Trong trận hòa đáng thất vọng của Arsenal trước Brentford vừa qua, Eze tiếp tục gây lo lắng. Anh chỉ chạm bóng 17 lần trong 45 phút đầu tiên và thực hiện vỏn vẹn 9 đường chuyền. 

Với vai trò trung tâm sáng tạo ở vị trí số 10 khi có bóng và là mũi pressing quan trọng khi không bóng, Eze gần như vô hình. Ngôi sao người Anh không tạo được ảnh hưởng trong kiểm soát thế trận, cũng không gây áp lực đủ lớn lên hệ thống triển khai bóng của Brentford.

Tính ra, đã 15 trận trên mọi đấu trường kể từ lần gần nhất Eze ghi bàn hoặc kiến tạo cho Arsenal. Trong hai lần đá chính gần nhất tại Premier League, lần lượt trước Wolves và Brentford, anh đều bị HLV Mikel Arteta thay ra sớm (phút 57 và 45). Đáng chú ý, Arsenal không tung nổi cú sút trúng đích nào trong hiệp một của cả hai trận đó. Những con số ấy không còn là sự trùng hợp.

HLV Arteta thừa nhận vấn đề của Eze nằm ở khâu thích nghi, khi cầu thủ 27 tuổi gặp khó trong môi trường mới, nơi Arsenal thường xuyên phải chơi theo kiểu áp đặt thế trận. Tuy nhiên, lời giải thích ấy chỉ đúng một phần. Không ai nghi ngờ T năng của Eze, song ngày càng có lý do để đặt câu hỏi: liệu bản hợp đồng 60 triệu bảng này có thể điều chỉnh bản thân để đáp ứng yêu cầu khắt khe của một đội đua vô địch?

Tại Palace, Eze là trung tâm của mọi đường lên bóng. Anh được tự do di chuyển khắp mặt sân, tìm khoảng trống và chơi theo bản năng. Palace thường không phải đối đầu với những khối phòng ngự lùi sâu dày đặc, nên Eze có nhiều không gian để xoay sở. Ở Arsenal, mọi thứ hoàn toàn khác. Arteta cần anh trở thành một bánh răng trong cỗ máy để phục vụ cấu trúc chung, tuân thủ hệ thống, đặt lợi ích tập thể lên trước sự bùng nổ cá nhân.

Có ý kiến cho rằng Arsenal nên xây dựng lối chơi xoay quanh phẩm chất của Eze nhằm khai thác tối đa tiềm năng của anh, nhưng điều đó gần như bất khả thi. Arteta không thể và cũng không muốn tái cấu trúc cả hệ thống chỉ vì một cá nhân, nhất là khi ông còn nhiều phương án tấn công khác.

Hoàn cảnh của Eze gợi nhớ đến mùa giải đầu tiên của Jack Grealish tại Man City. Từ một nghệ sĩ tự do ở Aston Villa, Grealish phải học cách hy sinh cái tôi để hòa vào guồng máy của Pep Guardiola. Mùa đầu tiên đầy chật vật, nhưng khi chấp nhận thay đổi, với việc giảm bớt những pha xử lý ngẫu hứng, tuân thủ kỷ luật vị trí, Grealish đã trở thành mắt xích quan trọng trong đội hình giành "cú ăn ba". Sự chuyển đổi ấy có thể khiến anh bớt hào nhoáng trong mắt khán giả trung lập, song lại nâng tầm giá trị chiến thuật.

Eze có thể đi theo con đường tương tự, nhưng anh cần thời gian thi đấu để thích nghi. Vấn đề là ở Arsenal, suất đá chính không hề dễ kiếm. Đội trưởng Martin Odegaard đang đứng trên Eze trong thứ tự ưu tiên ở vị trí tiền vệ tấn công. Khả năng đá cánh trái cũng không còn được Arteta xem là giải pháp lâu dài. Lần gần nhất Eze đá chính ở vị trí đó, trước Aston Villa hồi đầu tháng 12, anh bị thay ra ngay sau giờ nghỉ vì không theo kèm được Matty Cash dẫn đến bàn thua. Dù Arteta nhận trách nhiệm, song những quyết định nhân sự sau đó cho thấy ông đã có đánh giá riêng.

Tin tốt cho Eze là anh thường bùng nổ ở giai đoạn cuối mùa. Trong ba mùa gần nhất, tháng 4 luôn là thời điểm anh đạt phong độ cao nhất. Nếu kịch bản ấy lặp lại, Eze vẫn có thể xoay chuyển câu chuyện và chứng minh sự nghiệp của anh tại Arsenal không chỉ được nhớ đến bằng một buổi chiều thăng hoa trước Tottenham.

Nhưng để làm được điều đó, Eze phải học cách cân bằng giữa bản năng nghệ sĩ và kỷ luật hệ thống như Grealish từng làm tại Man City. Ở một đội bóng đua danh hiệu, T năng thôi là chưa đủ. Điều quyết định là khả năng thích nghi.