hiếm khi xuất hiện trong tin tức giải trí. Sau khi Messi xuất hiện, nó trở thành tâm điểm văn hóa. Khi Inter Miami tới Los Angeles, dàn sao Hollywood kéo đến: Leonardo DiCaprio, Selena Gomez, Prince Harry, Kim Kardashian, LeBron James... Sự kiện thể thao ấy bỗng biến thành “Met Gala của bóng đá”.

Trên mạng xã hội, giới trẻ Mỹ bắt đầu mô phỏng cách Messi ăn mừng, cắt tóc theo kiểu của anh, thậm chí mặc áo Inter Miami như một biểu tượng thời trang. Thương hiệu Adidas thừa nhận: doanh số áo đấu màu hồng tăng 400%, trở thành sản phẩm “streetwear” phổ biến nhất năm 2023.

Tại các trường học, bóng đá trở thành môn thể thao được đăng ký nhiều thứ hai, chỉ sau bóng rổ. Các học sinh trung học bắt đầu gọi Messi là “GOAT” – từ vốn chỉ dùng cho Michael Jordan hay Tom Brady. Anh không chỉ thay đổi hình ảnh bóng đá, mà còn khiến người Mỹ gắn nó với biểu tượng chiến thắng, sự bền bỉ và nhân cách giản dị.

Một cuộc khảo sát của Pew Research cho thấy: 54% người Mỹ dưới 30 tuổi xem Messi như “vận động viên toàn cầu có ảnh hưởng nhất thế kỷ 21”. Đó là con số mà ngay cả những huyền thoại nội địa như LeBron hay Brady cũng chưa đạt được.

Messi không đến để “Mỹ hóa” bóng đá, mà khiến bóng đá hòa vào nhịp sống Mỹ. Tại Miami, anh trở thành phần của văn hóa đa sắc tộc — nơi tiếng Tây Ban Nha, Anh và cả Bồ Đào Nha hòa lẫn trong những tiếng reo hò.

Các đêm thi đấu của Messi giống như lễ hội Latin: âm nhạc reggaeton vang lên, người hâm mộ cầm cờ Argentina xen lẫn cờ Mỹ, tạo nên bức tranh đa văn hóa sống động. Ở một thành phố có hơn 70% dân số gốc Latin, Messi trở thành cầu nối giữa hai thế giới: giữa Mỹ bản địa và Mỹ nhập cư.

Nhờ anh, người Mỹ dần học cách cảm nhận bóng đá như một trải nghiệm cảm xúc – nơi niềm vui, nỗi buồn, niềm tự hào được thể hiện bằng trái tim chứ không phải thống kê. Sự xuất hiện của Messi khiến từ “soccer” bớt xa lạ hơn bao giờ hết.

Thậm chí, Hollywood cũng nhanh chóng bắt nhịp. Netflix, Disney và Apple đều lên kế hoạch sản xuất phim T liệu riêng về Messi và Inter Miami. Các thương hiệu thời trang như Louis Vuitton, Gucci, Adidas tận dụng hình ảnh anh để quảng bá cho “phong cách Miami” – kết hợp giữa thể thao, nghệ thuật và sang trọng. Messi không chỉ là cầu thủ; anh trở thành xu hướng văn hóa, là biểu tượng của thời đại “bóng đá toàn cầu hóa”.

Người mở ra kỷ nguyên mới

Trước kia, người Mỹ xem bóng đá là trò chơi “chậm chạp” và “thiếu kịch tính”. Nhưng Messi khiến họ nhận ra sự tinh tế, cảm xúc và nghệ thuật trong từng pha xử lý.

Từ các quán bar ở New York tới quán cà phê ở Seattle, người ta bàn về cú sút phạt phút 94 của anh, hay cách anh dắt bóng giữa 4 hậu vệ. Những cuộc thảo luận đó không còn giới hạn trong cộng đồng người Latin – chúng trở thành đề T văn hóa chung.

Đó chính là điều vĩ đại nhất: Messi không ép nước Mỹ yêu bóng đá, anh khiến họ muốn yêu. Và một khi tình yêu đó được khơi dậy, nó sẽ lan tỏa mãi mãi. MLS hiện đã có số người xem dưới 25 tuổi cao hơn cả MLB (bóng chày) – một bước ngoặt chưa từng có. Nhiều chuyên gia tin rằng khi World Cup 2026 diễn ra trên đất Mỹ, Messi sẽ là biểu tượng dẫn dắt cả thế hệ mới đến với môn thể thao này.

Ở châu Âu, Messi là huyền thoại. Ở Argentina, anh là vị thánh. Nhưng ở Mỹ, anh là biểu tượng – một phần của đời sống hiện đại, nơi thể thao và văn hóa hòa làm một.
Người Mỹ yêu cách anh không phô trương, không gây ồn ào, nhưng vẫn khiến cả thế giới ngưỡng mộ. Trong một nền văn hóa vốn đề cao sự tự tin và hào nhoáng, Messi mang đến đối trọng: sự khiêm nhường, tĩnh lặng và chân thành. Chính điều đó khiến anh được tôn trọng không chỉ bởi fan bóng đá, mà cả những người vốn chẳng bao giờ xem một trận đấu.

Một phóng viên Time từng viết: “Messi đến Mỹ không phải để dạy chúng ta về bóng đá, mà để nhắc rằng sự vĩ đại có thể tồn tại trong im lặng.”

Hiệu ứng Messi không chỉ đo bằng số bàn thắng hay doanh thu. Nó đo bằng cách anh khiến cả một nền văn hóa thay đổi cách nhìn về môn thể thao đẹp nhất hành tinh.
Trong vòng hai năm ngắn ngủi, Messi đã biến nước Mỹ – quốc gia từng thờ ơ với bóng đá – thành trung tâm chú ý của thế giới. Anh làm điều đó mà không cần tranh cãi, không cần ồn ào, chỉ bằng sự tinh tế của trái bóng và sức hấp dẫn của nhân cách.

Messi đến Mỹ để khép lại sự nghiệp vĩ đại, nhưng hóa ra, anh lại mở ra một kỷ nguyên mới: kỷ nguyên nơi bóng đá trở thành ngôn ngữ chung của nước Mỹ. Và có lẽ, đó mới là bàn thắng vĩ đại nhất của Lionel Messi – bàn thắng vào trái tim của cả một dân tộc.

Đây là trích đoạn từ bài viết "Lionel Messi đã thay đổi bóng đá và văn hoá Mỹ như thế nào?". Mời bạn đọc theo dõi bài viết đầy đủ tại đây.