Nghị lực từ những ổ bánh mì kẹp

Sau khi lần đầu góp mặt ở vòng đấu chính một giải Grand Slam tại Australian Open, tay vợt Ukraine, Oleksandra Oliynykova đã tiết lộ về khó khăn từng phải qua. Tay vợt 25 tuổi rời Ukraine khi còn nhỏ cùng gia đình, nhưng hiện đã quay về sinh sống tại quê nhà, bất chấp xung đột Nga - Ukraine vẫn đang diễn ra.

Ở thời điểm hiện tại, Oliynykova góp mặt trong top 100 thế giới, nhưng không lâu trước đó, cô từng chỉ ăn bánh mì kẹp tại các giải đấu để tiết kiệm chi phí.

Dưới mối đe dọa thường trực của tên lửa, căn hộ của Oliynykova ở Kyiv bị cắt điện và nước, trong lúc cô đang chuẩn bị cho giải Grand Slam mở màn mùa giải. “Một chiếc drone đã đánh trúng ngôi nhà đối diện. Căn hộ của tôi rung chuyển dữ dội vì vụ nổ”, Oliynykova kể lại.

Khoản tiền thưởng 150.000 đô-la Úc nhận được nhờ góp mặt ở vòng một Australian Open sẽ giúp Oliynykova rất nhiều, cả trong lẫn ngoài sân đấu. Việc phân bổ tiền thưởng nhiều hơn cho các vòng đầu cũng là một trong những lý do khiến các tay vợt hàng đầu đang vận động để các giải Grand Slam tăng tiền thưởng.

“Câu chuyện của Oliynykova ở một hoàn cảnh rất khác biệt. Vừa truyền cảm hứng vừa đau lòng, nhưng tôi hy vọng mọi người sẽ đều lắng nghe,” cựu số 5 thế giới người Slovakia, Daniela Hantuchova nói với BBC Sport. “Khi tôi lần đầu vô địch giải đấu có tiền thưởng 25.000 đô-la, cũng là lần đầu tiên cả gia đình tôi có thể mua pizza hải sản. Tôi có cảm giác như mình đang ăn trứng cá muối vậy”.

Nền tảng từ con số không

Sinh ra ở đất nước không có truyền thống tennis thường đồng nghĩa với việc thiếu hỗ trợ T chính từ liên đoàn và có rất ít hình mẫu để noi theo.

Hantuchova tin rằng những tay vợt đi lên từ hoàn cảnh nghèo khó thường trở nên bền bỉ, có kỷ luật và tâm lý thi đấu mà “ngày nay không còn thấy nhiều”.

“Khi tôi quyết định theo con đường quần vợt, tôi hỏi bố mẹ rằng liệu một ngày nào đó tôi có cơ hội sở hữu một cây vợt hay không”, Hantuchova, người mô tả quãng thời gian tuổi thơ ở Bratislava là “rất giản dị”, kể lại. “Tôi biết mình phải chờ đến khi bố mẹ nhận được lương tháng và khoản tiền đó cho phép mua một cây vợt”.

Damir Dzumhur, gương mặt quen thuộc trong top 100 thế giới suốt thập kỷ qua, sinh ra tại Sarajevo khi tên lửa trút xuống thủ đô Bosnia-Herzegovina năm 1992, thời điểm Nam Tư cũ tan rã.

Hai ngày sau khi Dzumhur và mẹ rời bệnh viện phụ sản, nơi này đã bị đánh bom. Khi Dzumhur đủ lớn để cầm vợt, gần như không có sân tennis nào còn sử dụng được. Phần lớn đã bị phá hủy.

“Những bước chạy đầu tiên của tôi trên sân đấu là trong một phòng nhỏ tập gym của trường, nơi dùng cho bóng đá và bóng rổ thi đấu chứ không phải quần vợt”, tay vợt nam hạng 66 thế giới chia sẻ. “Họ chỉ căng một tấm lưới ở giữa sân và tôi bắt đầu chơi tennis từ thời điểm đó. Mãi đến năm 12 tuổi, tại một giải trẻ ở Pháp, tôi mới có lần đầu thi đấu trên mặt sân cứng theo đúng nghĩa”.

Djokovic, người được coi là tay vợt vĩ đại nhất mọi thời đại với 24 danh hiệu Grand Slam, đã mở đường cho quần vợt Serbia. Khi còn nhỏ, Djokovic phải trú ẩn dưới hầm tại Belgrade trong giai đoạn thủ đô Serbia bị NATO ném bom, từ tháng 3 đến tháng 6/1999.

“Tuổi thơ của tôi trải qua nhiều cuộc chiến trong thập niên 90. Đó là quãng thời gian vô cùng khó khăn”, Djokovic nhớ lại. “Chúng tôi phải xếp hàng chờ bánh mì, sữa, nước, những nhu cầu cơ bản nhất. Điều đó có lẽ đã tạo nên nền tảng cho tôi. Thực tế, tôi đi lên gần như từ con số không”.

Frances Tiafoe, người có hai lần vào bán kết US Open (2022, 2024), cũng là một điển hình khác về tạo dựng nên sự nghiệp từ con số không.

Tiafoe, cậu con trai của một trong những gia đình chạy trốn khỏi nội chiến Sierra Leone trong thập niên 1990, từng phải ngủ trên sàn nhà tại một trung tâm huấn luyện quần vợt ở Maryland, nơi cha anh làm lao công. Tay vợt Mỹ sống tại đó, trong khi mẹ anh, Alphina, làm công việc điều dưỡng ca đêm.

Lợi thế từ hoàn cảnh giúp Tiafoe được tiếp cận môi trường huấn luyện chất lượng cao, trong khi Djokovic luôn biết ơn bà Jelena Gencic, người điều hành một trung tâm quần vợt tennis, đã phát hiện và nuôi dưỡng T năng cho tay vợt Serbia.

Còn tiềm năng của Elina Svitolina được doanh nhân Yuriy Sapronov phát hiện ra. Ông đã T trợ để cô chuyển đến Kharkiv, cách quê nhà 420 dặm, nơi tay vợt Ukraine có điều kiện tập luyện chuyên nghiệp từ năm 12 tuổi.

Theo thỏa thuận ban đầu, Sapronov sẽ nhận một phần thu nhập tương lai của Svitolina, nhưng sau đó doanh nhân này đã từ chối để đổi lấy việc cô trở thành đại sứ cho các công ty của ông.

“Tôi không biết sự nghiệp của mình sẽ phát triển ra sao nếu không có sự hỗ trợ đó, nhưng tôi thực sự biết ơn ông ấy”, Svitolina chia sẻ. “Trong tennis, bạn cần đầu tư rất nhiều để có thể đạt được kết quả”.

Djokovic và Svitolina đã trở thành biểu tượng của quốc gia, được xem như tiếng nói đại diện cho đất nước của họ trên đấu trường quốc tế.

Họ cùng nhiều tay vợt khác đã lập các quỹ từ thiện để tri ân những con người và mảnh đất đã nuôi dưỡng họ, điều đặc biệt được chào đón trong những giai đoạn khó khăn.

“Khi xung đột nổ ra ở Ukraine, việc lập một quỹ từ thiện là phản xạ tự nhiên để chúng tôi có thể giúp đỡ những nạn nhân”, tay vợt số 20 thế giới Marta Kostyuk chia sẻ với BBC Sport.

“Ban đầu, chúng tôi tập trung vào các trẻ em bị ảnh hưởng bởi chiến tranh, nhưng sau đó, chúng tôi nhận ra mình có thể tạo tác động lớn hơn bằng cách phổ biến tennis như một môn thể thao và hoạt động thể chất rộng rãi tại Ukraine. Tôi tin rằng thể thao có thể mang lại hy vọng và thay đổi cuộc sống”.

Bottom of Form