Sự sụp đổ không chừa một ai

Ashley Westwood, cựu tiền vệ Aston Villa, từng thừa nhận cảm giác xuống hạng là thứ ám ảnh suốt đời: “Đó là sự xấu hổ. Bạn đã kéo CLB này xuống. Và điều đó sẽ mãi nằm trong lịch sử”, anh nói.

Villa từng có 29 năm liên tiếp chơi ở giải đấu cao nhất trước khi rớt hạng năm 2016. Từ nhà vô địch châu Âu năm 1982, họ bị chế giễu bằng biểu ngữ: “Từ Rotterdam đến Rotherham?”, một sự tương phản cay đắng giữa quá khứ huy hoàng và thực tại tăm tối.

Tottenham hiện tại cũng đang đối diện viễn cảnh tương tự: từ Bilbao (nơi họ vô địch Europa League) đến những sân đấu hạng dưới như Lincoln chỉ trong vòng 1 năm.

Một CLB lớn xuống hạng không chỉ là câu chuyện chuyên môn. Nó là sự sụp đổ toàn diện. Westwood nói thẳng: “Xuống hạng phá hủy mọi thứ. Bạn không chỉ chiến đấu cho bản thân mà còn cho công việc của đầu bếp, của nhân viên hậu cần”.

Khi Leeds rớt hạng năm 2004, hậu quả là một cuộc “tháo chạy” T chính. CLB buộc phải bán hàng loạt trụ cột để tránh phá sản sau thời kỳ chi tiêu thiếu kiểm soát. Những cái tên từng đưa họ vào bán kết Champions League nhanh chóng tan đàn xẻ nghé.

Với Aston Villa, việc xuống hạng kéo theo một chương trình cắt giảm nhân sự quy mô lớn khi khoảng 1/3 nhân viên bị mất việc. Chủ tịch CLB thậm chí tiết lộ có người sẵn sàng làm không lương chỉ để được ở lại.

Tottenham, với doanh thu lên tới 672,6 triệu euro mùa 2024/25, là CLB giàu thứ 9 thế giới. Nhưng chính vì thế, cú rơi nếu xảy ra sẽ còn khủng khiếp hơn. Không có tiền lệ nào cho việc một CLB tầm cỡ như vậy phải chơi ở Championship trong thời đại hiện đại.

Áp lực tâm lý nghiền nát cầu thủ

Một trong những hệ quả nguy hiểm nhất là sự chia rẽ nội bộ. Khi xuống hạng, không phải ai cũng “chiến đấu đến cùng”. Westwood tiết lộ: “Bạn sẽ cảm nhận được có những cầu thủ nghĩ rằng: nếu xuống hạng, tôi vẫn ổn, tôi sẽ rời đi”.

Điều này đã xảy ra tại Newcastle năm 2009. Một số cầu thủ hết hợp đồng không muốn mạo hiểm ở lại và thậm chí nghĩ đến tương lai cá nhân hơn là cứu CLB. Michael Owen, đội trưởng khi đó, sau cùng đã rời đi ngay khi đội bóng rớt hạng. Ryan Taylor nhớ lại: “Chúng tôi có những cầu thủ không muốn ở lại. Điều đó khiến mọi thứ càng khó khăn hơn”.

Chính vì vậy, sau khi xuống hạng, Newcastle phải tổ chức một cuộc họp nội bộ. Họ tuyên bố ai không muốn ở lại thì ra đi ngay lập tức. Một cuộc “thanh lọc” đau đớn nhưng cần thiết.

Không chỉ là vấn đề chuyên môn hay T chính, yếu tố tâm lý mới là thứ giết chết các đội bóng lớn nhanh nhất. Matthew Kilgallon, cựu cầu thủ Leeds, mô tả: “Bạn mất tự tin, không biết tương lai ra sao… mọi thứ cứ xoáy xuống và ngày càng tệ hơn”.

Eirik Bakke thậm chí thừa nhận có thời điểm anh “không muốn nhận bóng” vì áp lực quá lớn. Khi kỳ vọng quá cao, mỗi thất bại càng trở nên nặng nề.

Westwood kể thêm: “Khi bạn thua mỗi tuần, cuộc sống trở nên khốn khổ. Bạn không muốn ra ngoài, chỉ ngồi nhà uống rượu. Bạn rơi vào một cái hố”.

Áp lực không chỉ đến từ truyền thông mà còn từ chính người hâm mộ. Ngay cả những câu hỏi đơn giản như “cuối tuần này sao rồi?” cũng trở thành nỗi ám ảnh.

Tottenham hiện tại cũng đang ở trong vòng xoáy đó. Trung vệ Micky van de Ven thừa nhận anh đã tránh xa mạng xã hội vì không chịu nổi áp lực sau những thất bại liên tiếp.

Khi tinh thần sụp đổ, phong độ trên sân cũng lao dốc không phanh. Newcastle năm 2009 là ví dụ điển hình. Họ là một đội hình đủ sức cạnh tranh vé châu Âu nhưng lại xuống hạng vì thiếu tinh thần chiến đấu. Jose Enrique thừa nhận: “Đến khi Alan Shearer tới, nhiều cầu thủ đã ‘vỡ vụn’ rồi”.

Leeds cũng tương tự. Từ đội bóng top 5 liên tiếp, họ rơi tự do chỉ trong vài mùa giải. Còn Aston Villa, họ bước vào Championship với tâm thế “ông lớn” nhưng lại thua 11/12 trận đầu tiên. Đây là minh chứng rằng xuống hạng không phải lúc nào cũng là “đi một năm rồi trở lại”.

Leeds mất tới 16 năm mới quay lại Premier League. Villa cũng phải vật lộn trước khi hồi sinh.

Tottenham đang đứng trước bờ vực

Những gì đang xảy ra với Spurs mang đầy đủ dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng kiểu “xuống hạng”. Họ không thắng trong 5 trận Premier League dưới thời Igor Tudor. Đội bóng mất phương hướng, tinh thần sa sút, và lịch thi đấu phía trước lại cực kỳ khắc nghiệt.

Ryan Taylor nói về Newcastle năm xưa: “Bạn sẽ không thể nhìn thấy chiến thắng tiếp theo ở đâu”. Câu nói ấy lúc này cũng có thể áp dụng cho Tottenham.

Điểm chung của Leeds, Newcastle, Aston Villa và có thể là Tottenham là một niềm tin sai lầm khi họ cho rằng “Chúng tôi quá lớn để xuống hạng”. Nhưng như Westwood khẳng định: “Không quan trọng bạn là ai. Nếu không chơi tốt, bạn sẽ xuống hạng”.

Bóng đá không có khái niệm “miễn nhiễm”. Và khi một CLB lớn rơi xuống, cái giá phải trả không chỉ là một mùa giải thất bại mà có thể là cả một thập kỷ đánh mất bản sắc, T chính và niềm tin.

Tottenham vẫn còn thời gian để cứu mình. Nhưng nếu không kịp tỉnh giấc, họ sẽ sớm hiểu rằng xuống hạng không chỉ là một kết cục mà là khởi đầu của một cơn ác mộng kéo dài.