Gattuso không phải lựa chọn khiến tất cả hài lòng. Nhưng trong hoàn cảnh này, Italia không còn quyền kén chọn. Khi đội tuyển rơi vào một trong những giai đoạn tồi tệ nhất lịch sử hiện đại, điều cần không phải là những cuộc tranh luận phe phái, mà là một điểm tựa, dù chỉ là tạm thời.

Thông điệp của ông rõ ràng, thậm chí lạnh lùng: quên quá khứ, chỉ sống với hiện tại. “Chúng ta phải nghĩ đến trận đấu tới và không gì khác. Không phải 4 chức vô địch World Cup, cũng không phải việc đã vắng mặt ở sân chơi này từ 2014”. Một câu nói tưởng như đơn giản, nhưng lại mang sức nặng của sự thật: Italia hôm nay không còn là Italia của vinh quang.

•  Italia vs Bắc Ireland, 02h45 ngày 27/3

Sự thật ấy có thể khiến nhiều người khó chấp nhận. Nhưng nó là điều không thể phủ nhận. Đội bóng từng 4 lần vô địch thế giới giờ đây phải chật vật tìm kiếm một suất tham dự qua con đường play-off, đối đầu với những đối thủ như Bắc Ireland, cái tên mà trước đây họ phải nhìn xuống mới thấy. Giờ thì không còn chỗ cho sự kiêu hãnh. Không còn vai diễn của “Marchese del Grillo”, biểu tượng của sự ngạo mạn. Italia buộc phải học lại cách khiêm tốn.

1 (hoặc 2) trận đấu sắp tới không chỉ là thử thách chuyên môn. Đó là một bài học khiêm tốn đúng nghĩa. Một cuộc thanh lọc về tâm lý. Italia phải bước vào sân với tinh thần của những trận chung kết năm 1982 hay 2006, cùng áp lực, cùng khát khao, nhưng với một mục tiêu hoàn toàn khác. Khi đó, họ chiến đấu để chạm tới đỉnh cao. Còn bây giờ, họ chiến đấu chỉ để có cơ hội góp mặt.

Sự khác biệt ấy nói lên tất cả. Nó đặt ra một câu hỏi khó chịu: nếu Italia chỉ đủ sức đạt “mức tối thiểu”, liệu việc góp mặt ở World Cup có còn ý nghĩa? Hay đó chỉ là sự hiện diện mang tính hình thức, của một đội bóng không còn đẳng cấp tương xứng?

Nhưng có lẽ, đó là câu hỏi của tương lai. Hiện tại không cho phép Italia suy nghĩ xa hơn. Khi những nền tảng cơ bản đang lung lay, từ phong độ cầu thủ, thể trạng cho đến hệ thống đào tạo, đội tuyển chỉ có thể tập trung vào từng trận đấu một.

Danh sách chấn thương dài, những trụ cột không đạt thể trạng tốt nhất, những cái tên như Federico Chiesa còn chưa kịp bắt đầu đã phải dừng lại. Ở cấp CLB, các đội bóng Italia cũng sớm rời các đấu trường châu Âu, phản ánh một bức tranh chung không mấy sáng sủa.

Ngoài sân cỏ, áp lực cũng không hề nhỏ. Một phần người hâm mộ quay lưng, thậm chí chỉ trích. Không chỉ là những “anti-fan”, mà còn là những người từng yêu, từng kỳ vọng, giờ đây cảm thấy thất vọng với một nền bóng đá bị cho là nghèo nàn về chất lượng nhưng lại giàu tự mãn.

Và ở trung tâm của tất cả, Gattuso cầm trên tay “que diêm cuối cùng”, cơ hội mong manh để thắp lại hy vọng. Ông không có nhiều lựa chọn. Nhưng ít nhất, ông có một thứ: sự ủng hộ âm thầm từ một phần xã hội. Những con người bình thường, từ nghệ sĩ, chính trị gia đến người lao động, sẵn sàng tạm gác lại bất mãn để đứng về phía đội tuyển, vì một lý do đơn giản: bản sắc.

Trong những khoảnh khắc như vậy, Italia thường tìm thấy sức mạnh đặc biệt. Lịch sử đã chứng minh rằng họ có thể bùng nổ trong nghịch cảnh. Nhưng lần này, nghịch cảnh dường như khó khăn hơn bao giờ hết.

Có lẽ, chính vì thế mà hy vọng vẫn tồn tại. Bởi nếu Italia thực sự chơi tốt nhất khi bị dồn vào chân tường, thì hiện tại chính là thời điểm để họ chứng minh điều đó. Và nếu không, thì đây sẽ là lời cảnh tỉnh rõ ràng nhất cho một nền bóng đá từng đứng trên đỉnh thế giới.

Vì thế, trận đấu với Bắc Ireland không đơn thuần là một bước trong hành trình vòng loại, mà còn là phép thử bản lĩnh. Với Gennaro Gattuso, đó là cơ hội chứng minh rằng tinh thần có thể cứu vãn một tập thể đang chông chênh, và đôi khi, chính trong nghịch cảnh, bản sắc Italia mới hiện lên rõ nét nhất.

Lịch thi đấu bán kết play-off World Cup khu vực châu Âu
Nhánh A
02h45 ngày 27/3: Italia - Bắc Ireland
02h45 ngày 27/3: Xứ Wales - Bosnia-Herzegovina

Nhánh B
02h45 ngày 27/3: Ukraine - Thụy Điển
02h45 ngày 27/3: Ba Lan - Albania

Nhánh C
00h00 ngày 27/3: Thổ Nhĩ Kỳ - Romania
02h45 ngày 27/3: Slovakia - Kosovo

Nhánh D
02h45 ngày 27/3: Đan Mạch - Bắc Macedonia
02h45 ngày 27/3: Cộng hòa Séc - Cộng hòa Ireland