Cơ quan làm luật bóng đá quốc tế International Football Association Board (IFAB) vừa thông qua loạt điều chỉnh quan trọng nhằm triệt tiêu tình trạng câu giờ, dự kiến áp dụng từ ngày 1/6, trước thềm FIFA World Cup mùa hè này. Trọng tâm là cơ chế đếm ngược 5 giây dành cho các tình huống ném biên và phát bóng lên.

Theo quy định mới, nếu trọng T nhận thấy cầu thủ cố tình trì hoãn, đồng hồ đếm ngược trực quan sẽ được kích hoạt. Hết 5 giây mà bóng chưa trở lại cuộc chơi, quyền ném biên sẽ thuộc về đối phương. Với phát bóng lên, đội câu giờ sẽ bị phạt góc, tương tự án phạt đã áp dụng mùa này với các thủ môn ôm bóng quá lâu.

Thực tế ở Premier League cho thấy mức độ báo động. Trung bình mỗi trận mùa này “bốc hơi” 10 phút 43 giây vì chậm đưa bóng vào cuộc, tăng mạnh so với con số 8 phút 49 giây của mùa trước. Dĩ nhiên, một phần đến từ thay người, VAR hay chấn thương, nhưng xu hướng gia tăng cho thấy ném biên và phát bóng lên bị lạm dụng đáng kể.

Trường hợp đầu tiên bị xử phạt là thủ môn Martin Dubravka của Burnley, khi anh giữ bóng quá 8 giây trong trận gặp Tottenham hồi tháng 8 và khiến đội nhà chịu phạt góc. Tín hiệu rõ ràng: IFAB không còn dung thứ cho “chiêu trò” kéo dài thời gian.

Đáng chú ý, thay người cũng bị siết chặt. Cầu thủ rời sân phải bước ra trong 10 giây kể từ khi bảng điện tử được giơ lên. Nếu cố tình chậm trễ, người vào thay sẽ không được phép vào sân cho đến sau một phút bóng lăn và có pha dừng kế tiếp. Quy định này nhằm chặn “timeout chiến thuật” trá hình, đặc biệt các tình huống thủ môn xin chăm sóc y tế để giảm nhịp trận đấu.

Bên cạnh đó, IFAB mở rộng thẩm quyền của Video Assistant Referee (VAR). Tổ VAR có thể can thiệp khi trọng T rút nhầm thẻ vàng cho sai đội, hoặc dẫn đến thẻ đỏ vì hai thẻ vàng không chính xác. Ở một số giải đấu, VAR cũng được phép xem lại quả phạt góc bị thổi sai rõ ràng, miễn là quá trình kiểm tra không làm chậm tái khởi động trận đấu.

Một diễn biến khác thu hút chú ý là đề xuất phát triển biện pháp xử lý hành vi “che miệng khi tranh cãi”, được truyền thông gọi không chính thức là “Luật Vinicius”. Vụ việc giữa Vinicius Junior và Gianluca Prestianni trong trận play-off Champions League tại Lisbon khiến vấn đề thêm nóng. Cầu thủ thuộc biên chế Benfica bị điều tra vì cáo buộc phân biệt chủng tộc với ngôi sao Real Madrid, trong bối cảnh anh dùng áo che miệng khi đối thoại, gây khó khăn cho công tác xác minh. Prestianni đã bị treo giò một trận ở lượt về.

Thông điệp từ IFAB rất rõ ràng: tăng tính liên tục, minh bạch và bảo vệ hình ảnh trận đấu. Nếu được thực thi nghiêm túc, luật đếm ngược 5 giây có thể khai tử trào lưu “ném biên dài câu giờ” vốn nở rộ tại Anh. Bóng đá hiện đại không còn chỗ cho những phút giây lãng phí có chủ đích.