“Tối nay chỉ có một đội thực sự chơi bóng đá. Tôi chỉ xin hỏi một câu: bạn đã bao giờ xem một trận đấu Premier League mà thủ môn bị đau đến 3 lần chưa? Tôi sẽ không bao giờ là kiểu HLV sẵn sàng giành chiến thắng theo cách đó”, Fabian Hurzeler mỉa mai hành vi câu giờ của các cầu thủ Arsenal.

Sự tức giận của Hurzeler có vẻ như nhận được sự đồng thuận cao độ. Song người ta phê phán Arteta “phản bóng đá” cũng một phần vì luyến tiếc bản sắc lãng mạn của Arsenal trước kia. Một đội bóng từng theo đuổi bóng đá đẹp dưới thời Arsene Wenger, từng thổi chất nghệ thuật vào mảnh đất khô cằn của bóng đá Anh để tạo ra một thời kỳ hoàng kim.

Nhưng ký ức đấy chỉ đúng một nửa.

Arsenal của Thierry Henry, Robert Pires đúng là đội bóng tấn công giàu cảm hứng. Nhưng nếu nhìn nhận một cách trung thực, đội bóng đó cũng chẳng hề xa lạ với nghệ thuật hắc ám.

Con số nói lên tất cả: Arsenal đã nhận tổng cộng 112 thẻ đỏ trong kỷ nguyên Premier League, chỉ đứng sau Everton với 113 thẻ đỏ. Và phần lớn số lượng thẻ đỏ của Arsenal đến vào thời kỳ Wenger. Mùa giải bất bại 2003/04 của Arsenal cũng chẳng hề “sạch sẽ” với 3 thẻ đỏ, nhiều hơn 15 đội khác.

Những ai từng xem Arsenal đầu những năm 2000 đều hiểu điều đó. Hàng thủ của họ khi ấy gồm Tony Adams, Martin Keown, Lauren và Ashley Cole chẳng có ai là nghệ sĩ. Đa phần là những gã hung hăng, chặt chém và chẳng thiếu tiểu xảo.

Ở tuyến giữa, Patrick Vieira là biểu tượng của sức mạnh và sự quyết liệt. Tiền vệ người Pháp cũng có thừa mánh khóe, chiêu trò và là một trong những tiền vệ “láo” nhất trong lịch sử giải đấu. Những cuộc đối đầu nảy lửa giữa Vieira và Roy Keane đã trở thành “di sản” của Premier League.

Ngay cả đội hình bất bại ở mùa giải 2003/04 cũng chơi đầy tiểu xảo. Vieira và Gilberto Silva thường phạm lỗi từ rất sớm để tránh phản công. Chính Wenger từng thừa nhận chiến thuật ưa thích “phạm lỗi từ giữa sân” nhằm cắt vụn trận đấu.

Sự lãng mạn hóa Arsenal của Wenger phần nào đến từ ký ức. Người ta nhớ những pha bóng của Henry nhiều hơn là những cú kéo áo của Vieira. Người ta nhớ bàn thắng của Bergkamp nhiều hơn những pha tắc bóng của Keown. 

Còn xét về nghệ thuật hắc ám, Arsenal của Arteta chưa chắc đã thạo bằng đội bóng của Wenger. Nhưng Arsenal mùa này lại đang bị chỉ trích như một kẻ hủy diệt bóng đá, một đại diện tiêu biểu cho trường phái tiêu cực.

Nhìn nhận ở một góc độ khác, khách quan hơn, đó đơn giản là biểu hiện của sự trưởng thành. Arteta và các học trò đã trải qua quá nhiều thương đau để hiểu rằng phải làm gì để có chức vô địch.

Arsenal của Wenger được ghi nhớ bằng những khoảnh khắc nghệ thuật. Còn Arsenal của Arteta đang bị soi xét quá nặng nề và phiến diện.

Trong bóng đá cũng như trong cuộc sống, ký ức thường đẹp hơn hiện tại. Và Arsenal có lẽ là một trong những ví dụ rõ ràng nhất.